Vigdís Ásgeirsdóttir, mannauðsráðgjafi, sálfræðingur og meðeigandi hjá Lífi og sál, telur alvarlegan ágalla á nýlegri rannsókn um einelti á vinnustöðum að ekki hafi verið staðfest með formlegum hætti að þátttakendur hennar hefðu orðið fyrir einelti.
Þetta kemur fram í aðsendri grein Vigdísar á Vísi þar sem hún fjallar um meistararitgerð Kristínar Helgu Magnúsdóttur, sem nýverið útskrifaðist úr heilbrigðisvísindum frá Háskólanum á Akureyri með áherslu á sálræn áföll og ofbeldi.
Meginmarkmið rannsóknar Kristínar Helgu var að skoða birtingarmyndir eineltis af hálfu kvenkyns gerenda á vinnustöðum og líkamlegar og sálrænar afleiðingar þess fyrir þolendur.
Vigdís fagnar því að einelti og áhrif þess fái aukna athygli og segir rannsóknarefnið mikilvægt. Niðurstöðurnar bendi meðal annars til þess að einelti af hálfu kvenna birtist gjarnan með óbeinum hætti, til dæmis í félagslegri útilokun, niðurlægingu og gaslýsingu. Slík hegðun geti verið duldari og því erfiðari fyrir bæði starfsfólk og stjórnendur að greina og stöðva.
Vigdís segir reynslu Lífs og sálar af EKKO-málum, sem snúa að einelti, kynferðislegri og kynbundinni áreitni og ofbeldi, að mörgu leyti styðja þessar niðurstöður.
Hún gagnrýnir þó að þátttakendur rannsóknarinnar hafi verið skilgreindir sem þolendur eineltis án þess að fyrir lægi óháð staðfesting á að hegðunin sem þeir upplifðu félli undir skilgreiningu eineltis.
Vigdís segir að af eineltismálum sem Líf og sál hafi tekið til úttektar undanfarin 25 ár hafi niðurstöður stutt kvörtun um einelti í um 20 prósentum tilfella. Í 30 prósentum hafi verið um einstök neikvæð eða erfið samskipti að ræða en í helmingi tilfella hafi aðrar ástæður skýrt vanlíðan viðkomandi.
Hún tekur þó fram að ekki eigi að draga vanlíðan fólks í efa. Ýmsir þættir geti valdið alvarlegri vanlíðan á vinnustað án þess að um einelti sé að ræða, svo sem slakir stjórnunarhættir, streita, álag, neikvæð samskipti eða erfiðleikar utan vinnu.
Vigdís telur jafnframt mikilvægt að meintir gerendur fái að koma sjónarmiðum sínum á framfæri þegar eineltismál eru rannsökuð.
Hún segir mikilvægustu niðurstöður ritgerðarinnar snúa að ábyrgð stjórnenda, verkferlum og viðbrögðum vinnustaða við kvörtunum. Að lokum þakkar hún Kristínu Helgu fyrir að vekja athygli á málefninu og leggur til að næsta rannsókn taki til fólks sem staðfest hefur verið með formlegum hætti að hafi orðið fyrir einelti á vinnustað.
