Kristrún Frostadóttir
„Það verður að virða fullveldi og alþjóðalög“
Kristrún Frostadóttir
Menning

Martröð í Mið­húsa­skógi

Fólk

Hvenær verður daður að fram­hjá­haldi?

Innlent

Hekla inn­kallar til­tekna Audi-, Volkswagen- og Skoda-bíla

Heimur

Verkfall á Kanarí­eyjum getur raskað ferðum til og frá flug­völlum

Heimur

Ísra­elskir ferða­menn gagn­rýndir eftir að leið­sögu­manni var ýtt í sjó­inn

Peningar

Segir hluta­fjár­út­boð Bláa lóns­ins ótíma­bært vegna eldsum­brota

Peningar

Tveir þekktir skyndi­bita­staðir inn­sigl­aðir að beiðni Skatts­ins

Heimur

Katta­eig­endur sér­stak­lega varaðir við hættu­legri fuglaflensu

Innlent

Varað við neyslu á wasabi-hrískexi

Heimur

Kim Kar­dashian neyð­ist til að end­ur­greiða við­skipta­vinum

Reiði, áföll og andúð vegna netlokana í Rússlandi

Um 83% ung­linga ósátt við net­lok­anir í Rúss­landi.

Unglingur með farsíma
Ung­lingur með far­síma Unga fólkið er afar ósátt við net­lok­anir í Rúss­landi Mynd: Shutterstock

Eftir því sem lok­anir á far­síma­neti breið­ast út um Rússland og ná nú einnig til höf­uð­borg­ar­innar Moskvu, standa yfir­völd frammi fyrir vax­andi óánægju meðal almenn­ings. Samhliða þessu hafa yfir­völd aukið tak­mark­anir á skila­boða­for­rit­inu Telegram, sem hefur lengi verið eitt helsta sam­skipta­tæki lands­manna.

Nýlegar skoð­ana­kann­anir gefa til kynna að við­brögðin séu langt frá því að vera jákvæð. Í könnun meðal ung­linga á aldr­inum 14–17 ára sögð­ust 83 pró­sent hafa brugð­ist nei­kvætt við lok­un­unum. Þrátt fyrir það hafa stjórn­völd og tengdir aðilar forð­ast að birta sam­bæri­legar nið­ur­stöður meðal full­orð­inna, að sögn heim­ild­ar­manna Meduza, til að draga ekki athygli að umfangi óánægj­unnar.

Reiði, tár og andúð unga fólksins

Könnunin, sem fram­kvæmd var í mars 2026 meðal þús­und ung­linga, sýnir að við­brögðin voru sterk og til­finn­inga­þrungin. Nær helm­ingur, eða 46 pró­sent, sagð­ist upp­lifa reiði. Þá sögð­ust 15 pró­sent hafa grátið vegna lokan­anna, 14 pró­sent upp­lifðu rugl­ing eða pirr­ing, 7 pró­sent við­bjóð og hatur og 6 pró­sent sögð­ust hafa orðið fyrir áfalli.

Heim­ildir innan stjórn­kerf­is­ins segja að sam­bæri­leg óánægja sé til staðar meðal full­orð­inna, þó hún mælist lægri þegar eldri kyn­slóðir eru teknar með í reikn­ing­inn. Engu að síður sé ljóst að meiri­hluti lands­manna sé and­vígur þessum aðgerðum.

Lokanir orðnar hluti af daglegu lífi

Í sumum hér­uðum Rúss­lands hafa slíkar net­lok­anir verið við­var­andi um tíma, meðal ann­ars vegna dróna­árása og örygg­is­ráð­staf­ana. Nú eru íbúar Moskvu farnir að upp­lifa það sama.

„Sumir eru jafn­vel hálf­á­nægðir með að Moskva sé loks­ins að fá að finna fyrir þessu,“ sagði emb­ætt­is­maður í mið­hluta lands­ins. „Við höfum þurft að þola þetta lengi, nú er komið að þeim.“

Hann bætti við að lok­anir væru orðnar reglu­legar í hans heima­hér­aði og hefðu veru­leg áhrif á dag­legt líf fólks.

