Fara í efni
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
„Fer svo heim að taka upp podcast þar sem hann titlar sig Ritstjórann“
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
Skoðun

Nakin og blaut í Reyn­is­fjöru

Fólk

Vigtuð viku­lega og sett á mat­ar­plan aðeins tíu ára gömul

Heimur

Macaulay Culkin snýr aftur sem Kevin McCallister

Innlent

Lög­reglan lýsir eftir Nikulási Snorra­syni

Heimur

„Guðfaðir gervi­greindar“ varar við yfir­vof­andi stór­slysi

Heimur

Faðir skaut eig­in­konu sína og þrjú ung börn til bana

Pólitík

„Af tvennu illu er skárra að böð­ull­inn sé ekki í felu­litum frjáls­lyndis“

Heimur

Banda­rísk stjórn­völd birta þrjú ný mynd­skeið af óþekktum fljúg­andi fyr­ir­bærum

Heimur

Kærasti Heidi Gardner lát­inn, 43 ára að aldri

Innlent

Ók á 126 km hraða þar sem hámarkið er 80

Náttúruhamfarir sem fara í sögubækurnar

Flóð­bylgjan í Öskju­vatni sem mynd­að­ist í kjöl­farið á risa­vöxnu berg­hlaupi náði allt að 80 metra hæð yfir vatns­borði Öskju­vatns. Nátt­úru­ham­farir af þessu tagi kunna að fær­ast í auk­ana sam­hliða lofts­lags­breyt­ingum. Ferða­menn eru varaðir við að verja of miklum tíma við bakka Öskju­vatns.

Á myndinni sést hversu gríðarlegt magn féll úr berginu og út í Öskjuvatn. Mynd / Kristinn Ingi Pétursson
Á mynd­inni sést hversu gríð­ar­legt magn féll úr berg­inu og út í Öskju­vatn. Mynd / Kristinn Ingi Pét­urs­son

Hópur íslenskra vís­inda­manna not­aði lík­an­reikn­inga til að herma flóð­bylgj­una sem mynd­að­ist eftir gríð­ar­legt berg­hlaup í Öskju þann 21. júlí 2014. Þetta er í fyrsta skipti sem slíkir reikn­ingar eru not­aðir hér á landi og munu reikn­ing­arnir nýt­ast til þess að meta hættu af völdum skriðu­falla út í vötn og lón. Nið­ur­stöð­urnar voru birtar í nýjasta tölu­blaði Nátt­úru­fræð­ings­ins. „Sögulega er þetta með stærri atburðum sem við höfum upp­lýs­ingar um,“ segir Jón Kristinn Helgason, sér­fræð­ingur á sviði skriðu­falla og hættu­mats hjá Veð­ur­stofu Íslands og einn höf­unda grein­ar­innar. Eitt af því sem kom vís­inda­mönn­unum á óvart var hversu stór flóð­bylgjan sem mynd­að­ist var. „Af ummerkjum að dæma hefur þetta verið ógur­leg flóð­bylgja sem reis hæst um 80 metra og náði alla leið upp á barma Vítis. Það er mildi að þetta hafi gerst seint að kvöldi því ferða­menn höfðu verið þarna á ferð aðeins hálf­tíma áður, þeir hefðu ann­ars verið í bráðri hættu.“ Er ljóst að þarna var bráð hætta á ferð því flóð­bylgjan er talin hafa borist yfir vatnið á ein­ungis einni til tveimur mín­útum.

Loftlagsbreytingar auka líkurnar

Hættan af stórum berg­hlaupum kann að fara vax­andi hér á landi sam­hliða hlýn­andi lofts­lagi og hopun jökla. „Með til­komu lofts­lags­breyt­inga eiga sér stað miklar breyt­ingar í nán­asta umhverfi jökla og við það geta hlíðar orðið óstöðugar þegar jöklar byrja að hopa en nýleg­ustu dæmin eru hlíð­arnar ofan við Svína­fells­jökul og Tungna­kvísl­ar­jökul. Þar að auki sjáum við ummerki um skriður sem tengja má við bráðnun íss í fjöllum eða sífrera,“ segir Jón Kristinn og rifjar upp nýlegar sífera­skriður í Fljótum og Árnest­indi á Ströndum. Þá hefur þurft að loka hluta Reyn­is­fjöru vegna skriðu­falla en Jón Kristinn segir þau ann­ars eðlis en stóru berg­hlaupin sem fjallað er um. Þótt þessi hlaup hafi ekki valdið tjóni á fólki eða mann­virkjum þá féllu þau á stöðum þar sem ferða­menn fara gjarnan um. Þróun aðferða­fræði sem beitt var við rann­sóknir á berg­hlaup­inu í Öskju munu meðal ann­ars nýt­ast til að meta hættu á öðrum fjöl­förnum ferða­manna­stöðum.

Í grein vís­inda­mann­anna segir að eðli­legt sé að fólk sem fari að Öskju­vatni sé varað við hættu á skriðu­föllum og flóð­bylgjum með áber­andi hætti þegar það kemur inn á svæðið og að mælt sé með því að það dvelj­ist ekki lang­dvölum við vatnið. Þá sé rétt að beina til­mælum til ferða­þjón­ustu­að­ila að þeir skipu­leggi ferðir um svæðið þannig að ekki sé staldrað við niðri við vatnið til að mat­ast. Eftir berg­hlaupið 2014 var fram­kvæmt hættu­mat og skiltum komið upp í sam­ráði við for­svars­menn Vatna­jök­uls­þjóð­garðs. „Öskju­vatn er ekki hættu­laus staður þótt við eigum ekki von á öðrum atburði á sam­bæri­legum skala á næst­unni. Þá eru samt sprungur í brún öskj­unnar sem stórar skriður geta fallið um.“

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Heimur

Hin sænska Karin hvarf áður en hún átti að sækja börnin sín

Sendi dularfull smáskilaboð viku fyrir hvarfið
Heimur

Þrír féllu þegar dróni réðst á bíl við mat­ar­út­hlutun á Gaza

Fólk

Fjórum árum eftir að heil­inn hót­aði upp­sögn á Karl Ágúst tvö verk á sviði

Heimur

Lögregla fjar­lægði mót­mæl­anda eftir að hafa rugl­ast á áletrun á bol hans

Fólk

Af hverju getur lyktin af mak­anum verið svona ómót­stæði­leg?

Innlent

Lög­reglan kölluð til eftir að hitn­aði í kol­unum við tölvu­leikja­spil

Sjö gist fangageymslur lögreglunnar eftir nóttina.

Innkalla leik­fang úr Tiger vegna köfn­un­ar­hættu

Tölvu­þrjót­arnir sem réð­ust á 1984 skemmdu sjö vef­síður tengdar Palest­ínu

Ógn­vekj­andi umfang tölvu­árásar á íslenskt hýs­ing­ar­fyr­ir­tæki

Dæmdur í níu ára fang­elsi fyrir kóka­ínsmygl með Norrænu

Talninga-Tómas verður Dómara-Tómas