Jón Gnarr gagnrýnir harðlega skort á viðeigandi búsetu- og meðferðarúrræðum fyrir börn með fjölþættan vanda. Hann tjáir sig um málið í kjölfar þáttar Kveiks á RÚV um búsetuúrræði fyrir þennan hóp og segir þolinmæði sína gagnvart aðgerðaleysi stjórnvalda vera á þrotum.
Jón Gnarr gagnrýnir í færslu á Facebook hvernig börnum sem þurfa á sérhæfðri meðferð og þjónustu að halda sé neitað um þá þjónustu sem þau eiga rétt á.
Jón segir sig ítrekað hafa vakið athygli á stöðunni og fundað með stjórnendum, ráðherrum, starfsfólki, lögreglu, foreldrum og aðstandendum. Hann hafi jafnframt átt ótal fundi með umboðsmanni barna, sem hann segir taka undir sjónarmið sín.
Þrátt fyrir tilraunir til samstarfs, tillögur að lausnum og þolinmæði sé lítið sem ekkert að þokast áfram.
„Ég hef verið ákveðinn en lagt mig fram um að vera lipur og samvinnufús og sýnt æðruleysi og þolinmæði. En hún er alveg að þrotum komin. Ég skil ekki þessa fyrirstöðu og aðgerðaleysi,“ skrifar Jón.
Hann telur að virk úrræði myndu ekki aðeins skila betri árangri heldur einnig vera ódýrari en núverandi fyrirkomulag. Hann gagnrýnir að umræðan snúist um að uppfæra ferla, gera úttektir og meta hvað hafi farið úrskeiðis í stað þess að koma nauðsynlegri þjónustu á fót.
Segir drengi hafa setið eftir
Jón segir skort á langtímaúrræðum fyrir drengi vera eitt brýnasta vandamálið. Að hans mati hefur verið mismunað eftir kyni, þar sem langtímaúrræði hafi verið í boði fyrir stúlkur en sambærileg úrræði skorti fyrir drengi.
Hann bendir á húsnæði í Háholti í Skagafirði sem hann segir sérstaklega hannað fyrir slíka starfsemi. Hann hafi reynt að vekja athygli á möguleikanum á að nýta það en ekki fengið áhuga á hugmyndinni.
„Ég fékk þau svör að það væri „of langt í burtu“. Síðan hvenær færðist Skagafjörður svona langt í burtu?“ spyr Jón og bendir á að langtímavistun fyrir stúlkur sé meðal annars í Bjargey í Eyjafirði.
Jón segir að áður hafi verið komið upp fjölbreyttu kerfi úrræða en mörgum þeirra hafi verið lokað í kjölfar efnahagshrunsins vegna fjárskorts. Ekki hafi tekist að endurbyggja kerfið síðan.
Rifjar upp andlát 17 ára drengs á Stuðlum
Jón rifjar einnig upp að tvö ár séu liðin frá því að 17 ára drengur lést í skelfilegum eldsvoða á Stuðlum, meðferðarheimili á vegum ríkisins. Hann segir drenginn hafa átt alla ævina fram undan og bendir á að hann hafi verið í umsjá yfirvalda þegar hann lést.
Að sögn Jóns sýni skýrslur um málið að alvarlegir brestir hafi orðið. Hann segir málið nú vera til rannsóknar hjá héraðssaksóknara sem manndráp af gáleysi og að 12 einstaklingar hafi réttarstöðu sakbornings.
Jón leggur áherslu á að ekki sé um svo stóran hóp barna að ræða að ómögulegt eigi að vera að tryggja þeim viðeigandi þjónustu. Hann segir aðstæður barnanna og fjölskyldna þeirra geta verið afar erfiðar og að afleiðingarnar geti orðið hrikalegar fyrir heilu fjölskyldurnar.
Hann gagnrýnir einnig orðalagið sem notað sé um börnin, svo sem „drengi“ og „börn með fjölþættan vanda eða stuðningsþarfir“, og telur það geta gert vandann óljósan. Að hans mati sé hér ekki um að ræða einhvers konar „mjúkt mál“ heldur brýnt verkefni sem snerti öryggi og framtíð barnanna.
„Börnin farast á meðan“
Jón segir aðgerðir ekki geta beðið í fimm eða tíu ár. Hann gagnrýnir að foreldrar þurfi í sumum tilvikum að leita með börn sín til Afríku til að finna viðeigandi hjálp.
„Meðferð getur ekki kallast meðferð ef hún felur enga meðferð í sér. Og það bætir ekkert að kalla úrræðaleysi úrræði,“ skrifar hann.
Að lokum varar Jón við því að yfirvöld láti tímann líða án þess að leysa vandann.
„Kannski bjargar einhver andlitinu en börnin farast á meðan. Og svo bíðum við þetta af okkur fram að næsta harmleik.“
