Fara í efni
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
„Fer svo heim að taka upp podcast þar sem hann titlar sig Ritstjórann“
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
Skoðun

Nakin og blaut í Reyn­is­fjöru

Fólk

Vigtuð viku­lega og sett á mat­ar­plan aðeins tíu ára gömul

Heimur

Macaulay Culkin snýr aftur sem Kevin McCallister

Innlent

Lög­reglan lýsir eftir Nikulási Snorra­syni

Heimur

„Guðfaðir gervi­greindar“ varar við yfir­vof­andi stór­slysi

Heimur

Faðir skaut eig­in­konu sína og þrjú ung börn til bana

Pólitík

„Af tvennu illu er skárra að böð­ull­inn sé ekki í felu­litum frjáls­lyndis“

Heimur

Banda­rísk stjórn­völd birta þrjú ný mynd­skeið af óþekktum fljúg­andi fyr­ir­bærum

Heimur

Kærasti Heidi Gardner lát­inn, 43 ára að aldri

Innlent

Ók á 126 km hraða þar sem hámarkið er 80

Ólík sýn á hverjum beri að lækka lyfjaverð

Þótt lyf hafi lækkað tölu­vert í verði á und­an­förnum tveimur ára­tugum er lyfja­verð enn ívið hærra en gengur og ger­ist á Norð­ur­löndum. Hægt er að lækka verð enn frekar en afar ólíkar skoð­anir eru á hvort það standi upp á stjórn­völd eða mark­að­inn að taka skrefið.

Hag­fræði­stofnun Háskóla Íslands birti nýverið skýrslu um fyr­ir­komu­lag lyf­sölu á Íslandi sem unnin var að beiðni vel­ferð­ar­ráðu­neyt­is­ins. Þar kemur meðal ann­ars fram að tölu­verðar breyt­ingar hafi orðið á þessum mark­aði frá því svæða­bundin sér­leyfi voru afnumin árið 1996. Lyfja­verð á Íslandi var þá, sam­kvæmt tölum OECD, afar hátt og var hárri álagn­ingu heild­sala og lyf­sala meðal ann­ars kennt um. Við breyt­ing­una fjölg­aði apó­tekum og þjón­ustan batn­aði, segir í skýrsl­unni.

Þrátt fyrir að margt hafi áunn­ist eru lyf að jafn­aði í dýr­ari kant­inum miðað við það sem ger­ist ann­ars staðar á Norð­ur­löndum, þótt ekki muni miklu. Að hluta til stafar það af sér­stökum aðstæðum á íslenskum mark­aði. Mark­að­ur­inn er smár, úrval af lyfjum er minna en víð­ast hvar ann­ars staðar og það kostar að koma að nýjum lyfjum á markað. Þá eru strangar verð­lags­hömlur sagðar draga úr áhuga fram­leið­enda á að selja hingað lyf. Hins vegar er það þannig að lyf eru almennt dýr­ari í þeim löndum þar sem vel­sæld ríkir og er Ísland þar engin und­an­tekn­ing.

Vill auka veg samheitalyfja

Bæði stjórn­völd og lyf­salar eru sam­mála um að hægt sé að lækka lyfja­kostnað enn frekar hér á landi. Hins vegar greinir þau á um hvaða leiðir eru best færar til þess. „Lyfja­verð út úr apó­tekum hefur lækkað um helm­ing frá árinu 1996 sem er merki­legur árangur í ljósi þess að þjón­ustan er almennt góð, apó­tek eru fleiri en víða ann­ars staðar og hér eru fleiri starf­andi lyfja­fræð­ingar en í nágranna­lönd­unum. Hér er því verið að gera hluti sem eru til eft­ir­breytni en skýrslan sýnir líka að það er hægt að gera betur,“ segir Sigríður Margrét Odds­dóttir, fram­kvæmda­stjóri Lyfju. Það sem stendur upp á lyf­sala, segir Sigríður Margrét, er að beina sjúk­lingum enn frekar í átt að sam­heita­lyfjum sem í flestum til­fellum eru mun ódýr­ari en frum­lyfin. „Rúmlega helm­ingur þeirra lyfja sem við seljum eru ódýr­ustu sam­heita­lyf og það blasir við að þar er hægt að gera enn betur. Það er hlut­verk lyfja­fræð­inga og starfs­manna að upp­fræða fólk um sam­heita­lyf og þannig geta neyt­endur sparað umtals­verðar upp­hæðir, sér­stak­lega þeir sem nota lyf að stað­aldri.“

