Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra hefur birt í samráðsgátt stjórnvalda frumvarp sem felur í sér umfangsmiklar breytingar á reglum um dvalarleyfi útlendinga. Breytingarnar beinast fyrst og fremst að fólki frá ríkjum utan Evrópska efnahagssvæðisins og er markmiðið að færa íslenska löggjöf nær því sem tíðkast á öðrum Norðurlöndum.
Samkvæmt frumvarpinu verður meðal annars gerð krafa um sex ára búsetu hér á landi áður en hægt verður að sækja um ótímabundið dvalarleyfi, í stað fjögurra ára nú. Þá verða aldursskilyrði maka og reglur um sambúð og fjölskyldusameiningu endurskoðaðar.
Jafnframt er lagt til að komið verði á nýju dvalarleyfi fyrir þolendur brota á vinnumarkaði. Þá verða dvalarleyfi vegna vistráðningar, svokölluð au pair-leyfi, felld niður fyrir fólk utan EES. Réttindi EES-borgara til búsetu og starfa hér á landi verða hins vegar óbreytt.
Frumvarpið byggir á tillögum starfshóps sem dómsmálaráðherra skipaði árið 2025. Í skýrslu hópsins, Ísland í örum vexti, var farið yfir þróun dvalarleyfa og íslenska kerfið borið saman við önnur Norðurlönd.
Breytingunum er meðal annars ætlað að styrkja stöðu fólks sem er útsett fyrir mansali og misnotkun á vinnumarkaði. Leyfi sem þegar hafa verið veitt verða ekki felld úr gildi.
„Við höfum á of mörgum sviðum verið með vægari reglur en nágrannaríki okkar. Við erum að setja stefnu til þess að kerfið sé bæði skýrt og sanngjarnt. Með þessu frumvarpi færum við okkar reglur nær því sem gildir á hinum Norðurlöndunum, gerum ríkari kröfur til þeirra sem ætla að setjast hér að á sama tíma og við styrkjum vernd fólk sem er útsett fyrir misnotkun,“ segir Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir, dómsmálaráðherra.
