Auglýst leiguverð á höfuðborgarsvæðinu er að meðaltali 9,3 prósentum hærra en verð í nýjum leigusamningum sem skráðir voru hjá HMS í ágúst, samkvæmt könnun Samtaka leigjenda.
Samtökin tóku saman upplýsingar úr yfir 600 leiguauglýsingum í síðustu viku. Könnunin nær til 534 heilla eigna á höfuðborgarsvæðinu, að herbergjaleigu undanskilinni.
Meðalleiguverð í auglýsingunum var 4.691 króna á fermetra á mánuði. Til samanburðar var meðalverð í nýjum leigusamningum sem skráðir voru hjá HMS í ágúst 4.290 krónur á fermetra.
Fyrir 80 fermetra íbúð nemur munurinn rúmum 32 þúsund krónum á mánuði, eða um 385 þúsund krónum á ári.
Segja þetta geta aukið verðbólguþrýsting
Samtök leigjenda telja niðurstöðurnar benda til þess að frekari verðbólguþrýstingur gæti skapast þegar hærra auglýst leiguverð skilar sér inn í nýja leigusamninga.
Reiknuð húsaleiga hafði þegar veruleg áhrif á verðbólgu í ágúst. Samkvæmt Hagstofu Íslands hækkaði vísitala neysluverðs þá um 0,20 prósent og lagði reiknuð húsaleiga 0,18 prósentustig til hækkunarinnar.
Gögn samtakanna sýna jafnframt að meðalfermetraverð í nýjum leigusamningum hjá HMS var 4.151 króna í desember 2025. Auglýsta leiguverðið í könnuninni í september er því 13 prósentum hærra en þá.
Ársleiga 6,84 prósent af kaupverði
Samtök leigjenda bera einnig saman leiguverð og kaupverð íbúðarhúsnæðis.
Miðað við meðalfermetraverð í könnuninni og meðalfermetraverð seldra íbúða á höfuðborgarsvæðinu í ágúst nemur ársleiga 6,84 prósentum af kaupverði íbúðar.
Samkvæmt útreikningum samtakanna jafngildir samanlögð leiga í 14,6 ár, eða innan við 15 ár, kaupverði íbúðar ef gert er ráð fyrir óbreyttu leigu- og kaupverði.
Leigjandinn eignast þó engan hlut í húsnæðinu á móti leigugreiðslunum.
Samtök leigjenda segja þetta hlutfall óeðlilega hátt.
Munur á Norðurlöndunum
Samtökin setja niðurstöðurnar einnig í samhengi við landsviðmið fyrir leigu- og kaupverð á fermetra árið 2025. Þar er hlutfall ársleigu af kaupverði eftirfarandi:
- Ísland: 4,55 prósent
- Danmörk: 2,51 prósent
- Svíþjóð: 3,70 prósent
Niðurstaða könnunar Samtaka leigjenda, 6,84 prósent, byggir hins vegar á auglýstu leiguverði á höfuðborgarsvæðinu í september 2026 og er því ekki sambærilegt landsviðmið fyrir árið 2025.
Samtök leigjenda kalla eftir viðbrögðum stjórnvalda og segja húsnæðisstefnu þurfa að taka mið af því verði sem fólk mætir þegar það leitar sér að heimili.
„Leigjendur þurfa húsnæði núna — ekki fleiri fyrirheit,“ segir í tilkynningu samtakanna.
