Inga Sæland
„Hrein og klár mannvonska og borgarstjórn til ævarandi skammar“
Inga Sæland
Innlent

Gréta María fer í mál við Samkaup

Innlent

Barna­nauð­gari gjald­þrota

Innlent

Aðskota­efni í kexi

Peningar

Prett­yboitjokkó stofnar fyr­ir­tæki með fyrrum lands­liðs­manni

Heimur

Orðrómur um staf­rænan heimsendi 17. nóv­em­ber vekur ótta

Peningar

Elís seg­ist hafa tapað 100 millj­ónum í við­skiptum við fjár­festa

Pólitík

Segir flokks­menn Guðrúnar und­ir­búa mót­fram­boð gegn henni

Innlent

„Börn eiga ekki að þurfa að bera afleið­ing­arnar“

Innlent

Fékk aldr­aðan mann til að selja rað­hús skömmu fyrir and­lát

Innlent

Kven­fanga synjað um náðun þrátt fyrir alvar­leg veik­indi

Vísindamenn vara við þrefaldri umhverfiskreppu

„Við höfum ekki aðlagað okkur að því lofts­lagi sem við búum við í dag“

Mengun
Mengun Fram­tíðin gæti verið bjart­ari Mynd: Chris LeBoutillier / Unsplash

Lofts­lags­fræð­ingar í Svíþjóð koma nú saman í Norrköp­ing á ráð­stefnu sænsku veð­ur­stof­unnar, SMHI. Þar sýna gögnin dökka mynd af þróun lofts­lags­ins, en línu­rit um hlýnun eru skærrauð.

„Við erum þegar farin að finna fyrir lofts­lags­breyt­ingum í Svíþjóð. Svo lengi sem við losum gróð­ur­húsa­loft­teg­undir munu þær halda áfram,“ segir lofts­lags­vís­inda­mað­ur­inn Gustav Strand­berg.

2,8 gráðu hlýnun

Erik Kjell­ström, pró­fessor í lofts­lags­fræði, segir með­al­hita­stig í Svíþjóð hafa hækkað um 2,8 gráður frá því mæl­ingar hófust á sjö­unda ára­tug 19. aldar, þegar tekið er mið af lang­tíma­með­al­tali.

„Ef við horfum hund­rað ár fram í tím­ann, eða jafn­vel lengra, er hlýn­unin í Svíþjóð næstum tvö­falt meiri,“ segir hann.

Sumarið 2025 gekk löng hita­bylgja yfir Norður-Svíþjóð, ólíkt sumr­inu í ár, þegar úrkoma setti svip sinn á veð­ur­farið.

„Síðasta sumar var um tveimur gráðum hlýrra í Norður-Svíþjóð en það hefði verið ef menn hefðu ekki haft áhrif á lofts­lagið,“ segir Kjell­ström.

Óttast áhrif á Golfstrauminn

Vís­inda­menn vara einnig við því að bráðnun íshellna vegna hlýn­unar geti veikt AMOC-haf­strauma­kerfið, sem meðal ann­ars nær til Golfstraums­ins.

„Við sjáum í öllum lofts­lags­lík­önum okkar að veik­ingu er að vænta, en það er líka hætta á að kerfið geti stöðvast með mun snögg­legri hætti. Þá myndi mun minna af heitum sjó ber­ast norður í Atl­ants­hafi,“ segir Kjell­ström.

Losun manna á gróð­ur­húsa­loft­teg­undum hefur þegar raskað lofts­lags­kerf­inu. Enn sé óljóst hversu mikil áhrif það muni hafa til fram­tíðar.

„Því meira sem við losum af koltví­sýr­ingi og því hlýrra sem verður, þeim mun lengra fjar­lægj­umst við það lofts­lag sem við þekkjum. Hversu mikil hlýn­unin verður til lengri tíma litið og hversu hröð hún verður er grund­vallaró­vissa sem teng­ist mjög miklu los­un­inni. Við vitum heldur ekki nákvæm­lega hvernig til dæmis stór­felld vinda­kerfi í loft­hjúpnum munu verða fyrir áhrifum,“ segir hann.

Þreföld ógn við jörðina

Að sögn Kjell­ströms stendur mann­kynið frammi fyrir þre­faldri umhverfiskreppu: lofts­lags­breyt­ingum, hnignun líf­fræði­legs fjöl­breyti­leika og mengun.

„Þetta er gríð­ar­legt vanda­mál fyrir allt mann­kynið. Vandinn snýst ekki aðeins um lofts­lags­breyt­ing­arnar sjálfar heldur um sam­spil þess­ara þriggja þátta,“ segir hann.

Hann bætir við að lofts­lags­breyt­ingar séu ekki fjar­læg fram­tíðarógn heldur veru­leiki sem fólk búi nú þegar við.

„Lofts­lags­breyt­ing­arnar eru hér og nú og ástandið mun aðeins versna svo lengi sem okkur tekst ekki að ná tökum á losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda.“

Gustav Strand­berg segir sig hafa mestar áhyggjur af aðgengi að ferskvatni.

„Það er vatns­málið. Maður getur ekki verið án vatns,“ segir hann.

Vís­inda­menn­irnir segja að aðlögun sam­fé­laga að breyttu lofts­lagi verði sífellt mik­il­væg­ari með hverjum deg­inum.

„Við höfum ekki aðlagað okkur að því lofts­lagi sem við búum við í dag. Við erum þegar farin að drag­ast aftur úr og lofts­lagið heldur áfram að breyt­ast. Skuldin verður sífellt stærri,“ segir Strand­berg.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Fólk

„Mér líður gjör­sam­lega djöf­ul­lega“

Hildur Lilliendahl Viggósdóttir segir frá sorg og kvíða eftir að henni var sagt upp hjá Reykjavíkurborg eftir átján ára starf.
Heimur

Telja sig hafa náð for­sögu­legri flug­eðlu á mynd­band í Mexíkó

Innlent

Valur telur sigur Úkraínu sífellt lík­legri

Innlent

Sautján ára piltur sak­felldur fyrir kyn­ferð­is­brot gegn tólf ára stúlku

Heimur

Loch Ness-skrímslið sést oftar í ár en í fyrra

Heimur

Heimur

Íran vísar á bug fréttum um áform um efna­vopna­árás í Banda­ríkj­unum

Talsmaður íranska utanríkisráðuneytisins, Esmaeil Baghaei, segir ásakanirnar tilhæfulausar.
Heimur

Robert Patt­in­son næsti James Bond

Heimur

Móðir fékk son sinn aftur eftir ólýs­an­lega martröð

Heimur

Björn réðst á mann í Japan

Heimur

Lög­reglan lagði hald á þús­undir ólög­legra kyn­lífs­vara á Kanarí­eyjum

Heimur

Býður Trump að nefna heil­brigð­is­kerfi eftir sér