„Það er bara tóm þvæla og ekkert annað“

„Það er bara tóm þvæla og ekk­ert annað. Þetta er reynd tækni sem búið er að nota í ára­tugi í Danmörku og víðar í Evrópu við góðan orðstír. Ég skil ekki hvað mönnum gengur til við að tala þetta svona niður,“ segir Björn H. Hall­dórs­son, fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóri Sorpu, um gagn­rýni í þá veru að tæknin sem Sorpa hyggst nota við end­ur­vinnslu sorps í nýrri gas – og jarð­gerða­stöð við Álfsnes er sögð úrelt.

Björn H. Hall­dórs­son, fyrrv. fram­kvæmda­stjóri Sorpu

Gagn­rýnin snýr að því að stöðin umdeilda komi ekki til með að geta fram­leitt moltu sem stand­ist gæða­kröfur fyrir sölu og dreif­ingu. Því þurfi að urða alla moltu sem ekki næst að selja en hún mun inni­halda örplast og spilli­efni þar sem tækni­bún­að­ur­inn geti ekki að hreinsað úrgang­inn nógu vel, meðal ann­ars vegna þess að úrgangur frá íslenskum heim­ilum sé ekki nógu vel flokk­aður. Björn vísar gagn­rýn­inni til föð­ur­hús­anna.

Björn er sann­færður um að aðferðin sem stöðin nýtir sé ekki aðeins sú hag­kvæm­asta heldur líka sú sjálf­bærasta og umhverf­is­væn­asta. Aðspurður við­ur­kennir Björn að þessi sama tækni hafi ekki all­staðar virkað vel, til að mynda í norskri stöð sem var lokað. „Þeirri stöð var vissu­lega lokað en það var vegna mjög sér­stakra veð­ur­að­stæðna þar og lykt­ar­meng­urnar í kringum hana. Við tæklum það þannig að allt það sem var utan­húss hjá þeim verður inn­an­húss í þess­ari stöð,“ segir Björn og bætir því við að mót­töku­stöð Sorpu í Gufunesi hafi verið tækni­breytt undir sér­staka for­flokkun á úrgangi áður en hann yrði færður á nýju stöð­ina. Allt til að búa til sem hrein­asta afurð.

„Þetta er mjög sér­stök gagn­rýni sem er því miður sprottin upp­frá ein­hverju öðru en fag­legum hug­myndum. Það er ekk­ert í þessu máli eitt­hvað sem ég bjó til og fyr­ir­tækið upp­fyllti öll skil­yrði fyrir útboð­inu. Allar leik­reglur voru upp­fylltar og þarna mun takast að fram­leiða not­hæfa moltu. Þó þetta end­aði eins og það end­aði þá er ég ennþá sann­færður um að þetta er rétta leiðin. Ég furða mig á því að menn telji sig umkomna að gagn­rýna afurð sem ekki er búið að fram­leiða eða búa til.“

Birni var sagt upp starfi eftir að verk­efnið hafði farið 1,4 millj­arða fram úr áætlun en kostn­að­ur­inn við verkið stendur í dag í 5,3 millj­örðum. Innri end­ur­skoðun Reykja­vík­ur­borgar gaf út svarta skýrslu vegna fram­kvæmd­ar­innar en Björn gagn­rýndi skýrsl­una harð­lega og benti á ætt­ar­tengls skýrslu­höf­undar við sam­keppn­is­að­ila Sorpu. Á kreiki sveima sögur um að hann sé sjálfur tengdur vina­böndum við danska fyr­ir­tækið Aikan sem seldi Sorpu tækn­ina umdeildu. Því hafnar fram­kvæmda­stjór­inn fyrr­ver­andi alfarið. „Ég er fés­bók­ar­vinur eins þeirra en það er nú allt og sumt,“ segir Björn.