Kristinn Hrafnsson, ritstjóri Wikileaks, gagnrýnir harðlega mikinn hagnað íslensku bankanna og segir almenning bera kostnaðinn af því í gegnum háa vexti og krónukerfið. Í Facebook-færslu sem hann birti nýverið setur hann spurningarmerki við það að ríkið og bankamenn telji eðlilegt að bankarnir skili um hundrað milljörðum króna í hagnað.
„100 milljarða króna gróði íslensku bankana er bara í fínu lagi að mati ríkistjórnarinnar,“ skrifar Kristinn og bendir á að bankamenn hafi varið hagnaðinn með því að vísa til arðsemi eigin fjár, svokallaðs RoE. „Ég sé einnig að einhverjir bankamenn fullyrða að þetta sé ekki mikið því þetta sé álíka hlutfall gróðaskila til eigenda og tíðkist í Evrópu (RoE). En jafnvel þar eru íslensku bankarnir hærri en víðast í Evrópu.“
Kristinn segir að þessi samanburður einblíni fyrst og fremst á hagsmuni eigenda bankanna.
„Þarna er einblínt á hagsmuni eigenda. Ef samanburðurinn á að vera á forsendum viðskiptavina er eðlilegra að nota mælistikuna hvað gróðinn er hátt hlutfall af „eignum“ bankans (RoA).“ Hann útskýrir að þessar eignir séu í raun skuldir almennings. „Þær „eignir“ eru að langstærstum hluta húsnæðislánin þín, önnur lán til einkaaðila, lán til fyrirtækja – líklegast eru þetta 60–80% af eignasafni. Eignir bankana eru sum sé skuldir landsmanna.“
Í færslunni ber Kristinn saman arðsemi eigna íslenskra og evrópskra banka og segir muninn sláandi. „Hreinn gróði sem hluti af eignasafni (RoA) er á bilinu 0,4%–0,8% í stórum evrópskum bönkum. Stóru viðskiptabankarnir þrír á Íslandi eru með þetta hlutfall 1,5–1,9%, eftir að gróði liðins árs var gerður upp.“ Hann birtir jafnframt tölulegan samanburð sem sýnir að hlutfallið sé mun hærra hér á landi.
Af þessu dregur Kristinn þá ályktun að hagnaður bankanna ætti að vera mun lægri ef miðað væri við Evrópu. „Útfrá þessum forsendum mætti álykta að „heilbrigður“ heildarhagnaður bankanna á Íslandi ætti að vera 25–50 milljarðar króna, miðað við evrópskan samanburð.“ Hann segir þetta þýða að almenningur borgi aukalega fyrir íslenska gjaldmiðilinn. „Það þýðir þá væntanlega, ef litið er til peningasjoppana eingöngu, eru Íslendingar að borga 50–75 milljarða aukalega á ári fyrir að hafa krónu.“
Í lok færslunnar notar Kristinn myndrænt og harkalegt orðalag til að lýsa stöðu almennings gagnvart bankakerfinu. „Íslendingar eru þrælar, tjóðraðir með krónufjötrum við staura og vextirnir eru blóðug hnútasvipa sem ristir upp holdið á bökum þeirra.“
