Umboðsmaður Alþingis hefur lokið máli einstaklings sem kvartaði undan ákvörðun lögreglustjórans á Norðurlandi eystra um að synja honum um tilnefningu réttargæslumanns. Einstaklingurinn er brotaþoli í sakamáli og óskaði eftir að fá réttargæslumann vegna meðferðar málsins.
Kvörtunin barst umboðsmanni 22. september en erindið hafði jafnframt verið sent meðal annars ríkissaksóknara, dómsmálaráðuneytinu og nefnd um eftirlit með lögreglu.
Í niðurstöðu umboðsmanns kemur fram að samkvæmt lögum um meðferð sakamála geti brotaþoli leitað til dómara ef lögregla neitar eða lætur hjá líða að tilnefna honum réttargæslumann. Þá sé heimilt að leggja ágreining um réttindi brotaþola fyrir héraðsdóm.
Umboðsmaður benti á að starfssvið embættisins taki ekki til ákvarðana stjórnvalda þegar bein lagafyrirmæli gera ráð fyrir að viðkomandi leiti leiðréttingar hjá dómstólum.
Af þeim sökum taldi umboðsmaður ekki skilyrði til að taka kvörtunina til frekari athugunar. Brotaþolanum var þess í stað leiðbeint um að bera ákvörðun lögreglustjórans undir héraðsdóm með skriflegri og rökstuddri kröfu.
Málinu lauk með bréfi umboðsmanns 30. september 2026. Niðurstaðan í málinu, sem er númer 568/2026, var síðan birt á vef umboðsmanns Alþingis í byrjun október.
