Halldóra Mogensen, fyrrverandi þingmaður Pírata, segir að þróun í Svíþjóð sýni afleiðingar strangrar refsi- og bannstefnu í vímuefnamálum. Þetta kemur fram í færslu sem hún birti á Facebook þar sem hún vísar til fréttar um 15 ára stúlku sem framdi morð fyrir Foxtrot-glæpagengið í Svíþjóð.
Í færslunni bendir Halldóra á að lönd með slíka stefnu glími við alvarlegri glæpavanda en þau sem beita skaðaminnkandi nálgun. „Svíþjóð og önnur lönd með stranga refsi- og bannstefnu í vímuefnamálum eru að sjá meiri og verri glæpi en lönd sem taka upp skaðaminnkandi nálgun. Svíþjóð, með eina ströngustu vímuefnastefnu í vestur Evrópu, hefur nú lang versta gengjavandann á Norðurlöndunum.“
Hún segir rannsóknir sýna að glæpagengi sækist sérstaklega eftir viðkvæmum hópum. „Í sænskum rannsóknum hafa sérfræðingar í afbrotafræði og félagsfræði bent á að glæpagengi sæki sérstaklega í ungmenni sem búa í vanræktum hverfum í jaðarsettum samfélögum sem treysta síður hinu opinbera og stofnunum þess. Glæpahópar nýta sér einstaklinga í félagslega veikri stöðu.“
Að hennar mati er lykilatriði að bjóða ungu fólki raunverulega valkosti. „Ef við viljum koma í veg fyrir þessa þróun þurfum við að tryggja að ungt fólk eigi raunverulega valkosti. Við gerum þetta með því að byggja upp samfélag þar sem þau finna til öryggis, samfélag sem þau tilheyra og finna tilgang í að taka þátt í.“
Halldóra gagnrýnir jafnframt bannstefnu í fíkniefnamálum harðlega og segir hana ýta undir skipulagða glæpastarfsemi. „Refsi- og bannstefnan í fíkniefnamálum eflir skipulagða glæpastarfsemi og stuðlar að gengjamyndun. Með því að setja vímuefnamarkaðinn algjörlega utan laganna, gefur ríkið glæpagengjum einokun á þessum arðbæra markaði.“
Hún bætir við að slík stefna hafi víðtækar neikvæðar afleiðingar. „Sala á vímuefnum færir gríðarlegt fjármagn í hendur hættulegra glæpamanna sem nota gróðann til að fjármagna aðra glæpi. Stríðið gegn vímuefnum ýtir beinlínis undir ofbeldi, ójöfnuð og fleiri samfélagsvandamál.“
Að lokum segir Halldóra að Ísland ætti að draga lærdóm af stöðunni í Svíþjóð. „Það væri gæfuspor fyrir okkur Íslendinga að læra af mistökum Svía og segja skilið við þessa skaðlegu stefnu. Að heyja áfram þetta tapaða stríð gegn vímuefnum kostar okkur háar upphæðir sem hægt væri að beina frekar í að efla félagslega stöðu og andlega heilsu ungs fólks. Og leggja þannig grunninn að öruggara samfélagi til framtíðar.“
