Árangur íslenskra nemenda í PISA-rannsókninni heldur áfram að versna og er nú undir meðaltali OECD-ríkjanna í lesskilningi, stærðfræðilæsi og náttúruvísindum. Guðmundur Ari Sigurjónsson, þingmaður Samfylkingarinnar, segir brýnt að snúa þróuninni við.
Niðurstöður PISA 2025 sýna að íslenskir nemendur standa jafnframt verr að vígi en jafnaldrar þeirra annars staðar á Norðurlöndunum á öllum þremur sviðum rannsóknarinnar.
Aðeins 56 prósent íslenskra nemenda búa yfir grunnhæfni í lesskilningi og 62 prósent í stærðfræðilæsi og náttúruvísindum. Þá teljast aðeins tvö til fjögur prósent nemenda hafa afburðahæfni. Hlutföllin eru undir meðaltali OECD-ríkjanna.
Guðmundur Ari segir í færslu á Facebook að niðurstöðurnar séu sérstaklega áhyggjuefni í ljósi þess að árangur íslenskra ungmenna hafi farið lækkandi á PISA-prófum í nær tvo áratugi. Niðurstöðurnar árið 2022 hafi þegar verið þær slökustu sem sést höfðu.
„Við verðum að snúa þessari þróun við,“ segir Guðmundur Ari.
Hann telur nauðsynlegt að setja skýr markmið um árangur í menntakerfinu og greina fyrr hvernig einstökum nemendum gengur. Þar nefnir hann meðal annars samræmd stöðu- og framvindupróf Matsferils, sem lögð voru fyrir í öllum grunnskólum landsins í læsi og stærðfræði á síðasta ári.
Guðmundur Ari bendir einnig á áhrif snjalltækja. PISA sýni að nemendur sem verði fyrir truflun vegna þeirra í kennslustundum nái að jafnaði lakari árangri. Hann segir símabann í skólum mikilvægt skref en jafnframt þurfi að draga markvisst úr samfélagsmiðlanotkun barna.
Þrátt fyrir slakan námsárangur sýni rannsóknin einnig styrkleika. Íslensk ungmenni búi yfir mikilli þrautseigju og sterkum félagstengslum og einelti mælist minna hér á landi en að meðaltali innan OECD.
Sláandi niðurstaða
Snorri Másson, annar varaformaður allsherjar- og menntamálanefndar Alþingis, segir nýjustu niðurstöður PISA-rannsóknarinnar sláandi. Hann gagnrýnir stjórnvöld harðlega og segir fyrri ríkisstjórnir hafa sofið á verðinum þegar kemur að stöðu íslenska menntakerfisins. Núverandi ríkisstjórn hafi jafnframt sýnt að menntamál séu henni ekki nægilega mikið forgangsmál.
Í samtali við mbl.is segir Snorri að íslenska skólakerfið hafi á skömmum tíma dregist verulega aftur úr í alþjóðlegum samanburði. Þróunin geti að hans mati haft alvarlegar og langvarandi afleiðingar fyrir þær kynslóðir barna og ungmenna sem nú eru að alast upp.
