Rannsókn fjárfestingarleiðarinnar gæti náð yfir Samherja

Fjár­fest­ing­ar­leið­ini var við lýði á árunum 2012 til 2015 og gerði meðal ann­ars Íslend­ingum sem áttu pen­inga erlendis, meðal ann­ars í skatta­skjólum, kleift að flytja þá pen­inga inn í íslenskt hag­kerfi með allt að 20 pró­sent virð­is­aukn­ingu. Við­kom­andi gátu líka margir hverjir leyst út mik­inn geng­is­hagnað, enda höfðu þeir flutt fjár­magnið út áður en krónan féll í hrun­inu. Þá fengu þeir ákveðið heil­brigð­is­vott­orð um að pen­ing­arnir væru „hreinir“ með því að nýta sér leið­ina, en umfjall­anir Kjarnans á síð­ustu árum hafa sýnt að lítið sem ekk­ert var gert til að kanna raun­veru­legan upp­runa þeirra fjár­muna sem komu til lands­ins í gegnum leið­ina. Alls var um að ræða 206 millj­arða króna. Þar af komu íslenskir aðilar með 72 millj­arða króna.

Í til­lög­unni er farið fram á að nefndin geri grein fyrir því hvaðan fjár­magnið sem flutt var til lands­ins með fjár­fest­ing­ar­leið­inni kom, hvaða ein­stak­lingar eða félög voru skráð fyrir fjár­magn­inu sem flutt var til lands­ins, hvernig fénu sem flutt var inn til lands­ins var varið og hver áhrif þess voru á íslenskt efna­hags­líf. Þar er einnig kallað eftir að upp­lýs­ingar verði dregnar fram um hvort rík­is­sjóður hafi orðið af skatt­tekjum vegna leið­ar­innar og þá hversu mikið það tap var, hvort að sam­þykkt til­boð í útboðum fjár­fest­ing­ar­leið­ar­innar kunni í ein­hverjum til­vikum að hafa brotið gegn skil­málum hennar og hvort fjár­fest­ing­ar­leiðin kunni að hafa verið notuð til að koma óskráðum og óskatt­lögðum eignum Íslend­inga á aflands­svæðum aftur til lands­ins, til að stunda pen­inga­þvætti eða mis­notuð með öðrum hætti.

Á meðal ann­arra sem nýttu sér fjár­fest­ing­ar­leið­ina var félag í eigu Samherja. Um er að ræða félagið Esju Seafood á Kýpur, sem tók við hagn­aði af starf­semi Samherja í Namibíu. Esja Seafood lán­aði öðru félagið Samherja, Kaldbaki, um tvo millj­arða króna árið 2012 í gegnum fjár­fest­ing­ar­leið Seðla­banka Íslands. Í Stund­inni á þriðju­dag var greint frá því að Kald­bakur hafi meðal ann­ars lánað enn öðru félagi Samherja, Katta­nefi ehf., 300 millj­ónir króna til að fjár­festa í Árvakri, útgáfu­fé­lagi Morg­un­blaðs­ins. Það félag var svo selt til Ramses II ehf., félags í eigu Eyþórs Arnalds, odd­vita Sjálf­stæð­is­flokks­ins í Reykja­vík, árið 2017, á 325 millj­ónir króna. Samherji lán­aði Ramses II fyrir kaup­unum.

Nánar um málið í nýjasta Mannlífi og á vef Kjarnans.