Donald Trump og nánustu ráðgjafar hans segja eiturlyfjasamtök helstu ógn við Bandaríkin – á sama tíma og forsetinn hyggst náða fyrrverandi forseta Hondúras, dæmdan fyrir umfangsmikla fíkniefnaviðskipti.

Donald Trump Bandaríkjaforseti hefur hert hernaðaraðgerðir sínar í Karíbahafi og kringum Venesúela, með söfnun herliðs og loftárásum á meinta smyglbáta – en á sama tíma tilkynnt á samfélagsmiðlum að hann muni veita Juan Orlando Hernández, fyrrverandi forseta Hondúras, „fulla og algjöra“ náðun, þrátt fyrir 45 ára dóm í Bandaríkjunum fyrir innflutning á hundruðum tonna af kókaíni, að því er kemur fram í umfjöllun The New York Times og opinberum gögnum bandarískra stjórnvalda.

Á laugardag skrifaði Trump á Truth Social að lofthelgi „yfir og í kringum Venesúela“ skyldi talin „ALGERLEGA LOKUГ. Boðskapurinn beindist bæði að flugfélögum, flugmönnum og „eiturlyfja- og mansalshringjum“. Engin skýr útskýring fylgdi um hvernig Bandaríkin hygðust framfylgja slíku ákvæði um erlenda lofthelgi, og venesúelska stjórnin fordæmdi yfirlýsinguna sem brot á fullveldi ríkisins.

Minna en sólarhring áður hafði forsetinn á sama vettvangi tilkynnt áform um að veita Hernández, sem var dæmdur í New York árið 2024 fyrir aðstoð við að flytja meira en 400 tonn af kókaíni til Bandaríkjanna, fulla náðun. Í færslunni sagði Trump að Hernández hefði, „að sögn margra sem hann beri mikla virðingu fyrir“, verið meðhöndlaður „afar harkalega og ósanngjarnt“. Náðunin hefur þó enn ekki verið fullgilt stjórnarfarslega.

Dómsmálaráðuneyti Bandaríkjanna hefur lýst Hernández sem lykilpersónu í einu „umfangsmesta og ofbeldisfyllsta“ eiturlyfjahringakerfi heims. Hann hafi misnotað forsetaembættið til að vernda glæpahópa sem fluttu kókaín í gegn um Hondúras og inn í Bandaríkin og haldið sér við völd með „kókaín-drifnu mútufé“ og stuðningi hers, lögreglu og dómskerfis.

Samhliða áformum um náðun hefur ríkisstjórn Trumps safnað herafla í Karíbahafi undir merkjum aðgerðarinnar Operation Southern Spear. Bandaríski herinn hefur frá byrjun september gert rúmlega tuttugu loftárásir á báta sem sagðir eru flytja eiturlyf. Að minnsta kosti um 80 manns hafa farist, án þess að stjórnin hafi birt sjálfstætt sannreynanlegar upplýsingar um hverjir voru um borð eða hvaða farmur var á skipunum.

Washington Post hefur greint frá því að varnarmálaráðherrann Pete Hegseth hafi í fyrstu árásinni skipað sérsveitum að „drepa alla“ um borð í bát nálægt Trínidad, og að seinni eldflaugaárás hafi verið gerð til að fella tvo sem lifðu fyrstu sprenginguna af. Í kjölfarið svaraði Hegseth gagnrýninni á samfélagsmiðlum og sagði að hernaðaraðgerðirnar væru „lögmætar“ og bætti við: „Við erum rétt að byrja að drepa narkó-hryðjuverkamenn.“

Fyrrverandi aðstoðarutanríkisráðherra Bandaríkjanna í málaflokki alþjóðlegra fíkniefna- og löggæslumála, Todd Robinson, segir þessi skilaboð forsetans senda hættuleg og mótsagnakennd skilaboð. „Við sprengjum báta með „meintu“ eiturlyfi í Karíbahafi en náðum raunverulega dæmda eiturlyfjasala í Bandaríkjunum. Einhver útskýri þetta fyrir mér,“ skrifaði hann á LinkedIn, þar sem hann vísaði til umfjöllunar The New York Times um málið.

Trump hefur jafnframt sett mikinn pólitískan og hernaðarlegan þrýsting á Nicolás Maduro, leiðtoga Venesúela, og sakað hann um að stýra svonefndum Cartel de los Soles. Bandaríkin hafa nýverið skilgreint hópinn sem erlenda hryðjuverkasamtök, en fjölmargir sérfræðingar í fíkniefna- og glæpahópum í Rómönsku Ameríku telja að um sé að ræða laustengt net spilltra hermanna og embættismanna frekar en formlega, stigskiptan „eiturlyfjahring“.

Trump sjálfur var árið 2024 sakfelldur í New York fyrir 34 brot vegna fölsunar viðskiptaskjala í tengslum við greiðslu leyndarpeninga til klámleikkonunnar Stormy Daniels, til að fela hneyksli í forsetakosningabaráttunni 2016. Hann varð þar með fyrsti bandaríski forsetinn til að vera dæmdur sekur um glæp, áður en hann sneri aftur í Hvíta húsið eftir kosningarnar 2024.