Fara í efni
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
„Fer svo heim að taka upp podcast þar sem hann titlar sig Ritstjórann“
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
Skoðun

Nakin og blaut í Reyn­is­fjöru

Fólk

Vigtuð viku­lega og sett á mat­ar­plan aðeins tíu ára gömul

Heimur

Macaulay Culkin snýr aftur sem Kevin McCallister

Innlent

Lög­reglan lýsir eftir Nikulási Snorra­syni

Heimur

„Guðfaðir gervi­greindar“ varar við yfir­vof­andi stór­slysi

Heimur

Faðir skaut eig­in­konu sína og þrjú ung börn til bana

Pólitík

„Af tvennu illu er skárra að böð­ull­inn sé ekki í felu­litum frjáls­lyndis“

Heimur

Banda­rísk stjórn­völd birta þrjú ný mynd­skeið af óþekktum fljúg­andi fyr­ir­bærum

Heimur

Kærasti Heidi Gardner lát­inn, 43 ára að aldri

Innlent

Ók á 126 km hraða þar sem hámarkið er 80

„Líkami okkar elskar fitu“

Tíðni ofþyngdar hjá íslenskum grunn­skóla­börnum hefur farið lækk­andi síð­ustu ár. Pró­fessor segir vit­und­ar­vakn­ingu um heilsu hafa skilað árangi

Helga Katrín Stefánsdóttir við dragsterinn Batman. Ingólfur Arnarsson er eigandi þessa tryllitækis. Vélin er 11
Helga Katrín Stef­áns­dóttir við drag­ster­inn Batman. Ingólfur Arn­ars­son er eig­andi þessa trylli­tækis. Vélin er 11

Valdís Bjarna­dóttir og Sólveig Jak­obs­dóttir útskrif­uð­ust með BS-gráðu í hjúkr­un­ar­fræði frá Háskóla Íslands í vor. Í loka­verk­efni sínu skoð­uðu þær ofþyngd grunn­skóla­barna í 6. bekk, 8. bekk og 10. bekk á Íslandi út frá íslenskum hluta fjöl­þjóð­legu könn­un­ar­innar Heilsa og líðan skóla­barna (HBSC) sem er gerð á fjög­urra ára fresti í yfir fjöru­tíu löndum. Í rit­gerð­inni voru sex mis­mun­andi bak­grunns­breytur skoð­aðar út frá félags­legum þáttum íslenskra barna og ung­linga og bornar saman við nýj­ustu tölur úr könnun HBSC á Íslandi frá árunum 2017 og 2018.

Nið­ur­stöður sýndu m.a. að 15,6% íslenskra grunn­skóla­barna í 6., 8. og 10. bekk voru skil­greind í ofþyngd. Til sam­an­burðar sýna gögn að 23,7% barna í 4. bekk grunn­skóla voru talin vera í ofþyngd árið 2012. Út frá nið­ur­stöðum HBSC á Íslandi, eykst tíðni barna í ofþyngd með aldri og því má áætla að tíðni barna í 6., 8., og 10. bekk hafi verið svipuð eða hærri en 23,7% árið 2012. Það bendir því flest til þess að tíðni ofþyngdar hjá grunn­skóla­börnum fari lækk­andi.

Ársæll Már Arn­ars­son pró­fessor stýrir HBSC á Íslandi og í sam­tali við Mannlíf segir hann að hið opin­bera og skóla­kerfið í heild hafi tekið við sér á und­an­förnum árum og stuðlað að auk­inni fræðslu og heilsu­efl­ingu. „Við erum farin að sjá heilsu­efl­andi sam­fé­lög, heilsu­efl­andi skóla og leiks­skóla. Það hefur orðið vit­und­ar­vakn­ing í sam­fé­lag­inu um það í hverju heil­brigði felst,“ segir hann en bætir við að mik­il­vægt sé að halda því til haga að þyngd er aðeins lít­ill hluti af heil­brigði.

