Fara í efni
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
„Fer svo heim að taka upp podcast þar sem hann titlar sig Ritstjórann“
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
Skoðun

Nakin og blaut í Reyn­is­fjöru

Fólk

Vigtuð viku­lega og sett á mat­ar­plan aðeins tíu ára gömul

Heimur

Macaulay Culkin snýr aftur sem Kevin McCallister

Innlent

Lög­reglan lýsir eftir Nikulási Snorra­syni

Heimur

„Guðfaðir gervi­greindar“ varar við yfir­vof­andi stór­slysi

Heimur

Faðir skaut eig­in­konu sína og þrjú ung börn til bana

Pólitík

„Af tvennu illu er skárra að böð­ull­inn sé ekki í felu­litum frjáls­lyndis“

Heimur

Banda­rísk stjórn­völd birta þrjú ný mynd­skeið af óþekktum fljúg­andi fyr­ir­bærum

Heimur

Kærasti Heidi Gardner lát­inn, 43 ára að aldri

Innlent

Ók á 126 km hraða þar sem hámarkið er 80

„Fyrstu árin eftir sjálfsvíg pabba þá fékk ég alltaf mikinn þunga í sálina þegar leið að jólum“

Anna Margrét Bjarna­dóttir hefur upp­lifað mikla sorg í sínu lífi og er for­eldra­laus í dag. Faðir hennar tók eigið líf er hann var aðeins 46 ára gam­all og fyrir sjö árum missti Anna svo móður sína úr krabba­meini.

Anna er búsett í Banda­ríkj­unum og starfar sem rit­höf­undur og sjálf­boða­liði. Nú þegar líða fer að jólum fannst henni rétt að fjalla um sorg­ina og greina frá eigin áföllum í líf­inu. Það gerir hún í áhrifa­ríkum pistli.

„Á aðfanga­dag í ár eru 23 ár liðin frá því að faðir minn tók eigið líf. Hann var þá 46 ára og ég 22 ára. Fyrir síð­ast­liðin jól upp­götv­aði ég að ég væri búin að lifa jafn lengi með pabba og án pabba. Í sumar voru átta ár síðan mamma dó úr krabba­meini og við systk­inin vorum orðin for­eldra­laus.

Fyrstu árin eftir sjálfs­víg pabba þá fékk ég alltaf mik­inn þunga í sál­ina þegar leið að jólum. Sér­stak­lega fannst mér nóv­em­ber oft erf­iður. En ég ákvað strax eftir að pabbi lést að reyna eins og ég gæti að njóta jól­anna enda ólst ég upp við mikla ást til jól­anna; mamma hlust­andi á jóla­lögin í útvarp­inu allan dag­inn, amma bak­andi 100 sortir og afi að missa sig í jóla­ser­í­unum. Nú eru þau öll látin og ég á engin ömmu eða afa á lífi. En það sem ég geri er að reyna eins og ég get að skapa ljúfa jólastemmn­ingu með minni fjöl­skyldu, taka upp fal­legu jóla­hlut­ina sem amma og mamma föndr­uðu, segja sögur af fjöl­skyldu­með­limum sem eru farnir og minn­ast þeirra.

Það þyrmir yfir marga þegar stytt­ist í jólin og einnig þegar fæð­ingar- og dán­ar­dagar fall­inna ást­vina nálg­ast. Síðan getur létt aðeins á fólki þegar dag­setn­ing­arnar eru liðnar. Stundum finnst okkur eins og aðrir eigi að skilja eða muna hvers vegna þyrmir yfir okkur á ákveðnum tímum árs­ins. En annað fólk les ekki hugs­anir okkar og því getur stundum verið betra að segja beint út við okkar nán­ustu eitt­hvað á þessa leið: “Æ, veistu, núna þyrmdi bara yfir mig sakn­að­ar­til­finn­ing, það er svo stutt í dán­ar­dag­inn/afmæl­is­dag­inn/jólin.” Per­sónu­lega finnst mér stundum hjálpa aðeins að kveikja á kerti fyrir þá sem ég er að minn­ast, setja upp­á­halds­tón­list­ina þeirra á fón­inn og hugsa fal­lega til þeirra.

Á síð­ast­liðnum fimm árum hafa verk­efnin sem ég hef unnið að nátengst föður- og móð­ur­miss­inum. Ég hef fundið mikla þörf fyrir að sinna sjálf­boða­störfum í tengslum við arf­geng krabba­mein. Sú vinna teng­ist minni reynslu að vera BRCA arf­beri og lifa með auk­inni áhættu á krabba­meini og að hafa misst marga aðstand­endur úr krabba­meini. Minn drif­kraftur í þess­ari vinnu hefur því verið mjög per­sónu­legur og teng­ist sterkt krabba­meini mömmu og því að við vissum ekki um BRCA mein­vald­andi breyt­ingu í fjöl­skyld­unni fyrr en það var of seint fyrir nokkra nána fjöl­skyldu­með­limi. Á fimm mán­uðum árið 2014 lét­ust mamma, amma og frændi, öll úr krabba­meini. Einnig hafa fleiri fjöl­skyldu­með­limir greinst með krabba­mein.

