Nýjar rannsóknir á sviði lífshamingju sýna að þeir einstaklingar sem upplifa aukna vellíðan og sátt á miðjum aldri eiga það sameiginlegt að hafa látið af endalausri pressu um að þurfa að vera einhvern veginn eins og samfélagið ætlast til. Niðurstöðurnar samkvæmt greinvarpa nýju ljósi á muninn á þeim sem upplifa tilvistarkreppu á þessu æviskeiði og hinum sem taka því fagnandi.

Samkvæmt rannsóknum er algengur misskilningur að hamingja á miðjum aldri aukist þegar fólk nær loksins öllum upphaflegum markmiðum sínum. Þess í stað bendir allt til þess að lykilbreytan sé hæfileikinn til að sættast við raunveruleikann og sleppa tökum.

Sátt við öldrun og væntingar annarra

Meðal þeirra þátta sem vega þyngst er að slá af kröfum samfélagsins þar sem vinna er sett ofar heilsu og samböndum. Sömuleiðis sýna gögn að þeir sem fagna þeim breytingum sem verða á líkamanum upplifa meiri lífsfyllingu en þeir sem eyða umtalsverðum fjármunum og orku í að viðhalda æskuljóma.

Aðrir lykilþættir sem stuðla að aukinni sálarró á miðjum aldri eru:

• Að sættast við ókláruð verkefni: Viðurkenning á því að enginn nær að áorka öllu á einni ævi.
• Frelsi í skjóli breyttra áherslna: Að líta á minnkandi athygli frá samfélaginu sem frelsi frá áreiti frekar en ósýnileika.
• Sjálfstæði í áhugamálum: Að stunda eigin ástríður án þess að krefjast samþykkis eða afsökunar frá umhverfinu.
• Fyrirgefning og uppgjör: Að sleppa gömlum erfðaerjum og biturð sem skaðar fyrst og fremst þig sjálfan.

Lifa í samræmi við eigin væntingar

Sálfræðingar benda á að fólki hættir oft til að eyða árum í að þóknast öðrum eða elta starfsframa sem fellur ekki að innri gildum þess. Niðurstöður sýna að á miðjum aldri eigi sér stað ákveðin hreinsun þar sem einstaklingar öðlast skýrari sýn á eigin sjálfsmynd.

Sú ákvörðun að lifa í samræmi við eigin væntingar, jafnvel þótt það valdi nánustu aðstandendum tímabundnum vonbrigðum, reynist vera ein öflugasta leiðin til að tryggja langvarandi vellíðan og persónulegan þroska á seinni hluta ævinnar.

8 atriði sem við eyðum of miklum tíma í á meðan við gætum tekið í sátt:

Væntingar annarra

• Baráttan: Að reyna að uppfylla kröfur samfélagsins og vinnuhörku.
• Sáttin: Að sleppa hugmyndum um hvað maður ætti að gera og velja eigin gleði.

Eigin líffræði og öldrun

• Baráttan: Að eyða peningum og orku í að fela grá hár og hrukkur.
• Sáttin: Að fagna öldrun sem merki um vel lifað líf.

Hlutirnir sem gerðust aldrei

• Baráttan: Eftirsjá yfir óskráðum markmiðum eða kulnun vegna tilrauna til að gera allt.
• Sáttin: Að viðurkenna að enginn getur gert allt, en að það sem hefur áunnist sé nóg.

Óhjákvæmilegur ósýnileiki

• Baráttan: Ótti við að missa athygli samfélagsins sem fylgdi æskunni.
• Sáttin: Að njóta frelsisins sem fylgir því að vera laus við áreiti og dómhörku.

Óheft áhugamál

• Baráttan: Að fela eigin ástríður af ótta við hæðni eða dóm annarra.
• Sáttin: Að stunda það sem manni þykir skemmtilegt án þess að afsaka það fyrir nokkrum.

Biturð vegna fortíðar

• Baráttan: Að bera með sér biturð gagnvart fortíðinni eða göllum foreldra sinna.
• Sáttin: Að átta sig á að fólk er breyskt, sleppa takinu og leyfa sárunum að gróa.

Það munu ekki allir líka við þig

• Baráttan: Sífelld þóknun við aðra á kostnað eigin sjálfsvirðingar.
• Sáttin: Að samþykkja að það sé eðlilegt að maður nær ekki til allra og einbeita sér að rétta fólkinu.

Raunverulegar lífslanganir

• Baráttan: Að eltast við virðingu annarra eða starfsframa sem maður vill innst inni ekki.
• Sáttin: Að viðurkenna eigin þarfir og taka skref í átt að persónulegum lífsstíl.