Fara í efni
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
„Fer svo heim að taka upp podcast þar sem hann titlar sig Ritstjórann“
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
Skoðun

Nakin og blaut í Reyn­is­fjöru

Fólk

Vigtuð viku­lega og sett á mat­ar­plan aðeins tíu ára gömul

Heimur

Macaulay Culkin snýr aftur sem Kevin McCallister

Innlent

Lög­reglan lýsir eftir Nikulási Snorra­syni

Heimur

„Guðfaðir gervi­greindar“ varar við yfir­vof­andi stór­slysi

Heimur

Faðir skaut eig­in­konu sína og þrjú ung börn til bana

Pólitík

„Af tvennu illu er skárra að böð­ull­inn sé ekki í felu­litum frjáls­lyndis“

Heimur

Banda­rísk stjórn­völd birta þrjú ný mynd­skeið af óþekktum fljúg­andi fyr­ir­bærum

Heimur

Kærasti Heidi Gardner lát­inn, 43 ára að aldri

Innlent

Ók á 126 km hraða þar sem hámarkið er 80

Óvenjuleg innrás maríubjalla vekur óhug

„Þetta er það ótrú­leg­asta sem ég hef séð!“

Maríubjöllur
Mar­íu­bjöllur Mar­íu­bjöllur safn­ast saman þegar kólnar í veðri og þær búa sig undir vetr­ar­dvala. Þúsundir þeirra hafa látið sjá sig víða í Bret­landi. Mynd: Ceredigion Birds and Wildlife/Facebook

Þúsundir mar­íu­bjalla hafa gert sig heima­komnar á heim­ilum og í almenn­ings­görðum víðs vegar um Bretland. Sumar þeirra bera með sér sníkju­svepp sem getur smit­ast á milli mar­íu­bjalla­teg­unda, en er þó algjör­lega skað­laus mönnum.

Bretar hafa líkt inn­rás skor­dýr­anna við plágu og einn þeirra segir að sér hafi hrein­lega verið „ráð­ist á“ sig af þessum dopp­óttu bjöllum.

Norð­aust­ur­hluti Englands hefur orðið sér­stak­lega fyrir barð­inu á bjöll­unum. Íbúar hafa leitað á sam­fé­lags­miðla til að deila undrun sinni á fjöld­anum sem hefur skyndi­lega látið sjá sig.

Myndir hafa birst af glugga­kistum, görðum, girð­ing­ar­staurum, fána­stöngum og sendi­bílum sem eru þaktir mar­íu­bjöllum. Til­kynn­ingar hafa borist frá meðal ann­ars Newcastle, Durham, Teesside, Cumbria og Tyneside.

Einn íbúi í Tyne and Wear skrif­aði á Facebook:

„Hefur ein­hver annar orðið fyrir árás frá þess­ari mar­íu­bjöllu­plágu í dag? Þetta er það ótrú­leg­asta sem ég hef séð!“

Aðrir hafa tekið eftir ágengri teg­und sem kall­ast harlequin-mar­íu­bjöllur. Einn net­verji skrif­aði: „Ég hef aldrei séð svona margar harlequin-mar­íu­bjöllur. Sumar graf­irnar í kirkju­garð­inum voru þaktar þeim.“
Fleiri kvört­uðu undan „fárán­lega miklum fjölda mar­íu­bjalla“ og sögð­ust bók­staf­lega aldrei hafa séð annað eins.

Safnast saman til að komast í vetrardvala

Þegar mar­íu­bjöllur birt­ast skyndi­lega í þús­unda­tali er það hluti af und­ir­bún­ingi þeirra fyrir vet­ur­inn, svoköll­uðum vetr­ar­dvala eða diapause.

Þegar kólnar í veðri og nátt­úru­leg fæða verður af skornum skammti safn­ast bjöll­urnar saman í stórum hópum, meðal ann­ars á glugga­kistum og inni á heim­ilum. Þær losa frá sér ferómón, efna­boð sem laða fleiri bjöllur að.

Tim Coulson, pró­fessor og yfir­maður líf­fræði­deildar Oxford-háskóla, sagði við Independent árið 2025 að þetta væri sá tími árs þegar mar­íu­bjöll­urnar leit­uðu sér að stað þar sem þær gætu haft hægt um sig yfir vet­ur­inn.

Sumir sem hafa fylgst með bjöll­unum hafa þó tekið eftir því að útlit þeirra sé óvenju­legt og þær virð­ist jafn­vel vera „gervi­legar“.