Áhrif á atvinnulíf og þjónustu

Áhrif lokan­anna eru sér­stak­lega áber­andi í stór­borgum þar sem staf­rænar lausnir eru orðnar órjúf­an­legur hluti af dag­legu lífi. Greiðslu­kerfi, leigu­bíla­þjón­usta, send­la­þjón­usta og opin­ber þjón­usta reiða sig öll á far­síma­net.

„Stundum virkar kass­inn á kaffi­húsi ein­fald­lega ekki,“ sagði heim­ild­ar­maður nálægt stjórn­völdum. „Þetta er hræði­legt fyrir rekstur fyr­ir­tækja.“

Samkvæmt mati hefur tap fyr­ir­tækja í Moskvu numið 3–5 millj­örðum rúbla, og eru lítil og með­al­stór fyr­ir­tæki talin bera þyngstan skaða.

Þrátt fyrir þetta halda emb­ætt­is­menn því fram að helstu þjón­ustur séu á sér­stökum „hvít­listum“ og haldi áfram að virka. Þeir segja jafn­framt að fáar kvart­anir hafi borist, full­yrð­ing sem heim­ildir draga í efa.

Öryggisrök sannfæra fáa

Yfirvöld hafa rétt­lætt aðgerð­irnar með vísan til þjóðar­ör­yggis, bar­áttu gegn net­glæpum og dróna­árásum frá Úkraínu. Þessi rök hafa þó ekki sann­fært almenn­ing.

Í sumum til­fellum hefur opin­ber umræða jafn­vel snú­ist gegn yfir­völdum. Þing­maður sem hrós­aði aðgerð­unum opin­ber­lega missti stöðu sína innan flokks síns eftir að hafa talað of opin­skátt um málið.

Rík­is­miðlar hafa farið var­lega í umfjöllun en reynt að setja jákvæðan blæ á stöð­una, meðal ann­ars með því að hvetja fólk til að nota reiðufé eða líta á net­leysi sem „staf­ræna afreitrun“.

VPN-notkun eykst hratt

Á sama tíma hafa Rússar í auknum mæli leitað leiða til að kom­ast fram­hjá tak­mörk­unum. Notkun VPN-þjón­ustu hefur auk­ist veru­lega og jafn­vel emb­ætt­is­menn við­ur­kenna að þeir noti slíkar lausnir dag­lega.

Einn heim­ild­ar­maður sagði: „Ég veit varla lengur hvað er lokað og hvað ekki, ég er bara alltaf með VPN í gangi.“

Stuðningur við stjórnvöld dregst saman

Samhliða þessum aðgerðum hefur stuðn­ingur við stjórn­völd minnkað. Fylgi stjórn­ar­flokks­ins Sam­ein­aða Rúss­lands hefur lækkað um nokkur pró­sentu­stig og stuðn­ingur við Vladimir Pútín hefur einnig dalað.

Sér­fræð­ingar telja þó ólík­legt að óánægjan leiði til mót­mæla í stórum stíl, þar sem fólk ótt­ast við­brögð yfir­valda og mögu­legar afleið­ingar.

Öryggisþjónustan hefur yfirhöndina

Samkvæmt heim­ildum eru það fyrst og fremst örygg­is­þjón­ustur lands­ins sem knýja fram lok­an­irnar. Stjórn­mála­menn innan kerf­is­ins, jafn­vel þeir sem eru and­vígir, hafi lítið gert til að stöðva þær.

Á sama tíma stendur stjórn­sýslan frammi fyrir þver­sögn: hún reiðir sig sjálf á Telegram og aðra miðla til að dreifa upp­lýs­ingum og áróðri, á meðan hún reynir að tak­marka aðgengi almenn­ings að sömu þjón­ustum.

