Fara í efni
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
„Fer svo heim að taka upp podcast þar sem hann titlar sig Ritstjórann“
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
Skoðun

Nakin og blaut í Reyn­is­fjöru

Fólk

Vigtuð viku­lega og sett á mat­ar­plan aðeins tíu ára gömul

Heimur

Macaulay Culkin snýr aftur sem Kevin McCallister

Innlent

Lög­reglan lýsir eftir Nikulási Snorra­syni

Heimur

„Guðfaðir gervi­greindar“ varar við yfir­vof­andi stór­slysi

Heimur

Faðir skaut eig­in­konu sína og þrjú ung börn til bana

Pólitík

„Af tvennu illu er skárra að böð­ull­inn sé ekki í felu­litum frjáls­lyndis“

Heimur

Banda­rísk stjórn­völd birta þrjú ný mynd­skeið af óþekktum fljúg­andi fyr­ir­bærum

Heimur

Kærasti Heidi Gardner lát­inn, 43 ára að aldri

Innlent

Ók á 126 km hraða þar sem hámarkið er 80

Hjólreiðaslysum fjölgar

Hjól­reiða­slysum hefur fjölgað á seinni árum. Mest er um minni háttar áverka að ræða þegar fólk dettur. Í ein­staka til­fellum er þó um að ræða alvar­leg slys sem geta þarfn­ast skurð­að­gerðar og slys sem í stöku til­vikum leiða til var­an­legs heilsutjóns.

Hjalti Már Björns­son, bráða­læknir og stað­geng­ill yfir­læknis á slysa­deild .

Hjól­reiða­slysum hefur heldur fjölgað á seinni árum. Slysin eru hins vegar færri en sem nemur hlut­falls­legri fjölgun hjóla­fólks á sama tíma. „Það er til­finn­ing okkar sem störfum við bráða­lækn­ingar og er studd af þeim tölum sem við höfum,“ segir Hjalti Már Björns­son, bráða­læknir og stað­geng­ill yfir­læknis á slysa­deild Land­spít­al­ans. Spít­al­inn hefur ekki upp­lýs­ingar um tíðni reið­hjólaslysa en stefnt er að því að taka slíkt saman.

Hjalti segir reið­hjóla­fólk leita til lækna vegna allra teg­unda slysa. Mest sé um minni háttar áverka að ræða þegar fólk dettur. Í ein­staka til­fellum er þó um að ræða alvar­leg slys sem geta þarfn­ast skurð­að­gerðar og slys sem í stöku til­vikum leiða til var­an­legs heilsutjóns.

Hjalti leggur áherslu á að mun fleiri nota nú reið­hjól sem sam­göngu­tæki en fyrir um ára­tug. Fjöl­breytni hefur líka auk­ist mikið. Fólk keppi á hjólum, stundar fjalla­hjól­reiðar og tekur þátt í hraða­keppnum af ýmsu tagi auk þess að hjóla til og frá vinnu á hjóla­stígum í þétt­býli.

„Slysa­tíðni verður að skoða í því sam­hengi hversu margir eru að hjóla. Síðan, eins og má búast við, þegar fólk er í hraða­keppnum á mjög léttum og stundum mjög veik­byggðum hjólum, þá fylgir því meiri hætta en ef fólk er að hjóla á milli staða á hjóla­stígum,“ segi Hjalti og tekur sem dæmi fjalla­brun á reið­hjólum sem margir eru farnir að stunda. Í fjalla­bruni er farið niður ótroðnar slóðir á eins miklum hraða og við­kom­andi kemst. Því fylgir aukin slysa­hætta og notar fólk sem það stundar því meiri örygg­is­búnað.

„Varn­ar­bún­aður er ekki sá mik­il­væg­asti til að draga úr reið­hjólaslysum. Betra er að byggja upp rétta umferð­ar­menn­ingu, bæði hjá öku­mönnum og reið­hjóla­fólki. Fólk á hjólum þarf líka að taka til­lit til gang­andi fólks.“

Hreyf­ing­ar­leysið er hættu­legt
Lög­reglan á höf­uð­borg­ar­svæð­inu greindi frá því í byrjun mán­aðar að mikið hafi verið kvartað yfir reið­hjóla­fólki í sumar og til­kynnt um trassa­skap þess í umferð­inni á hverjum degi. Hjóla­fólk virði allar umferð­ar­reglur að vettugi og skeyti í engu um aðra í umferð­inni. Lög­reglan biðl­aði til reið­hjóla­fólks um að geta betur í umferð­inni, virða reglur og sýna öðrum veg­far­endum kurt­eisi.

