Það sem átti að vera einföld og hversdagsleg magahjáveituaðgerð á einkaklíník í Noregi breyttist í lífshættulega martröð fyrir hinn 69 ára gamla Baldvin Þorláksson. Í stað þess að léttast og öðlast betra líf blasti við tíu daga meðvitundarleysi í öndunarvél, sjö enduraðgerðir og varanleg líkamleg skerðing. Baldvin og Gunnar Ásgeirsson, stjórnandi hlaðvarpsins Litla mallakútsins, lýsa skelfilegri atburðarás þar sem nýi maginn og vélindað voru saumuð beint við þann gamla.
Akureyringurinn Baldvin Þorláksson, fyrrverandi skipstjóri sem búsettur hefur verið í Noregi í aldarfjórðung, ákvað eftir ævilanga baráttu við kílóin að fjármagna magahjáveituaðgerð sjálfur á einkasjúkrahúsi. Þrjár systur hans höfðu farið í slíka aðgerð með góðum árangri, en sjálfur lýsir hann því að undirbúningurinn hjá einkaklíníkinni hafi verið í algjöru lágmarki.
„Undirbúningurinn hjá þessari „fínu“ einkaklínik var af skornum skammti. Það var hringt í mig daginn áður og ég átti að svara einhverjum spurningum. Þannig var nú allur undirbúningurinn,“ segir Baldvin, en þetta eina stutta símtal átti sér stað á meðan hann stóð úti á bensínstöð.
Vaknaði í sjúkraþyrlu og heyrði lækna tala spænsku
Á skurðarborðinu fór allt á versta veg. Baldvin rankaði fyrst við sér í sjúkraþyrlu á leið á háskólasjúkrahúsið í Osló, en þá var hann með 3,7 lítra af blóði í kviðarholinu. Í kjölfarið fylgdi 55 daga samfelld spítalavist þar sem kviðnum var ekki lokað endanlega fyrr en 19. júní. Martröðinni var þó fjarri því lokið.
Þáttastjórnandinn Gunnar Ásgeirsson lýsir framhaldinu á þessa vegu: „Hinn 21. júní fer Baldvin að sýna merki um alvarlega blóðsýkingu og sýkingarlost. Hann er opnaður aftur og í ljós kemur að nýju samskeytin á meltingarveginum leka. Gall, magasýrur og saurgerlar hafa lekið út í kviðarholið. Hann er kominn með lífhimnubólgu og alvarlega sýkingu af völdum baktería og sveppa.“
Aðstæður voru svo alvarlegar að læknar neyddust til að rjúfa meltingarveginn tímabundið og skilja eftir blinda enda. Baldvin sjálfur minnist hryllingsins þegar hann rankaði tímabundið við sér á skurðarborðinu: „Ég vaknaði um nóttina þegar verið var að skera mig upp. Ég gat ekki betur heyrt en að læknarnir væru að tala spænsku. Ég var eiginlega hálfvakandi, það var alveg hryllilegt.“
Maginn og vélindað saumað við þann gamla
Fjórum dögum síðar, þann 25. júní, kom í ljós að nýi magapokinn hafði orðið fyrir algjöru drepi vegna súrefnisskorts í lostinu. Skurðlæknarnir urðu að fjarlægja hann með öllu og grípa til örþrifaráðs sem sjaldan er beitt til að bjarga lífi hans.
„Þeir taka vélindað og sauma það beint við gamla magann sem átti að hvíla óvirkur eftir hjáveituna. Þetta þýðir að aðgerðin er bókstaflega tekin til baka,“ útskýrir Baldvin. Meltingarvegurinn var þá stórskemmdur og er Baldvin ekki lengur með virkan hringvöðva á milli vélinda og maga.
Baldvin staðfestir þetta: „[Þeir] breyttu þessari hjáveituaðgerð og settu í sömu stellingu aftur. Þannig að ég fékk enga aðgerð til að byrja með.“
Lífstíðarafleiðingar og engin eftirfylgni
Auk þess að fá óráð og örmagnast lamaðist þindin öðrum megin hjá Baldvini. Læknar tjáðu honum að líkurnar á að þetta gerðist væru aðeins þrjár á móti þúsund og að þeir hefðu aldrei séð svo slæmt tilfelli. Afleiðingarnar eru varanlegar.
„Dómurinn er þessi: Hann verður að hvílast með höfuð og efri hluta líkamans hækkaðan um að lágmarki 30–40 gráður það sem eftir er lífsins,“ segir Gunnar um nýjan veruleika Baldvins.
Þrátt fyrir að eiga rétt á fimm ára eftirfylgni samkvæmt skilmálum einkaklíníkurinnar segist Baldvin enga aðstoð hafa fengið eftir að hann sneri heim af spítalanum fyrir hálfum mánuði. Hann hafi gert mistök í mataræði vegna skorts á leiðbeiningum, borðað vöfflur, pulsu með öllu og sterkan kjúklingarétt með þeim afleiðingum að hann varð fárveikur.
„Ég fékk enga eftirfylgni með mataræði... Næringarfræðingurinn hefur ekkert hringt. Ég hef ekkert heyrt frá henni í hálfan mánuð,“ segir Baldvin að lokum, sem hvetur til þess að einkavæðing í skurðlækningum verði aldrei til þess að afsláttur sé gefinn af öryggi og fræðslu sjúklinga.
