Túníska kvikmyndagerðarkonan Kaouther Ben Hania vakti athygli þegar hún hafnaði því að taka við friðarverðlaunum á viðburði í Berlín, í mótmælaskyni við það sem hún segir þögn kvikmyndaiðnaðarins um Palestínu og pólitíska yfirhylmingu á stríðsglæpum Ísraels á Gaza.
Ben Hania neitaði að taka við verðlaununum Most Valuable Film á kvöldverði Cinema for Peace og skildi bikarinn eftir á sviðinu. Hún sagði ákvörðunina vera mótmæli gegn alþjóðlegri pólitískri vernd sem veitt sé „þjóðarmorðsstríði Ísraels á Gaza“.
Verðlaunin áttu að vera veitt fyrir kvikmynd hennar The Voice of Hind Rajab, þar sem fjallað er um dauða fimm ára palestínskrar stúlku sem drepin var af ísraelska hernum. Ben Hania lagði áherslu á að dauði barnsins væri ekki undantekning, heldur hluti af kerfisbundnu þjóðarmorði.
„Friður er ekki ilmvatn sem úðað er yfir ofbeldi svo valdið geti liðið fágað og þægilegt,“ sagði Ben Hania í ræðu sinni. „Ef við tölum um frið verðum við að tala um réttlæti. Réttlæti þýðir ábyrgð.“
Hún sagði jafnframt að ísraelski herinn hefði drepið Hind Rajab, fjölskyldu hennar og tvo sjúkraflutningamenn sem sendir voru til að bjarga henni, með meðábyrgð voldugustu ríkisstjórna og stofnana heims.
Til að koma í veg fyrir að heimildarmynd hennar yrði notuð til „ímyndarþvottar“ ákvað Ben Hania að skilja verðlaunin eftir á sviðinu, sem tákn um það kerfi sem hún segir hafa gert fjöldamorð á óbreyttum borgurum möguleg.
„Ég neita að láta dauða þeirra verða bakgrunn fyrir kurteisa ræðu um frið,“ sagði hún. „Þegar friður er sóttur sem lagaleg og siðferðileg skylda, byggð á ábyrgð vegna þjóðarmorðs, mun ég koma aftur og taka við verðlaununum með gleði.“
Opinber afstaða Ben Hania í Berlín kemur í kjölfar þess að meira en 80 þekktir kvikmyndagerðarmenn skrifuðu undir opið bréf þar sem gagnrýnd var þöggun stjórnenda kvikmyndahátíðarinnar Berlinale. Meðal undirritaðra eru leikararnir Javier Bardem, Tilda Swinton og Brian Cox, auk leikstjóranna Mike Leigh og Adam McKay.
Undirritaðir, sem allir hafa áður tekið þátt í hátíðinni og voru samhæfðir af hópnum Film Workers for Palestine, fordæmdu það sem þeir kölluðu „and-palestínska kynþáttahyggju“ Berlinale-hátíðarinnar og gagnrýndu að hún krefðist ekki ábyrgðar vegna brota á alþjóðalögum. Í bréfinu var bent á skýran tvískinnung, þar sem þögn hátíðarinnar um Gaza var borin saman við háværan stuðning hennar við Úkraínu og Íran.
The Voice of Hind Rajab hefur farið sigurför um heiminn en hún hefur hlotið fjöldi verðlauna og er meðal annars tilnefnd til Óskarsverðlaunanna fyrir bestu erlendu kvikmyndina. Myndir lýsir síðustu sólarhringum hinnar 5 ára Hind Rajab, sem skriðdrekahermenn Ísraelshers myrtu í köldu blóði árið 2024, ásamt sex ættingjum hennar og tveimur sjúkraliðum. Myndin er leikin en alvöru rödd Hindar er notuð í kvikmyndinni en þar má heyra símtöl Hindar litlu við móður sína og neyðarlínustarfsmann Rauða Hálfmánans, sem hún átti á meðan hún var föst í bifreið ættingja sinna, rétt áður en hún var myrt.
