Af hverju hugmyndin um að „elska sjálfan sig fyrst“ er skaðleg hugmynd?
„Þú verður að elska sjálfan þig áður en nokkur annar getur elskað þig.“ Þessi setning heyrist svo oft að hún er orðin að algildum sannleika í sjálfshjálparbókum og dægurmenningu. Hún hljómar vel á yfirborðinu en ef við stöldrum við og rýnum í merkinguna komumst við að raun um að hún gerir lítið úr mannlegri upplifun á sérstaklega dómharðan hátt. Í stað þess að vera hvetjandi stýrir hún aðgangi að umhyggju þegar það fólk þarf mest á henni að halda.
Lífið er sjaldnast línulegt eða fullkomið. Fólk gengur í gegnum sorg, þunglyndi, áföll, skömm og djúpar tilvistarpælingar. Þetta eru ekki persónuleg mistök sem þarf að leiðrétta áður en manni er hleypt inn í „hlýjuna.“. Með því að halda því fram að sjálfsást sé forskilyrði þess að hljóta ást frá öðrum erum við að breyta kærleika í verðlaun sem aðeins þeir sem hafa náð „að leiðrétta sig“ eiga rétt á.
Við erum ekki hönnuð til þess að sitja og púsla saman brotinni sjálfsmynd í algjörri einangrun áður en við teljumst hæf til samfélags. Sálfræðirannsóknir á tengslamyndun sýna að sjálfsmynd okkar mótast að miklu leyti í speglun við aðra. Þegar okkur líður sem verst og einhver mætir okkur með skilyrðislausri mildi gerist dálítið dásamlegt: Við lærum að það er óhætt að leggja niður varnirnar.
Stundum er það nefnilega nákvæmlega þannig sem heilbrigð og örugg ást frá öðru fólki kennir okkur að ást sé yfirhöfuð möguleg og örugg. Að vera elskaður í miðjum storminum en ekki eftir að honum slotar er oft fyrsta skrefið í átt að því að sýna sjálfum sér smá samúð.
Sjálfsást er dásamleg þegar hún tekst, en hún á aldrei að vera aðgangseyrir að mennskri reisn. Fólk á skilið kærleika, virðingu og umhyggju nákvæmlega þar sem það er statt í lífinu. Ekki þegar það hefur náð einhverjum ímynduðum áfangastað sjálfsþóknunar, heldur akkúrat núna, í miðri flækjunni.
