Umboðsmaður Alþingis telur að verulegir annmarkar hafi verið á rannsókn ríkisskattstjóra þegar ákveðið var að leggja niður þrjú embætti aðalvarðstjóra á tollgæslusviði Skattsins í hagræðingarskyni. Áliti umboðsmanns í málunum þremur var lokið 21. júlí 2026 en það var birt á heimasíðu embættisins 17. september 2026.
Málin vörðuðu þrjá einstaklinga sem gegnt höfðu embættum aðalvarðstjóra með málaflokk. Ákvörðun um niðurlagningu embættanna var einkum rökstudd með aðhaldskröfu á launalið stofnunarinnar.
Umboðsmaður gerði ekki athugasemd við mat ríkisskattstjóra um að breytingarnar hefðu verið nauðsynlegar og stefnt að málefnalegum markmiðum. Hins vegar hefði rannsókn á raunverulegum sparnaði verið verulega ábótavant.
Við útreikninga hefði meðal annars ekki verið tekið tillit til kostnaðar vegna biðlauna starfsmannanna þriggja né kostnaðar við að ráða almenna tollverði til að sinna sambærilegum verkefnum. Taldi umboðsmaður því verulegan vafa leika á því hvort og hvenær aðgerðirnar myndu skila fyrirhuguðum sparnaði.
Þá kom fram að ríkisskattstjóri hefði skoðað að færa starfsmennina í embætti tollsérfræðinga en talið þau störf þeim ósamboðin. Umboðsmaður taldi hins vegar að leita hefði átt afstöðu starfsmannanna sjálfra til slíkrar tilfærslu. Ekki hefði því legið fyrir hvort meðalhófs hefði verið gætt.
Umboðsmaður taldi rannsókn málsins þannig ekki hafa fullnægt 10. gr. stjórnsýslulaga.
Jafnframt benti umboðsmaður á að þegar eldri og reyndari embættismönnum væri sagt upp til að ráða ódýrara starfsfólk gæti þurft að gæta sérstaklega að lögum um jafna meðferð á vinnumarkaði, enda gætu slíkar aðgerðir annars falið í sér óbeina mismunun.
