Fara í efni
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
„Fer svo heim að taka upp podcast þar sem hann titlar sig Ritstjórann“
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
Skoðun

Nakin og blaut í Reyn­is­fjöru

Fólk

Vigtuð viku­lega og sett á mat­ar­plan aðeins tíu ára gömul

Heimur

Macaulay Culkin snýr aftur sem Kevin McCallister

Innlent

Lög­reglan lýsir eftir Nikulási Snorra­syni

Heimur

„Guðfaðir gervi­greindar“ varar við yfir­vof­andi stór­slysi

Heimur

Faðir skaut eig­in­konu sína og þrjú ung börn til bana

Pólitík

„Af tvennu illu er skárra að böð­ull­inn sé ekki í felu­litum frjáls­lyndis“

Heimur

Banda­rísk stjórn­völd birta þrjú ný mynd­skeið af óþekktum fljúg­andi fyr­ir­bærum

Heimur

Kærasti Heidi Gardner lát­inn, 43 ára að aldri

Innlent

Ók á 126 km hraða þar sem hámarkið er 80

„Það er rússnesk rúlletta að taka inn þessi hormón“

Vin­sældir svo­kall­aðra vaxt­ar­horm­óna (HGH, human growth hor­mone) hafa auk­ist jafnt og þétt á Íslandi en efnið hefur verið vin­sælt um ára­bil í Hollywood á meðal fræga fólks­ins sem notar það til að við­halda æsku­ljóma sínum. Sér­fræð­ingar vara við alvar­legum afleið­ingum ef vaxt­ar­hormón eru notuð án eft­ir­lits.

|||Ýmsar sögusagnir eru á kreiki um að þekkt fólk í skemmanabransanum noti vaxtarhormón til að viðhalda æskuljóma sínum. Sylvester Stallone hefur til að mynda gengist við því að nota slík hormón.
|||Ýmsar sögu­sagnir eru á kreiki um að þekkt fólk í skemmana­brans­anum noti vaxt­ar­hormón til að við­halda æsku­ljóma sínum. Sylv­ester Stallone hefur til að mynda geng­ist við því að nota slík hormón.

Birgir Sverr­is­son, fram­kvæmda­stjóri Lyfja­eft­ir­lits Íslands (Anti-Doping Iceland), stað­festir í sam­tali við Mannlíf að notkun vaxt­ar­horm­óna hafi auk­ist hér á landi en tekur fram að mis­notkun þess sé ekki jafn­mikil og á ana­ból­ískum sterum. „Maður heyrir að það séu margir að koma með vaxta­hormón til lands­ins; fólk seg­ist vera með 30 daga skammt, sem er leyfi­legur skammtur, upp­á­skrif­aðan af læknum úti og að horm­ónin séu til einka­neyslu. Við nán­ari athugun er hins vegar að koma í ljós að skammt­arnir eru sumir hverjir stærri, sem stang­ast á við lög,“ segir Birgir.

Birgir Sverr­is­son, fram­kvæmda­stjóri Lyfja­eft­ir­lits Íslands (Anti-Doping Iceland).

„Ekkert mál að panta þetta á Netinu“

Að sögn Birgis má meðal ann­ars rekja vin­sældir vaxt­ar­horm­óna til útlits­dýrk­unar í sam­fé­lag­inu og segir hann að not­endur séu fyrst og fremst ungt fólk sem vill líta betur út. „Byrj­un­ar­ald­ur­inn fær­ist alltaf neðar og neðar. Það er auð­vitað viss sam­fé­lags­legur þrýst­ingur á ungt fólk að líta út á ákveð­inn hátt, útlits­dýrk­unin sem er í gangi í sam­fé­lag­inu virð­ist hafa einna mest áhrif á það og ýta undir neyslu ólög­legra frammi­stöðu­bæt­andi efna (performance enhancing drugs) og lyfja­mis­notkun, þar á meðal vaxt­ar­horm­óna, en það er vel þekkt að fólk tekur vaxt­ar­hormón til að bæta útlitið.“

„Við erum eyja en það er ekk­ert mál að panta þetta á Netinu og fá send­ingu næsta dag.“

Þá seg­ist Birgir vita til þess að fólk sé í auknum mæli að flytja vaxt­ar­hormón ólög­lega til lands­ins, lík­lega frá Evrópu og að fram­boðið sé sífellt að aukast. „Við erum eyja en það er ekk­ert mál að panta þetta á Netinu og fá send­ingu næsta dag,“ segir hann og bætir við að eft­ir­lits­laus notkun á vaxt­ar­horm­ónum geti valdið ýmsum alvar­legum auka­verk­unum sem geta komið fram löngu síðar. Í því sam­hengi má nefna að mögu­legar auka­verk­anir eru m.a. vöxtur innri líf­færa og upp­safn­aður vefja­vökvi sem getur leitt til hjarta­bil­unar. Þá getur lang­tíma­notkun leitt til auk­innar hættu á krabba­meini, sér­stak­lega í melt­ing­ar­veg­inum. Það er rúss­nesk rúl­letta að taka inn þessi hormón.“

Notað sem yngingarlyf

„Fólk er að taka horm­ónin til að bæta útlitið, til að vera flott og meira fit. Það er að nota þau sem yng­ing­ar­lyf. Svo er fólk í íþróttum líka að taka þessi hormón, fólk sem er nota þau til flýta fyrir bata eftir meiðsli, til að flýta fyrir end­ur­nýjun frumna.“ Þetta segir við­mæl­andi Mannlífs sem þekkir til notk­unar vaxt­ar­horm­óna meðal fólks á miðjum aldri en vill ekki koma fram undir nafni. Við­kom­andi segir að fólk geymi efnið í ísskápnum hjá sér og sprauti sig með því dag­lega og full­yrði að það sjái árangur af notkun þess. „Fólk talar um að notkun þess­ara horm­óna sé að skila árangri, að notkun þeirra hægi til dæmis á öldrun, húðin sé betri fyrir vikið, minnið sé betra og þar fram eftir götum,“ segir hann og bætir við að fólk sé almennt með­vitað um hugs­an­legar auka­verk­anir en það sé engin hindrun. „Fólk er með­vitað um hætt­una en lætur það ekki stoppa sig.“

