Niðurstöður Íslensku æskulýðsrannsóknarinnar 2026 benda til þess að líðan grunnskólanema hafi almennt þróast í jákvæða átt undanfarin ár. Á sama tíma vekur aukið einelti meðal yngri nemenda og vaxandi einmanaleiki eldri nemenda áhyggjur.
Rannsóknin var lögð fyrir nemendur í 4. til 10. bekk í vor og tóku 23.881 nemendur úr 153 grunnskólum þátt. Heildarsvarhlutfall var 71,7 prósent.
Hlutfall nemenda sem líður vel í kennslustundum hefur hækkað úr 86 prósentum árið 2024 í 89 prósent árið 2026. Þá meta 62 prósent nemenda í 6. til 10. bekk líf sitt gott, samanborið við 57 prósent árið 2023. Hlutfall þeirra sem upplifa tíða andlega vanlíðan hefur jafnframt lækkað úr 37 í 32 prósent.
Mikill kynjamunur er þó áfram til staðar. Helmingur stúlkna í 10. bekk finnur fyrir að minnsta kosti tveimur einkennum andlegrar vanlíðanar oftar en einu sinni í viku.
Einelti hefur aukist meðal yngri barna. Hlutfall nemenda í 4. og 5. bekk sem segjast hafa orðið fyrir einelti jókst úr 18 prósentum árið 2023 í 22 prósent árið 2026. Þá eru merki um aukinn einmanaleika meðal nemenda í 8. til 10. bekk.
Vímuefnaneysla hefur almennt minnkað. Áfengisneysla, rafrettunotkun og notkun nikótínpúða hefur dregist saman. Hins vegar hafa sígarettureykingar meðal nemenda í 10. bekk aukist úr 2,3 prósentum árið 2024 í 4,6 prósent árið 2026. Einnig hefur hlutfall þeirra sem prófað hafa kannabis hækkað úr 5,7 í 6,5 prósent.