Ársæll Már Arn­ars­son pró­fessor stýrir HBSC á Íslandi. Mynd / Kristinn Ingv­ars­son
„Það getur valdið miklu verra heilsutjóni að stunda alls konar óheil­brigðar megr­un­ar­að­ferðir en að vera ein­hverjum nokkrum kílóum í yfir­þyngd.“

„Okkar rann­sóknir hafa til dæmis sýnt að sér­stak­lega ung­lings­stelpur hafa mjög nei­kvæða lík­ams­mynd og margar hverjar sem ekki eru í neinni yfir­þyngd nota mjög óheil­brigðar aðferðir til þess að við­halda þyngd. Það er eitt­hvað sem ég hef til lengri tíma meiri áhyggjur af en ofþyngd. Það getur valdið miklu verra heilsutjóni að stunda alls konar óheil­brigðar megr­un­ar­að­ferðir en að vera ein­hverjum nokkrum kílóum í yfir­þyngd.“

Megrunarkúrar varasamir

Ársæll bendir enn fremur á að lang­tíma­rann­sóknir frá Svíþjóð sýni að því oftar sem ung­lings­stelpur fara í megr­un­ar­kúra, þeim mun þyngri verða þær. „Aug­ljós­lega eru þungar stelpur meira í megrun. Ef fylgst er með hópi stelpna í langan tíma og byrjað á ákveðnum þyngd­ar­punkti kemur í ljós að þeim mun oftar sem þær fara í megrun þeim mun meira þyngj­ast þær,“ útskýrir Ársæll.

Aðspurður hvers vegna lík­am­inn bregð­ist þannig við megr­un­ar­kúrum segir hann að það hafi með erfða­efni okkar að gera.

„Það er af því að lík­ami okkar elskar fitu. Fita er frá­bær leið til að geyma orku­forða og þessi eig­in­leiki að geta bætt á sig fitu til að eiga fyrir mögru tíma­bilin hefur þjónað okkur alla þró­un­ar­sög­una. Nú er ein­fald­lega vanda­málið að síð­ustu ára­tugi hafa ekki verið nein mögur tíma­bil, þannig að fitan hefur bara safn­ast á okkur. Þegar maður er að fara í megr­un­ar­kúra þá segir maður öllum sínum erfða­fræði­for­ritum stríð á hendur, það auð­vitað gengur ekki upp. Líkaminn lækkar bara brennslu­hrað­ann og svo segir hann við þig að gef­ast upp hrein­lega. Auk þess borðar fólk sem stundar megr­un­ar­kúra mun verr en þeir sem halda sínu striki. Eins og ég segi, lík­am­inn elskar fitu, það er fátt sem honum þykir vænna um.“

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Heimur

Hin sænska Karin hvarf áður en hún átti að sækja börnin sín

Sendi dularfull smáskilaboð viku fyrir hvarfið
Heimur

Þrír féllu þegar dróni réðst á bíl við mat­ar­út­hlutun á Gaza

Fólk

Fjórum árum eftir að heil­inn hót­aði upp­sögn á Karl Ágúst tvö verk á sviði

Heimur

Lögregla fjar­lægði mót­mæl­anda eftir að hafa rugl­ast á áletrun á bol hans

Fólk

Af hverju getur lyktin af mak­anum verið svona ómót­stæði­leg?

Innlent

Lög­reglan kölluð til eftir að hitn­aði í kol­unum við tölvu­leikja­spil

Sjö gist fangageymslur lögreglunnar eftir nóttina.

Innkalla leik­fang úr Tiger vegna köfn­un­ar­hættu

Tölvu­þrjót­arnir sem réð­ust á 1984 skemmdu sjö vef­síður tengdar Palest­ínu

Ógn­vekj­andi umfang tölvu­árásar á íslenskt hýs­ing­ar­fyr­ir­tæki

Dæmdur í níu ára fang­elsi fyrir kóka­ínsmygl með Norrænu

Talninga-Tómas verður Dómara-Tómas