„Ef við lögum þetta hlut­fall og förum í sama flokk og önnur OECD-ríki myndi það skila sér í mun lægra lyfja­verði til sjúk­linga.“

Sigríður Margrét telur einnig að stjórn­völd geti lagt sitt af mörkum til lækk­unar lyfja­verðs. Bendir hún á að á Íslandi greiði neyt­endur tæp­lega 60 pró­sent af lyfja­kostn­aði úr eigin vasa. Innan OECD er hins vegar hlut­fallið 40 pró­sent að með­al­tali. „Ef við lögum þetta hlut­fall og förum í sama flokk og önnur OECD-ríki myndi það skila sér í mun lægra lyfja­verði til sjúk­linga. Við áætlum að kostn­aður rík­is­sjóðs við þessar breyt­ingar séu um tveir millj­arðar á ári. Svo má líka benda á að hér á landi eru lyf í hæsta virð­is­auka­skatts­flokki en víða ann­ars staðar bera lyf lægri eða engan virð­is­auka­skatt. Stjórn­völd hafa þessi tvö tæki og þetta eru klár­lega lóð sem stjórn­völd geta lagt á vog­ar­skál­arnar.“

Svigrúm til lækkunar hjá heildsölum og lyfsölum

Svandís Svav­ars­dóttir heil­brigð­is­ráð­herra segir skýrsl­una draga fram að afkoma þeirra sem koma að lyf­sölu sé góð. „Lyfsalar hafa verið að skila ágætum hagn­aði, heildsalar hagn­ast betur en aðrir og afkoma lyfja­dreif­ing­ar­að­ila er góð þótt hún hafi versnað upp á síðkastið. Þess vegna vekur skýrslan upp spurn­ingar hvort það sé rými til lækk­unar á álagn­ingu á lyfjum miðað við þann hagnað sem fyr­ir­tækin skila. Lækkun virð­is­auka­skatts er ekk­ert sem hefur komið til álita. Við hljótum að bíða með að auka fram­lög úr sam­eig­in­legum sjóðum ef það er svig­rúm hjá lyf­sölum og heild­sölum til lækk­unar,“ segir Svandís.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Heimur

Hin sænska Karin hvarf áður en hún átti að sækja börnin sín

Sendi dularfull smáskilaboð viku fyrir hvarfið
Heimur

Þrír féllu þegar dróni réðst á bíl við mat­ar­út­hlutun á Gaza

Fólk

Fjórum árum eftir að heil­inn hót­aði upp­sögn á Karl Ágúst tvö verk á sviði

Heimur

Lögregla fjar­lægði mót­mæl­anda eftir að hafa rugl­ast á áletrun á bol hans

Fólk

Af hverju getur lyktin af mak­anum verið svona ómót­stæði­leg?

Innlent

Lög­reglan kölluð til eftir að hitn­aði í kol­unum við tölvu­leikja­spil

Sjö gist fangageymslur lögreglunnar eftir nóttina.

Innkalla leik­fang úr Tiger vegna köfn­un­ar­hættu

Tölvu­þrjót­arnir sem réð­ust á 1984 skemmdu sjö vef­síður tengdar Palest­ínu

Ógn­vekj­andi umfang tölvu­árásar á íslenskt hýs­ing­ar­fyr­ir­tæki

Dæmdur í níu ára fang­elsi fyrir kóka­ínsmygl með Norrænu

Talninga-Tómas verður Dómara-Tómas