Íbúi í South Tyneside skrif­aði á Facebook að heim­ili sitt væri bók­staf­lega yfir­fullt af slíkum bjöllum og að þær skiptu þús­undum.

Myndir benda til þess að stór hluti skor­dýr­anna sé af ágengri teg­und sem kall­ast harlequin-mar­íu­bjalla.

Bera með sér sníkjusvepp

Samkvæmt Max Barclay, yfir­safn­verði bjöllu­safns Nátt­úru­fræð­isafns­ins í Lundúnum, eru harlequin-mar­íu­bjöllur nokkuð auð­þekkj­an­legar. Þær eru til í ýmsum litum, allt frá rauðum með svörtum doppum yfir í app­el­sínugular og jafn­vel svartar með rauðum doppum. Tegundin er ekki upp­runnin í Bret­landi en var flutt þangað inn til að nýta hana sem nátt­úru­lega mein­dýra­vörn.

Það sem margir vita hins vegar ekki er að þessar bjöllur geta borið með sér sníkju­svepp sem kall­ast Laboulbenia. Svepp­ur­inn myndar örsmáar hreist­ur­mynd­aðar skellur á vængjum bjall­anna og getur smit­ast yfir í inn­lendar mar­íu­bjöllu­teg­undir. Hann er þó með öllu skað­laus fólki.

Einn net­verji var­aði aðra við harlequin-bjöll­unum á Facebook og sagði þær líkj­ast mar­íu­bjöllum en vera svartar með rauðum merk­ingum. Hann benti á að teg­undin væri ágeng, ógn­aði inn­lendum teg­undum og gæti bitið fólk. Annar skrif­aði að þetta væru ekki venju­legar mar­íu­bjöllur heldur asískar mar­íu­bjöllur sem væru ágeng teg­und.

Geta skilið eftir óþægilega lykt og bletti

Þótt harlequin-mar­íu­bjöll­urnar séu skil­greindar sem ágeng teg­und eru þær ekki hættu­legar fólki. Þær geta þó verið til mik­illa óþæg­inda og sækja gjarnan í hlý heim­ili.

Samtök mein­dýra­varna í Bret­landi (BPCA) segja bjöll­urnar ekki valda skemmdum á bygg­ingum. Þær geta hins vegar gefið frá sér gul­leitan varn­ar­vökva sem lyktar illa og getur skilið eftir bletti í efnum. Þeim sem vilja losna við bjöll­urnar úr húsum sínum er ráð­lagt að forð­ast að kremja þær, þar sem þá geta þær sprautað frá sér vökv­anum. Betra sé að sópa þeim var­lega upp með kústi og fægiskóflu og fjar­lægja þær þannig.

Átján tegundir á Íslandi

Alls hafa 18 teg­undir mar­íu­bjalla verið greindar hér á landi. Aðeins tvær þeirra eiga sér nátt­úru­leg heim­kynni á Íslandi, en vís­bend­ingar eru um að þriðja teg­undin sé mögu­lega að ná fót­festu. Aðrar teg­undir hafa borist hingað til­fallandi, einkum með inn­fluttum ávöxtum og græn­meti en einnig jólatrjám.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Heimur

Hin sænska Karin hvarf áður en hún átti að sækja börnin sín

Sendi dularfull smáskilaboð viku fyrir hvarfið
Heimur

Þrír féllu þegar dróni réðst á bíl við mat­ar­út­hlutun á Gaza

Fólk

Fjórum árum eftir að heil­inn hót­aði upp­sögn á Karl Ágúst tvö verk á sviði

Heimur

Lögregla fjar­lægði mót­mæl­anda eftir að hafa rugl­ast á áletrun á bol hans

Fólk

Af hverju getur lyktin af mak­anum verið svona ómót­stæði­leg?

Heimur

Maður stung­inn í Las Palmas

Maður um fertugt hlaut alvarlega skurði og var fluttur á sjúkrahús eftir bráðameðferð á vettvangi.

Dán­ar­or­sök Sir Patricks Stewart stað­fest

Ljósmynd af logum ræsti sjálf­virkt slök­kvikerfi

Nýtt lyf í töflu­formi vekur vonir í bar­átt­unni við briskrabba­mein

Breskir grínistar héldu leyni­lega lista yfir kyn­ferð­is­leg rán­dýr

Dauði og eyði­legg­ing eykst á Gaza þrátt fyrir vopna­hlé