Ísraelski herinn hefur sagt upp nokkrum háttsettum liðsforingjum og áminnt aðra vegna þess að ekki tókst að koma í veg fyrir árás Hamas-hreyfingarinnar í október 2023, sem leiddi til þjóðarmorðsins á Gaza.

Á listanum yfir þá sem formlega var sagt upp í dag voru yfirmenn herleyniþjónustunnar, aðgerðastjórnar og suðurhersvæðisins, sem ber ábyrgð á Gaza. Þessi ákvörðun var tekin þrátt fyrir að ríkisstjórnin hafi enn ekki hafið heildstæða og opinbera rannsókn á atburðunum.

Í yfirlýsingu hersins á sunnudag kom fram að fjöldi liðsforingja yrði leystur frá varaliðsskyldu og myndi ekki starfa frekar fyrir herinn.

„IDF brást meginhlutverki sínu 7. október, að verja íbúa Ísraelsríkis,“ sagði Eyal Zamir, yfirmaður hersins.

„Þetta er alvarlegt, gríðarmikil og kerfislæg bilun,“ bætti hann við. „Lærdómarnir eru margir og þýðingarmiklir og verða að vera leiðarljós okkar til framtíðar.“

Þeir sem voru leystir frá varaliðskvöð voru meðal annars fyrrverandi yfirmenn leyniþjónustu, aðgerðastjórnar og suðurhersvæðis. Þeir höfðu áður sagt af sér úr virku starfi en verið áfram í varaliði.

Núverandi yfirmaður herleyniþjónustunnar, sem gegndi stöðu yfirmanns aðgerðadeildar 7. október 2023, var formlega áminntur en mun áfram starfa þar til kjörtímabili hans lýkur árið 2028. Hann hyggst síðan hætta störfum að eigin ósk, samkvæmt heimildum ísraelskra fjölmiðla.

Aðrir liðsforingjar fengu formleg áminningar. Einum var tilkynnt að hann yrði rekinn úr hernum og annar lagði sjálfur fram uppsagnarbréf.

Samkvæmt fjölmiðlum var yfirmaður flughersins áminntur vegna þess að ekki tókst að verja landið gegn drónum og svifvængjum Hamas. Yfirmaður sjóhersins hlaut einnig áminningu á svipuðum forsendum.

Vaxandi þrýstingur almennings

Aðgerðirnar koma í kjölfar vaxandi þrýstings almennings um að ábyrgð verði dregin af mistökum sem gerðu árásina mögulega. Þúsundir mótmælenda, þar á meðal leiðtogar stjórnarandstöðunnar, söfnuðust saman í Tel Aviv á laugardag og kröfðust opinberrar rannsóknarnefndar.

Fyrir tveimur vikum kallaði Zamir eftir „kerfisbundinni rannsókn“. En Benjamin Netanyahu forsætisráðherra, sem hafnar ábyrgð sinni á mistökunum, hefur enn synjað því að hefja formlega rannsókn.

Árás Hamas og annarra palestínskra vígahópa 7. október kostaði um 1.200 manns lífið í Ísrael og um 250 manns voru teknir í gíslingu, samkvæmt ísraelskum tölum.

Í kjölfarið hóf Ísrael tveggja ára loft- og landhernað sem hefur lagt Gaza í rúst og kostað meira en 69.000 Palestínumenn lífið, samkvæmt heilbrigðisyfirvöldum á Gaza.

Ísrael og Hamas samþykktu vopnahléssamkomulag sem Bandaríkin miðluðu í síðasta mánuði. En samkomulagið hefur ekki gengið eftir, þar sem Ísrael hefur brotið skilmála þess og haldið áfram daglegum árásum á Gaza og báðir aðilar saka hvor annan um brot á samningnum.

Yfirvöld á Gaza hafa nú hvatt milligönguaðila samkomulagsins, Katar, Tyrkland, Egyptaland og Bandaríkin, til að þrýsta á Ísrael að stöðva brot sín, sem hafi kostað hundruð Palestínumanna lífið.