Fara í efni
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
„Fer svo heim að taka upp podcast þar sem hann titlar sig Ritstjórann“
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
Skoðun

Nakin og blaut í Reyn­is­fjöru

Fólk

Vigtuð viku­lega og sett á mat­ar­plan aðeins tíu ára gömul

Heimur

Macaulay Culkin snýr aftur sem Kevin McCallister

Innlent

Lög­reglan lýsir eftir Nikulási Snorra­syni

Heimur

„Guðfaðir gervi­greindar“ varar við yfir­vof­andi stór­slysi

Heimur

Faðir skaut eig­in­konu sína og þrjú ung börn til bana

Pólitík

„Af tvennu illu er skárra að böð­ull­inn sé ekki í felu­litum frjáls­lyndis“

Heimur

Banda­rísk stjórn­völd birta þrjú ný mynd­skeið af óþekktum fljúg­andi fyr­ir­bærum

Heimur

Kærasti Heidi Gardner lát­inn, 43 ára að aldri

Innlent

Ók á 126 km hraða þar sem hámarkið er 80

Fróðleikur um agúrkur og uppskrift að tzatziki-sósu

Agúrkur eru aðal­lega not­aðar ofan á brauð hér á landi eða út í hrása­löt. En einnig er hægt er að mauka þær og blanda saman við jógúrt og krydd­jurtir, gera úr þeim súpur, sósur og ídýfur. Vinsæl sósa sem færst hefur í auk­ana að nota hér á landi er gríska tzatziki-sósan sem þykir létt og góð.

Uppruni
Agúrkur eru taldar ætt­aðar frá Indlandi en í Evrópu hafa þær verið rækt­aðar í margar aldir en það sýna rit­aðar heim­ildir, til dæmis er þeirra getið í grískum og róm­verskum heim­ildum. Agúrkur eru í raun­inni ávöxtur eða stórt ber. Þær eru af sömu ætt og melónur, kúr­bítur og grasker. Oftast er talað um tvenns­konar agúrkur, þær löngu hafa þykk­ara skinn en þær minni og eru þessar venju­legu sem við þekkjum. Þær styttri þekkjum við sem asíur eða pikl­aðar gúrkur sem eru ann­að­hvort nið­ur­sneiddar eða hafðar heilar í söltum ediks­legi eða salt­pækli. Agúrkur voru fyrst rækt­aðar á Reykjum í Mos­fells­sveit hér á landi árið 1913 en upp úr 1925 var ræktun þeirra orðið nokkuð algeng.

Nær­ing­ar­gildi
Agúrkur eru taldar koma auknu jafn­vægi á blóð­þrýst­ing og efnin plöntu­steról og pektín hafa sýnt sam­kvæmt rann­sóknum að þau geti hugs­an­lega dregið úr magni kól­ester­óls í blóði. Þær inni­halda fáar hita­ein­ingar en mikið af vatni. Að borða agúrku með hýð­inu gefur bestu nær­ing­una. Stein­efnið sílíkon í agúrkum er gott fyrir hár og neglur. Gúrkur eru mjög vítamín­ríkar. Þær inni­halda flest B-vítamínin, C-vítamín, og K-vítamín, fól­in­sýru, kalk, járn, magnesíum, fos­fór ásamt góðu magni af kopar.

Gúrkutíð
Þegar talað er um ,,gúrku­tíð“ er lítið um að vera í þjóð­fé­lag­inu og fjöl­miðlar hafa úr litlu efni að moða. Orðið er talið eiga rætur að rekja til kaup­manna í Berlín árum áður. En á sama tíma og agúrk­urnar þrosk­uð­ust og voru lagðar í súr síð­sum­ars, stóðu frí sem hæst og minnst að gera í við­skipta­líf­inu. Fóru menn að tengja upp­skeru­tíma agúrkunnar við lægðir í sam­fé­lag­inu og er þetta mál­tæki enn notað í dag.

Agúrku­sa­löt eftir lands­svæðum
Norð­ur­evr­ópsk agúrku­sa­löt eru með ediki og dilli, við Mið­jarð­ar­hafið með ólífu­olíu og ferskri myntu eða óreganó. Norð­ur­a­frísk salöt eru oft með hvít­lauk og dilli og ind­versk með kar­ríkryddum. Mexíkósk með avókadó, chili og kórí­ander. Víða í heim­inum eru þær líka snögg­steiktar og not­aðar í heita rétti.

Ýmsir molar
• Sniðugt er að setja agúrku­sneiðar á húð­ina því það gefur henni raka og róar hana ef það er sviði í henni.
• Einnig er talið gott að skella kældum gúrku­sneiðum á augun til að draga úr bólgum og auka frísk­leika.
• Hún er talin góð til að forð­ast þynnku ef nokkrar sneiðar eru borð­aðar áður en farið er að sofa.
• Hún er góður skyndi­biti ef hung­ur­til­finn­ingin lætur á sér kræla.
• Agúrkur eru fjórða mest rækt­aða græn­metið í heimi og eru þekktar sem ein hollasta fæða sem fyr­ir­finnst.
• Ef skoð­aðar eru tölur um magn þá borðar hver Íslend­ingur um 4-5 kíló af agúrkum árlega.

Það er gott að skella kældum gúrku­sneiðum á augun til að draga úr bólgum.

Tzatziki-sósa

1 agúrka
1 ½ tsk. sjáv­ar­salt
1 sítróna, helst líf­ræn
1 hvít­lauks­rif
hnefa­fylli stein­stelja
hálf hnefa­fylli fersk mynta
400 g grísk jógúrt
2 msk. ólífu­olía
½ tsk. pipar

Saxið agúrk­una, með hýð­inu, smátt eða rífið í gegnum stóru götin á rifjárni. Látið í skál, blandið ½ tsk. af salti saman við og látið standa í 10-15 mín­útur. Rífið 1 msk. af sítrónu­berki fínt, setjið í skál og kreistið safa úr hálfri sítrónu yfir. Saxið hvít­l­auk­inn smátt og bætið saman við sítrónusafann og börk­inn.

Saxið stein­selju og myntu smátt og setjið í skál­ina. Bætið grískri jógúrt, olíu, rest­inni af salt­inu og pip­arnum saman við. Kreistið þá safann úr sölt­uðu agúrkunni og blandið henni saman við. Geymið í kæli þar til borið fram.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Heimur

Hin sænska Karin hvarf áður en hún átti að sækja börnin sín

Sendi dularfull smáskilaboð viku fyrir hvarfið
Heimur

Þrír féllu þegar dróni réðst á bíl við mat­ar­út­hlutun á Gaza

Fólk

Fjórum árum eftir að heil­inn hót­aði upp­sögn á Karl Ágúst tvö verk á sviði

Heimur

Lögregla fjar­lægði mót­mæl­anda eftir að hafa rugl­ast á áletrun á bol hans

Fólk

Af hverju getur lyktin af mak­anum verið svona ómót­stæði­leg?

Mannlífið

Myndir

Novasvellið rís á Ing­ólfs­torgi

Jólin nálgast óðfluga

Opn­un­ar­veisla Bryggju­húss­ins að hefj­ast

Mæður sem taka sjálfur eiga dætur sem vilja frekar fegr­un­ar­að­gerðir

Hvers vegna eru börn oft að segja þessa setn­ingu?

Bæj­ar­há­tíðin Í tún­inu heima stendur með miklum blóma í Mos­fellsbæ

Bangsa­fé­lagið heldur upp á afmæli með stór­há­tíð og nýrri keppni