Fara í efni
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
„Fer svo heim að taka upp podcast þar sem hann titlar sig Ritstjórann“
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
Innlent

Áttundi bekkur í ensku­tíma varð vitni að kyn­lífi starfs­manna

Sport

Hver er Theodór Elmar?

Pólitík

Hæddist að Snorra og Mið­flokknum í pontu

Innlent

Starfs­menn sagðir hafa stundað kyn­líf í skól­anum

Fólk

Stefán og Egill furða sig á kossa­hneyksl­inu í Haga­skóla

Innlent

Skóla­stjóri áréttar alvar­leika máls­ins eftir að myndir bár­ust

Innlent

Lög­reglan á Vest­ur­landi lýsir eftir 14 ára dreng

Heimur

Khloe Kar­dashian er demikyn­hneigð

Pólitík

Sagði frá kær­leik­anum sem hún finnur á Alþingi

Fólk

„Í dag eru tíu ár síðan ég varð fyrir nauðgun“

„Stór-Ísrael“ aftur í umræðunni

„Umboð okkar yfir landi Ísraels er bibl­íu­legt.“

Stór-Ísrael
Stór-Ísrael Síon­istar vilja stækka Ísrael til muna Mynd: Al Jazeera

Nýleg ummæli emb­ætt­is­manna frá Banda­ríkj­unum og Ísrael um hug­mynd­ina um svo­kallað „Stór-Ísrael“ (e. Greater Israel) hafa vakið miklar áhyggjur í Mið­aust­ur­löndum og varpað ljósi á hug­mynda­fræði sem áður var sjaldan rædd opin­ber­lega.

Málið komst í hámæli eftir við­tal sem hægri sinn­aði banda­ríski hlað­varps­stjórn­and­inn Tucker Carlson tók í síð­asta mán­uði við sendi­herra Banda­ríkj­anna í Ísrael, Mike Huckabee. Þar spurði Carlson ítrekað hvort Huckabee, sem er krist­inn Síonisti, styddi að Ísrael hefði yfir­ráð yfir land­svæði sem næði frá Níl í Egypta­land til Efrat í Írak.

Huckabee hafn­aði ekki þeirri hug­mynd að Biblían lof­aði Ísrael slíku landi og sagði meðal ann­ars: „Það væri allt í lagi ef þeir tækju þetta allt.“ Ummælin vöktu reiði í mörgum ríkjum á svæð­inu, þar á meðal hjá nánum banda­mönnum Banda­ríkj­anna.

Síðar lýsti leið­togi stjórn­ar­and­stöð­unnar í Ísrael, Yair Lapid, yfir stuðn­ingi við víð­tæk landa­mæri fyrir Ísrael og vís­aði til bibl­íu­legs grund­vallar:

„Síonismi byggir á Bibl­í­unni. Umboð okkar yfir landi Ísraels er bibl­íu­legt … landa­mærin eru landa­mæri Bibl­í­unnar.“

Hug­myndin um „Stór-Ísrael“ byggir í sinni víð­tæk­ustu mynd á bibl­íu­texta þar sem Guð lofar Abrahami landi sem nær frá Níl til Efrat. Það myndi ná yfir hluta eða allt land­svæði ríkja á borð við Egypta­land, Írak, Jórdaníu, Líbanon, Sádí-Arabíu og Sýrland.

Er Ísrael að vinna að „Stór-Ísraels“ markmiðinu?

Í fram­kvæmd hefur Ísrael stækkað yfir­ráða­svæði sitt í gegnum átök, meðal ann­ars eftir stríðið 1967 þegar landið tók yfir Vest­ur­bakk­ann, Gaza-svæðið og Gólan­hæðir. Þrátt fyrir alþjóða­lög hefur landið haldið áfram að her­nema svæði og byggja þar svo­kall­aðar land­nema­byggðir.

Athygli vakti þegar her­maður Ísra­els­hers var mynd­aður með merki „Stór-Ísraels“ saumað á her­bún­ingi sínum árið 2024 en Benjamin Net­anyahu, for­sæt­is­ráð­herra lands­ins hefur einnig sagst vera í „sögu­legu og and­legu verk­efni“ og að hann tengdi vel við hug­mynd­ina um „Stór-Ísrael“. Í dag þekur land­svæði Ísraels um 20.770 fer­kíló­metra en land­svæðið sem merkið sem her­mað­ur­inn bar á öxl­inni, náði um 500.000 fer­kíló­metra svæði eða um 25 sinnum meira en stærð lands­ins í dag.

