Eva Hauksdóttir, dóttir Dönu Jóhannsdóttur, segist bæði reið og undrandi eftir að Héraðsdómur Reykjaness vísaði í morgun frá máli héraðssaksóknara gegn Skúla Tómasi Gunnlaugssyni hjartalækni.
Sjá einnig: Álit landlæknis á máli Skúla læknis: „Ómeðhöndlaðar sýkingar kunni að hafa verið aðal dánarorsök“
Skúli Tómas var ákærður fyrir manndráp og brot gegn lögum um heilbrigðisstarfsmenn vegna andláts Dönu árið 2019, þegar hún var sjúklingur í hans umsjá á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja. Dómurinn taldi hins vegar að lækninum hefði þegar verið refsað þegar hann var sviptur lækningaleyfi árið 2021og því væri ekki unnt að reka sakamálið áfram. Skúli fékk starfsleyfið aftur 2024.
Eva, sem starfar sem lögmaður, segir niðurstöðuna hafa víðtækar afleiðingar ef hún verður staðfest.
„Þetta er náttúrulega mjög skrítið. Ef það er rétt að héraðsdómari leggur þann skilning í ákvæði mannréttindasáttmála Evrópu og dóma að það sé þegar búið að sakfella manninn og refsa honum, þá þýðir það að landlæknir hefur sakfellingavald og refsivald. Og þá er algjörlega tilgangslaust að vera að kæra mál til landlæknis því þá gæti það skemmt fyrir, vegna þess að þá eyðileggur það möguleikann á að snúa málum til lögreglu, ef maður heldur að eitthvað refsivert hafi átt sér stað. Þannig að ef Landsréttur staðfestir þetta þarf að endurskoða algjörlega hlutverk og málsmeðferð landlæknis.“
Hún segir að með þessari túlkun sé í reynd litið svo á að tímabundin svipting starfsleyfis geti komið í stað refsingar fyrir alvarleg brot.
„Það þýðir einfaldlega að heilbrigðisstarfsfólk fær tímabundna starfsleyfissviptingu fyrir það sem venjulegt fólk fær fangelsisdóm í allt að 16 ár fyrir. Læknar og heilbrigðisstarfsfólk er þá mjög vel verndað af lögunum, það er rosalegt.“
Eva gagnrýnir einnig hvernig kerfið hafi brugðist í málinu.
„Það sem gerist þarna er að framkvæmdarvaldið, landlæknir, sem stjórnsýsluvald, slær á puttana á honum en veitir honum síðan fullt starfsleyfi aftur. Löggjafinn setur lög til verndar heilbrigðisstarfsfólki, segi ég, þó að þetta sé skýrt þannig að þetta sé svo að fólk þori að tala hjá landlækni, og svo er það dómsvaldið. Auk þess sem læknamafían hefur lýst yfir stuðningi við hann á meðan hann var til rannsóknar fyrir 11 manndráp.“
Í upphafi rannsóknarinnar voru ellefu andlát til skoðunar í tengslum við störf Skúla Tómasar á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja. Síðar fækkaði þeim í sex og að lokum var hann aðeins ákærður vegna eins andláts.
Eva segir að fjölskyldan kunni að höfða skaðabótamál ef héraðssaksóknari ákveður að áfrýja ekki frávísuninni.
„Fyrst það er niðurstaða dómara að það sé búið að sakfella manninn og refsa honum, hlýtur það að vera grundvöllur fyrir skaðabótakröfu. Maðurinn hefur þá greinilega verið dæmdur sekur. Þannig að það hlýtur að vera grundvöllur fyrir skaðabótakröfu, þess vegna á hendur ríkinu. Ef Landsréttur staðfestir frávísunina er ríkið búið að klúðra rosalega miklu með því að láta landlækni rannsaka mál og gefa honum vald til að svipta fólki starfsleyfi á þessum grundvelli, að það hafi gert eitthvað hræðilegt af sér í starfi. Þannig að þá er spurning hvort það sé ekki feit bótakrafa undir ríkinu.“
Aðspurð hvort hún væri reið vegna niðurstöðunnar svarar Eva játandi.
„En það er mest þessi fáránleikatilfinning, þetta er svo rosalega fáránlegt.“