En það er annað verk­efni sem ég hef unnið að síð­ast­liðin ár og það er ekki síður per­sónu­legt. Bókin mín Tómið eftir sjálfs­víg – Bjargráð til að lifa með sorg­inni kom út í apríl á þessu ári. Í bók­inni er að finna 12 frá­sagnir ein­stak­linga sem hafa misst ást­vin í sjálfs­vígi og ég deili minni eigin reynslu af föð­ur­miss­inum og að hafa misst vin sem tók eigið líf þegar við vorum ung­lingar. Með útgáfu bók­ar­innnar heiðra ég minn­ingu þeirra beggja. Vonandi reyn­ist þessi bók gagn­leg þeim sem ganga í gegnum missi eftir sjálfs­víg eða skyndi­legan missi og ég vænti þess að les­and­inn finni styrk í að sjá hvernig aðrir hafa tek­ist á við sorg­ina og tómið sem eftir situr.

Í bók­inni er einnig að finna kafla með lýs­ingum sál­fræð­ings á hvernig sé að takast á við að missa ást­vin á þennan hátt. Í lokakafla bók­ar­innar fjöllum við Guðrún Jóna Guð­laugs­dóttir um lífið með sorg­inni og tökum saman ýmis bjarg­ráð fyrir syrgj­endur. Lítið hefur verið til af svona efni á íslensku og með útgáfu þess­arar bókar er þeirri miklu þörf von­andi mætt.

Eitt besta ráðið sem ég fékk frá einum við­mæl­enda minna hljómar ein­falt en getur oft verið flókið þegar um er að ræða þungt umræðu­efni eins og sorg eftir sjálfs­víg en það er að tala, tala og tala. Gefa öðrum hlut­deild í sorg okkar og til­finn­ingum.

Sumir við­mæl­enda bók­ar­innar hafa leitað til fag­að­ila eftir miss­inn en aðrir ekki. Margir þeirra síð­ar­nefndu hafa þó íhugað það á ein­hverjum tíma­punkti eða séð eftir að hafa ekki gert það. Það er aldrei of seint. Jafnvel mörgum árum eftir and­lát getur aðstoð fag­að­ila eða jafn­ingja reynst þörf og gagn­leg. Við getum haft ríka þörf fyrir að ræða þessi mál þegar önnur áföll dynja yfir síðar á lífs­leið­inni. Slík áföll kunna að ýfa upp gömul og djúp sár. Það skiptir máli að reyna að láta sorg­ina ekki verða að stórum steini inni í okkur. Reyna frekar að hugsa þetta eins og stein sem minnkar og mýk­ist með tím­anum, hann getur orðið að dem­anti eða lit­ríkum steini þegar frá líður.

Sjálf fór ég til sál­fræð­ings og hitti hana reglu­lega á meðan ég var að skrifa bók­ina. Þessi sjálfs­vinna var löngu orðin tíma­bær og án hennar hefði ég lík­lega ekki verið í stöðu til að klára bók­ina, sinna for­mennsku Brakka­sam­tak­anna og fjöl­skyld­unni minni. Í hrein­skilni sagt fór ég langt niður and­lega á síð­asta ári og var búin að missa trúna á því að ég gæti klárað bók­ina og sinnt áfram þessum þungu mál­efnum sem tengj­ast sjálfs­vígum, BRCA og arf­gengum krabba­meinum. En með því að mæta mér af meira mildi, taka eitt skref í einu og byggja mig upp and­lega þá komst ég á annan og betri stað. Munum að sýna sjálfum okkur mildi og hugsa fal­lega til okkar sjálfra. Komum fram við okkur sjálf eins og við myndum gera við okkar allra besta vin.

Ég lít til­baka yfir árið og fyllist auð­mýkt og þakk­læti til allra þeirra sem hafa stutt mig í skrif­unum og á veg­ferð­inni í tengslum við bók­ina og brakk­ann. Mitt mark­mið er að njóta sam­veru með mínum nán­ustu á aðvent­unni og um jólin. Einnig að heyra í fjöl­skyldu og vinum nær og fjær með hjálp tækn­innar.“

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Heimur

Hin sænska Karin hvarf áður en hún átti að sækja börnin sín

Sendi dularfull smáskilaboð viku fyrir hvarfið
Heimur

Þrír féllu þegar dróni réðst á bíl við mat­ar­út­hlutun á Gaza

Fólk

Fjórum árum eftir að heil­inn hót­aði upp­sögn á Karl Ágúst tvö verk á sviði

Heimur

Lögregla fjar­lægði mót­mæl­anda eftir að hafa rugl­ast á áletrun á bol hans

Fólk

Af hverju getur lyktin af mak­anum verið svona ómót­stæði­leg?

Innlent

Lög­reglan kölluð til eftir að hitn­aði í kol­unum við tölvu­leikja­spil

Sjö gist fangageymslur lögreglunnar eftir nóttina.

Innkalla leik­fang úr Tiger vegna köfn­un­ar­hættu

Tölvu­þrjót­arnir sem réð­ust á 1984 skemmdu sjö vef­síður tengdar Palest­ínu

Ógn­vekj­andi umfang tölvu­árásar á íslenskt hýs­ing­ar­fyr­ir­tæki

Dæmdur í níu ára fang­elsi fyrir kóka­ínsmygl með Norrænu

Talninga-Tómas verður Dómara-Tómas