Í dag, ef her­teknu svæði Palest­ínu og Gólan-hæðir Sýrlands eru teknar inn í mynd­ina, nær land­svæði Ísraels um 27.000 fer­kíló­metra. Átta hund­ruð þús­und ólög­legir land­nemar hafa komið sér fyrir á her­teknu svæð­unum. New York Times sagði frá því að fjár­mála­ráð­herra Ísraels, Bezalel Smotrich lagði fram aðferða­fræð­ina gagn­vart Vestur-bakk­anum í upp­töku sem lekið var í fjöl­miðla. Þar tal­aði hann um að inn­lima Vestur-bakk­ann án þess að kalla það inn­limun. Kort frá honum sýndi um 82 pró­sent af Vestur-bakk­anum undir stjórn Ísraels. Þá lof­aði hann að bæta við milljón ólög­legum ísra­elskum land­nemum á palest­ínkst land.

Stríðin síð­ustu tveggja ára falla næstum öll innan Stór-Ísra­elskorts­ins og mörg þeirra eiga það sam­eig­in­legt að þar nota Ísraelar sömu taktík­ina, hern­að­ar­að­gerðir, örygg­is­svæði (e. buf­fer zone), varð­stöðvar, land­nám og svo inn­limun.

Mismikill stuðningur innan Ísrael

Stuðn­ingur við útþenslu er mis­mik­ill innan Ísraels. Margir styðja inn­limun Austur-Jer­úsalem og Gólan­hæð­anna, og stjórn­völd hafa unnið að auknum yfir­ráðum á Vest­ur­bakk­anum. Hug­myndir um enn víð­tæk­ari útþenslu, til dæmis inn í Jórdaníu eða alla leið frá Níl til Efrat, eru hins vegar umdeild­ari, þó þær hafi fengið aukið vægi með vax­andi áhrifum öfga­hægri afla í stjórn­málum.

Viðbrögð nágranna­ríkja hafa verið hörð. Arabísk ríki hafa for­dæmt slík ummæli og líta á þau sem ógn við full­veldi sitt. Þau ótt­ast einnig að vax­andi hern­að­ar­stefna Ísraels geti leitt til frek­ari átaka og jafn­vel nýrrar land­töku í Mið­aust­ur­löndum.

Þó að víð­tæk­asta útgáfa hug­mynd­ar­innar sé talin óraun­hæf, ótt­ast margir að þró­unin stefni í átt að auknum átökum þar sem Ísrael gegnir sífellt stærra hlut­verki sem hern­að­ar­legt stór­veldi á svæð­inu. Frétt þessi byggir á umfjöllun Al Jazeera.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Innlent

Ógn­vekj­andi umfang tölvu­árásar á íslenskt hýs­ing­ar­fyr­ir­tæki

Fjársterkir tölvuþrjótar taldir hafa ráðist á 1984
Innlent

Dæmdur í níu ára fang­elsi fyrir kóka­ínsmygl með Norrænu

Heimur

Nýtt lyf í töflu­formi vekur vonir í bar­átt­unni við briskrabba­mein

Innlent

Talninga-Tómas verður Dómara-Tómas

Fólk

Sáttasex leysir ekki ágrein­ing­inn

Heimur

Breskir grínistar héldu leyni­lega lista yfir kyn­ferð­is­leg rán­dýr

Blaðamaðurinn Julia Raeside segir þekkta menn starfa áfram í skemmtanabransanum þrátt fyrir ásakanir um kynferðisbrot.

Setti bráð­skemmti­legt heims­met

Dauði og eyði­legg­ing eykst á Gaza þrátt fyrir vopna­hlé

Dán­ar­or­sök Sir Patricks Stewart stað­fest

Pólland rann­sakar óþekktan hlut sem féll úr lofti

Tvö alvar­leg umferð­ar­slys á sama veg­ar­kafla á Tenerife