Kristinn Hrafnsson setur fram pistil á opinberri síðu sinni þar sem hann dregur upp mynd af þeim flóknu tengslum sem geta skapast á milli alþjóðapólitíkur, viðskiptaþvingana og hagsmunagæslu. Í miðju þessarar umræðu er Carl Baudenbacher, fyrrverandi forseti EFTA-dómstólsins (2003–2017), sem hefur verið áberandi í íslenskri Evrópuumræðu.
Carl Baudenbacher og Vélfags-málið
Haustið 2025 réð akureyrska fyrirtækið Vélfag ehf. Carl Baudenbacher sem lögmann til að gæta hagsmuna sinna. Þar sem Vélfag laut takmörkunum vegna refsiaðgerða þurfti sérstakt leyfi frá utanríkisráðuneytinu til að ráða hann og greiða honum laun.
Baudenbacher og lögmannsstofa hans settu saman formlega kvörtun til Eftirlitsstofnunar EFTA (ESA) þar sem því er haldið fram að íslenska ríkið brjóti gegn EES-samningnum með þvingunaraðgerðunum.
Í júní 2026 fjallaði RÚV um dóm Hæstaréttar Íslands þar sem íslenska ríkið var sýknað af kröfum Vélfags. Dómstóllinn staðfesti að utanríkisráðherra hefði verið heimilt að hafna afléttingu á frystingu fjármuna félagsins.
Bakgrunnur refsiaðgerðanna og rússnesku tengslin
Skuggaeignarhald og leppgjörningar. Stjórnvöld beittu Vélfag þvingunum á grundvelli þess að raunverulegur eigandi þess væri rússneski útgerðarjöfurinn Vitaly Orlov og tengt félag hans, Norebo. Sú grunsemd vaknaði að eignarhald hefði verið fært yfir á son hans og síðar svissneskan kaupsýslumann rétt áður en refsiaðgerðir gegn rússneskum auðmönnum skullu á vegna Úkraínustríðsins, sem stjórnvöld töldu leppgjörning.
Fyrirtækið hefur ávallt haldið því fram að hvorki Orlov-feðgarnir né Norebo eigi hlut í félaginu í dag og að aðgerðir íslenska ríkisins gætu kallað á miklar skaðabótakröfur.
Tengingin við ESB-umræðuna á Íslandi
Kristinn bendir á ákveðna kaldhæðni eða mótsögn í því að hópar sem berjast gegn ESB-aðild og tala gjarnan fyrir fullveldi íslenskra dómstóla tefli Baudenbacher fram sem helsta sérfræðingi sínum gegn ESB, á sama tíma og sami lögmaður vinnur að því að hnekkja niðurstöðu íslenskra stjórnvalda og dómstóla fyrir alþjóðlegum dómstólum ytra, eins og fram kom í frétt Heimildarinnar.
Baudenbacher hefur verið afar gagnrýninn á ESB og varað Íslendinga við því að ganga í sambandið. Hann hefur meðal annars notað dæmi eins og Icesave-deiluna til að sýna fram á hvernig framkvæmdastjórn ESB beiti minni ríki þrýstingi. Framkoma hans á fundum og greinaskrif hans í Morgunblaðinu hafa því verið mikilvæg vopn í vopnabúri svokallaðra „Nei-sinna“.
Athugasemdir