Hjalti segir til­lits­semi í umferð­inni mik­il­væg­asta örygg­is­tækið. „Varn­ar­bún­aður er ekki sá mik­il­væg­asti til að draga úr reið­hjólaslysum. Betra er að byggja upp rétta umferð­ar­menn­ingu, bæði hjá öku­mönnum og reið­hjóla­fólki. Fólk á hjólum þarf líka að taka til­lit til gang­andi fólks,“ segir hann.

En hvað með hjálma­notkun?
Hjalti segir ljóst að notkun hjálma dragi úr tíðni höf­uð­á­verka hjá reið­hjóla­fólki. Hann vill þó ekki skylda fólk til að bera hjálm. Hægt sé að grípa til ann­arra ráða til að bæta öryggi hjóla­fólks.

„Í Banda­ríkj­unum þar sem bílar eru alls­ráð­andi og hjóla­fólk fátt er slysa­tíðni á hjóla­fólki mjög há. Í Danmörku er hjálma­notkun almennt lítil en höf­uð­á­verkar fátíðir. Í Ástralíu er reynslan svo sú að þegar fólk var skyldað að nota hjálm þá fækk­aði fólki sem hjólar. Ég ráð­legg fólki að hjóla með hjálm og geri það sjálfur en það eru ekki höf­uð­á­verk­arnir sem stytta ævi­líkur Íslend­inga heldur hreyf­ing­ar­leysið. Það hefur sýnt sig að það hefur gíf­ur­lega mikil áhrif á and­lega og lík­am­lega heilsu fólks ef það hreyfir sig og hjólar. Það er ekki hægt að horfa fram hjá því að vegna bíla­um­ferðar er mengun það mikil á höf­uð­borg­ar­svæð­inu að hún veldur heilsutjóni og senni­lega ótíma­bærum dauðs­föllum hjá mörgum á Íslandi á hverju ári,“ segir Hjalti og leggur áherslu á mik­il­vægi þess að fólki noti ýmis konar vist­vænar sam­göngur í stað þess að valda heilsutjóni með mengun. Liður í því sé að hvetja fólk til að hjóla, jafn­vel án hjálms.

„Þetta fer eftir því hvernig er hjólað. Ef maður hjólar rólega á hjóla­stíg og fer rólega þá er gagn­semi hjálma hverf­andi. Þegar fólk keppir eða hjólar hratt þá hjólar eng­inn hjálm­laus. Ég get alveg ímyndað mér þær aðstæður að ég sé að hjóla niðri í miðbæ í leik­hús að ég vilji ekki hafa hjálm­inn. Þá er nóg að hjóla rólega. Þá fylgir því lítil sem engin hætta,“ segir Hjalti læknir sem hefur sjálfur hjólað til og frá vinnu um áraraðir.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Heimur

Hin sænska Karin hvarf áður en hún átti að sækja börnin sín

Sendi dularfull smáskilaboð viku fyrir hvarfið
Heimur

Þrír féllu þegar dróni réðst á bíl við mat­ar­út­hlutun á Gaza

Fólk

Fjórum árum eftir að heil­inn hót­aði upp­sögn á Karl Ágúst tvö verk á sviði

Heimur

Lögregla fjar­lægði mót­mæl­anda eftir að hafa rugl­ast á áletrun á bol hans

Fólk

Af hverju getur lyktin af mak­anum verið svona ómót­stæði­leg?

Innlent

Lög­reglan kölluð til eftir að hitn­aði í kol­unum við tölvu­leikja­spil

Sjö gist fangageymslur lögreglunnar eftir nóttina.

Innkalla leik­fang úr Tiger vegna köfn­un­ar­hættu

Tölvu­þrjót­arnir sem réð­ust á 1984 skemmdu sjö vef­síður tengdar Palest­ínu

Ógn­vekj­andi umfang tölvu­árásar á íslenskt hýs­ing­ar­fyr­ir­tæki

Dæmdur í níu ára fang­elsi fyrir kóka­ínsmygl með Norrænu

Talninga-Tómas verður Dómara-Tómas