Keypt á svörtum markaði

Heim­ildir Mannlífs herma að 30 daga skammtur kosti á bil­inu 100–200 þús­und krónur. Það er í sam­ræmi við þær tölur sem hafa áður verið nefndar í fjöl­miðlum á Íslandi. Í við­tali við Guðmund Ómarsson á Vísi árið 2015 lýsir Guð­mundur til dæmis því hvernig hann keypti vaxt­ar­hormón á svörtum mark­aði eftir að hafa veikst af myglu­sveppi. Guð­mundur greiddi 150 þús­und fyrir mán­að­ar­skammt og sagði það vera hverrar krónu virði því hann hafi náð tals­verðum bata eftir notkun efn­is­ins. Hann reyndi að fá vaxt­ar­hormón upp­á­skrifuð hjá lækni en án árang­urs.

Vegna þess að nátt­úru­leg HGH-gildi lík­am­ans lækka með aldr­inum hafa sumir svo­kall­aðir öldr­un­ar­sér­fræð­ingar full­yrt að HGH-vörur geti snúið við ald­urstengdri lík­am­legri hnignun en tekið skal fram að slíkar full­yrð­ingar eru ósann­aðar. Notkun HGH í þeim til­gangi að hægja á öldrun er enda ekki sam­þykkt af Banda­ríska lyfja­eft­ir­lit­inu (FDA).

Fullyrðingar um undraefni sem „hægja á öldrun“ varasamar

Finnbogi Rútur Hálf­dan­ar­son lyfja­fræð­ingur skrifar á doktor.is að skortur á vaxt­ar­horm­ónum (HGH) valdi því að börn vaxi ekki eðli­lega og að hjá full­orðnum geti lyfið haft jákvæð áhrif á lík­ams­vöxt ef um skort á horm­ón­inu er að ræða. Óvíst sé hins vegar hvort það hafi afger­andi jákvæð áhrif á heil­brigða ein­stak­linga. Vaxt­ar­hormón er lyf­seð­il­skylt lyf og mega ein­göngu sér­fræð­ingar í efna­skipta- og inn­kirtla­sjúk­dómum eða barna­efna­skipta­sjúk­dómum ávísa því.

Vaxt­ar­hormón er mjög við­kvæmt í lausn og brotnar hratt niður. Það er því alltaf afgreitt sem þurr­efni og vökv­anum blandað í skömmu fyrir notkun og verður að gefa lyfið inn sem stungu­lyf þar sem það brotnar niður í melt­ing­ar­færum.

„Vörur sem aug­lýstar eru á erlendum heima­síðum á Netinu og kallað Human Growth Hormone inni­heldur mjög lík­lega ekki neitt eig­in­legt vaxt­ar­hormón. Þar fyrir utan held ég að allir ættu að taka var­lega full­yrð­ingum um undra­efni sem „hægja á öldrun, minnka hrukkur o.s.frv.“ Und­an­tekn­ing­ar­lítið er þar um að ræða lof­orð sem ekki er hægt að standa við,“ skrifar Finnbogi.

Þess má geta að notkun vaxt­ar­horm­óna í miklu magni getur leitt til auk­ins hár­vaxtar, meiri svita­mynd­unar og feit­ari húðar. Bein­vöxtur getur auk­ist og tann­los getur átt sér stað. Eyru, hendur og fætur geta stækkað með tím­anum sam­hliða notkun. Vöxtur innri líf­færa og upp­safn­aður vefja­vökvi getur leitt til hjarta­bil­unar. Lang­tíma­notkun getur einnig leitt til auk­innar hættu á krabba­meini, þá einkum í melt­ing­ar­vegi.

Ýmsar sögu­sagnir eru á kreiki um að þekkt fólk í skemmana­brans­anum noti vaxt­ar­hormón til að við­halda æsku­ljóma sínum. Sylv­ester Stallone hefur til að mynda geng­ist við því að nota slík hormón.
Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Heimur

Hin sænska Karin hvarf áður en hún átti að sækja börnin sín

Sendi dularfull smáskilaboð viku fyrir hvarfið
Heimur

Þrír féllu þegar dróni réðst á bíl við mat­ar­út­hlutun á Gaza

Fólk

Fjórum árum eftir að heil­inn hót­aði upp­sögn á Karl Ágúst tvö verk á sviði

Heimur

Lögregla fjar­lægði mót­mæl­anda eftir að hafa rugl­ast á áletrun á bol hans

Fólk

Af hverju getur lyktin af mak­anum verið svona ómót­stæði­leg?

Innlent

Lög­reglan kölluð til eftir að hitn­aði í kol­unum við tölvu­leikja­spil

Sjö gist fangageymslur lögreglunnar eftir nóttina.

Innkalla leik­fang úr Tiger vegna köfn­un­ar­hættu

Tölvu­þrjót­arnir sem réð­ust á 1984 skemmdu sjö vef­síður tengdar Palest­ínu

Ógn­vekj­andi umfang tölvu­árásar á íslenskt hýs­ing­ar­fyr­ir­tæki

Dæmdur í níu ára fang­elsi fyrir kóka­ínsmygl með Norrænu

Talninga-Tómas verður Dómara-Tómas