Fleiri greinast með Hanta-veiruna

Fimm til­felli af hanta­veiru hafa nú verið stað­fest um borð í skemmti­fer[askip­inu Hondius, að sögn Tedros Adhanom Ghebr­eyesus, fram­kvæmda­stjóra World Health Organization, á blaða­manna­fundi.

Þrjú til við­bótar eru grunuð en það er óstað­fest, sem gerir alls átta til­felli, sam­kvæmt frétt Afton­bla­det.

Enginn annar um borð í skemmti­ferða­skip­inu hefur sýnt ein­kenni, en þar sem með­göngu­tími veirunnar getur verið allt að sex vikur gætu fleiri til­felli komið upp, að sögn Ghebr­eyesus.

Hann segir jafn­framt að hættan fyrir almenn­ing sé „mjög lítil“.

Þá segir RÚV frá því að flug­freyja hol­lenska flug­fé­lags­ins KLM sé með ein­kenni hanta­veirunnar, eftir að hafa verið í návígi við konu sem var far­þegi í skemmti­ferða­skip­inu og er verið að rann­saka hvort hún sé smituð.

Þrír far­þegar skips­ins hafa lát­ist úr veirunni en flug­freyjan er nú á sjúkra­húsi í Amster­dam og er unnið að smitrakn­ingu far­þega flug­vél­ar­innar, sam­kvæmt hol­lenska heil­brigð­is­ráðu­neyt­inu.

Ekki nýtt Covid

Far­alds­fræð­ing­ur­inn Maria van Kerkhove segir að Alþjóða­heil­brigð­is­mála­stofn­unin hafi unnið mikið starf síð­ast­liðin 10 ár við að þróa betri grein­ingar og bólu­efni.

Hún var að svara spurn­ingu um hversu fljótt væri hægt að þróa bólu­efni gegn hanta­veiru.

„Við nutum góðs af því í Covid,“ bætir van Kerkhove við.

Hún segir að nú sé beitt heild­stæð­ari sýn í alþjóð­legum heil­brigð­is­rann­sóknum og að hanta­veira sé „ein af fjöl­skyldu veira þar sem þess­ari nálgun er beitt“.

Hún leggur áherslu á að þótt þetta sé ekki upp­hafið að öðrum stórum far­aldri sé Alþjóða­heil­brigð­is­mála­stofn­unin við­búin: „Við erum alltaf að und­ir­búa okkur fyrir næsta far­aldur, næsta heims­far­aldur.“

Hvað er Hanta-veira?

Samkvæmt Sótt­varn­ar­stofnun Banda­ríkj­anna geta Hanta­veirur smitað fólk og valdið alvar­legum sjúk­dómum. Fólk smit­ast af hanta­veiru við snert­ingu við nag­dýr eins og rottur og mýs, sér­stak­lega þegar það kemst í snert­ingu við þvag, saur og munn­vatn þeirra. Veiran getur einnig smit­ast með biti eða klóri frá nag­dýri, en það er sjald­gæft.
Hanta­veirur valda tveimur heil­kennum. Hanta­veirur sem finn­ast á vest­ur­hveli jarðar, þar á meðal hér í Banda­ríkj­unum, geta valdið lungna­heil­kenni af völdum hanta­veiru (HPS). Algeng­asta hanta­veiran sem veldur HPS í Banda­ríkj­unum smit­ast með hjart­ar­músinni.
Blæðandi sótt­hiti með nýrna­heil­kenni (HFRS) er hópur klínískt svip­aðra sjúk­dóma sem orsakast af hanta­veirum sem finn­ast aðal­lega í Evrópu og Asíu. Hins vegar finnst Seoul-veiran, teg­und hanta­veiru sem veldur HFRS, um allan heim, þar á meðal í Banda­ríkj­unum.

Einkenni

Hanta­veiru-lungna­heil­kenni (HPS)

HPS er alvar­legur og mögu­lega lífs­hættu­legur sjúk­dómur sem hefur áhrif á lungun. Einkenni byrja yfir­leitt að koma fram 1 til 8 vikum eftir snert­ingu við sýktan nag­dýr.

Fyrstu ein­kenni geta verið:

• þreyta
• hiti
• vöðva­verkir, sér­stak­lega í stórum vöðva­hópum eins og lærum, mjöðmum, baki og stundum öxlum

Um helm­ingur þeirra sem grein­ast með HPS finnur einnig fyrir:

• höf­uð­verk
• svima
• hrolli
• kvið­verkjum, ógleði, upp­köstum og nið­ur­gangi

Fjórum til tíu dögum eftir fyrstu veik­inda­ein­kennin koma fram síð­ari ein­kenni HPS. Þar á meðal eru hósti og mæði. Sjúk­lingar geta fundið fyrir þrýst­ingi fyrir brjósti þegar vökvi safn­ast í lungun.

HPS getur verið ban­vænt. Um 38% þeirra sem fá önd­un­ar­færa­ein­kenni deyja af völdum sjúk­dóms­ins.

Blæðandi hitasótt með nýrnaheilkenni (HFRS)

HFRS er alvar­legur og stundum ban­vænn sjúk­dómur sem hefur áhrif á nýrun. Einkenni koma yfir­leitt fram innan 1 til 2 vikna eftir smit, en í sjald­gæfum til­fellum getur það tekið allt að 8 vikur.

Fyrstu ein­kenni byrja skyndi­lega og fela meðal ann­ars í sér:

• mik­inn höf­uð­verk
• bak- og kvið­verki
• hita og hroll
• ógleði
• þoku­sýn

Fólk getur einnig fengið roða í and­liti, bólgu eða roða í augum og útbrot.

Síðar geta komið fram:

• lágur blóð­þrýst­ingur
• lost vegna skorts á blóð­flæði
• inn­vortis blæð­ingar
• bráð nýrna­bilun sem getur valdið alvar­legri vökva­söfnun

Alvar­leiki sjúk­dóms­ins fer eftir því hvaða veira veldur sýk­ing­unni. Sýkingar af völdum Hantaan- og Dobrava-veira valda oft alvar­legum ein­kennum og eru ban­vænar í 5–15% til­fella. Sýkingar af völdum Seoul-, Saaremaa- og Puumala-veira eru yfir­leitt væg­ari og dán­ar­tíðni undir 1%.

Fullur bati getur tekið allt frá nokkrum vikum upp í nokkra mán­uði.