„Algjör ringulreið“

Þó stór fyr­ir­tæki og rík­is­stofn­anir hafi aðgang að óheftu neti í gegnum sér­lausnir, glíma almennir borg­arar við sífelldar trufl­anir.

„Inni á vinnu­staðnum virkar allt,“ sagði starfs­maður rík­is­stofn­unar. „En úti er þetta algjör ringul­reið, stundum virkar ekk­ert, stundum allt.“

Ólíklegt að breytingar verði fyrir kosningar

Sumir telja að það gæti verið ein­föld leið fyrir stjórn­völd að bæta stöðu sína fyrir kosn­ingar að aflétta tak­mörk­unum. Hins vegar telja heim­ild­ar­menn að slíkt sé ólík­legt.

„Þeir sem þrýstu þessu í gegn eru ekki lík­legir til að bakka,“ sagði einn ráð­gjafi.

Þrátt fyrir að óánægjan sé víð­tæk heldur hún áfram að krauma undir yfir­borð­inu, án þess að brjót­ast út í opna and­stöðu.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

3
Minning

Lárus Heið­ars­son lát­inn

Lárus Heið­ars­son, skóg­ar­bóndi og fyrr­ver­andi odd­viti Fljóts­dals­hrepps, var bor­inn til grafar á föstu­dag. Hann lést 28. októ­ber síð­ast­lið­inn eftir skamma en erf­iða bar­áttu við bráða­hvít­blæði. Aust­ur­frétt greindi frá and­lát­inu. Lárus gegndi fjöl­mörgum trún­að­ar­störfum fyrir Fljóts­dals­hrepp og sat í sveit­ar­stjórn frá árinu 2010, fyrst sem vara­odd­viti og síðar odd­viti. Hann kom einnig að mótun Svæð­is­skipu­lags Aust­ur­lands og var í stjórn Sambands...
6
Slúður

Leyni­fé­lag Guðlaugs

Mis­mun­andi er hve sam­visku­samir alþing­is­menn eru við að skrá hags­muni sína eins og vera ber. Morg­un­blaðið er á eftir Kristrúnu Frosta­dóttur for­sæt­is­ráð­herra vegna hluta­fé­lags­ins Munn­bit­ans þar sem eig­in­maður hennar átti 10 pró­senta hlut. Félagið var í hags­muna­skrá Kristrúnar þar til það fór í þrot. Mogginn hefur aftur á móti ekk­ert gert með þá stað­reynd að Ágústa Johnson, eig­in­kona Guðlaugs Þórs...

Mest lesið í vikunni

Heimur

Sendi­herra Rúss­lands í Banda­ríkj­unum lést skyndi­lega

Alexander Darchiev hafði aðeins gegnt embættinu frá því snemma árs 2025.
Heimur

HPV-bólu­setn­ingar taldar hafa komið í veg fyrir um 200 dauðs­föll í Englandi

Heimur

Rétt­ar­höld hafin vegna ban­vænnar hnífa­árásar á sextán ára stúlku

Landið

Andri Snær rifjar upp fórn­irnar sem fylgdu Kára­hnjúka­virkjun

Heimur

Leik­ar­inn Stacy Keach lát­inn 85 ára að aldri

Heimur

Heimur

Dóm­stólar hafna beiðnum um lausn 14 palest­ínskra lækna

Sumir læknanna hafa verið í haldi í meira en tvö ár án þess að hafa verið ákærðir eða leiddir fyrir dóm, að sögn mannréttindasamtaka.
Heimur

David Walliams sak­aður um að hafa tælt ung­lings­stúlkur

Heimur

Hundruð skóla rýmdir vegna sprengju­hót­ana í Skotlandi og á Norður-Írlandi

Heimur

Bretland hvatt til að hraða und­ir­bún­ingi fyrir hugs­an­legt stríð

Heimur

Gam­an­leik­kona upp­lýsti Guardian um ásak­anir á hendur David Walliams

Heimur

Net­anyahu sak­aður um að nota kyn­þátta­hatur sem síð­asta tromp í valda­bar­átt­unn