Fara í efni
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
„Fer svo heim að taka upp podcast þar sem hann titlar sig Ritstjórann“
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
Skoðun

Nakin og blaut í Reyn­is­fjöru

Fólk

Vigtuð viku­lega og sett á mat­ar­plan aðeins tíu ára gömul

Heimur

Macaulay Culkin snýr aftur sem Kevin McCallister

Innlent

Lög­reglan lýsir eftir Nikulási Snorra­syni

Heimur

„Guðfaðir gervi­greindar“ varar við yfir­vof­andi stór­slysi

Heimur

Faðir skaut eig­in­konu sína og þrjú ung börn til bana

Pólitík

„Af tvennu illu er skárra að böð­ull­inn sé ekki í felu­litum frjáls­lyndis“

Heimur

Banda­rísk stjórn­völd birta þrjú ný mynd­skeið af óþekktum fljúg­andi fyr­ir­bærum

Heimur

Kærasti Heidi Gardner lát­inn, 43 ára að aldri

Innlent

Ók á 126 km hraða þar sem hámarkið er 80

„Fólk getur ekki meir“

Sífellt fleira ungt fólk og fólk á miðj­um aldri leitar til Heilsu­stofn­unar Nátt­úru­lækn­inga­fé­lags Íslands (NLFÍ) í Hvera­gerði vegna kuln­unar í starfi.

|
|
Haraldur Erlends­son, for­stjóri og fram­kvæmda­stjóri lækn­inga á stofn­un­inni.

Áður voru eldri borg­arar og fólk sem glímdi við ofþyngd í meiri­hluta þeirra sem þangað leit­uðu. Fyrir um sex árum tók með­al­ald­ur­inn að lækka hratt og er nú svo komið að eldra fólk er um þriðj­ungur þeirra sem dvelja á Heilsu­stofn­unni. Nýjasta breyt­ingin á sam­setn­ingu sjúk­linga á stofn­un­inni er fólk á miðjum aldri sem er útbrunnið í starfi.

„Við sjáum mikið um kulnun í starfi hjá fólki á miðjum aldri, á milli fer­tugs og upp í sex­tugt. Það eru íslensku vinnu­hest­arnir, góð­borg­arar sem hafa afrekað tvö lífs­verk á hálfri starfsævi. Þegar þeir eru komnir á miðj­an aldur þá kannski lenda þeir í sam­skipta­erf­iðleikum eða áföllum. Og þá geta þeir bara ekki meir og kulna,“ segir Haraldur Erlends­son, for­stjóri og fram­kvæmda­stjóri lækn­inga á stofn­un­inni, og leggur áherslu á að skoðað sé hvaða und­ir­liggj­andi þættir valdi því að ein­stak­ling­arnir eru komnir í þessa stöðu. „Stundum er þetta áfallastreita, kvíði eða sam­skipta­vandi.“

„Stundum er þetta áfallastreita, kvíði eða sam­skipta­vandi.“

Hann getur þess að yngstu sjúk­ling­arnir, sem eru 18 ára, glími við kvíða og þung­lyndi og fleiri sjúk­dóma. „Ástæðan fyrir því að svo ungt fólk er farið að leita til stofn­un­ar­innar er sú að Sjúkra­trygg­ingar eru ekki með samn­ing við neinn geð­lækni á Suð­ur­landi og því er eng­inn starf­andi geð­læknir í lands­hlut­anum. Heim­il­is­læknar þar vísa ungu fólki með and­leg heilsu­far­s­vanda­mál til okkar. Til við­bótar erum við í sam­starfi við Virk starfsendur­hæf­ingu á Suð­ur­landi.“

Þá segir Haraldur æ algeng­ara að þeir sem leiti til Heilsu­stofn­unar­innar séu greindir með athyglis­brest með ofvirkni (ADHD). „Þetta er yfir­leitt frekar dug­legt fólk, vinnu­hestar sem fleyta kerl­ingar í líf­inu og þurfa að hafa nóg fyrir stafni, vinnur á við 2­3, og sefur kannski í aðeins fimm til sex klukku­stundir. Á meðan þeir eru ungir og hraustir þá gengur allt vel. En þegar heilsan er aðeins farin að gefa sig þá geta þeir ekki hreyft sig eins mikið. Vinnu­hest­arnir lenda frekar í áföllum, þeir taka áföllin frekar nærri sér en aðrir, lenda þess vegna út á kanti og líður illa. Það skýrir kulnun í starfi. Við greinum mikið af fólki um miðjan aldur með þennan vanda og er það lyk­ill­inn að því að við­kom­andi kemst aftur til vinnu,“ segir hann. Í kjöl­far grein­ingar er mælt með mik­illi hreyf­ingu, kennslu og iðkun núvit­undar og fólki kennt að vinna úr áföllum sínum.

Haraldur segir hins vegar enn mikla for­dóma gagn­vart ADHD á Íslandi. Það skýrist af því að til­tölu­lega stutt sé síðan farið var að greina sjúk­dóm­inn og vinna með hann. Aðeins um 25­30 ár séu síðan farið var að með­höndla börn með ADHD að ráði og aðeins 5­10 ár síðan með­ferð fyrir full­orðna bætt­ist við. „Við eigum þess vegna langt í land með að sinna þessum hópi,“ segir hann og bætir við að miðað við það sem hann sjái sé hóp­ur­inn stærri á Íslandi með athygl­is­brest en talið hafi verið.

„Tíu til fimmtán pró­sent þjóð­ar­innar gætu verið með athygl­is­brest. Það jafn­gildir 30.000­50.000 manns á Íslandi.“

„Land­læknir hefur lýst yfir áhyggjum af því að athygl­is­brestur er greindur í meiri mæli hér en í öðrum löndum og allt að 1% fólks sé á með­ferð. Það er van­með­ferð. Tíu til fimmtán pró­sent þjóð­ar­innar gætu verið með athygl­is­brest. Það jafn­gildir 30.000­50.000 manns á Íslandi. Nýjustu rann­sóknir benda til að þetta sé að verða algeng­asti sjúk­dóm­ur sem geð­læknar sinna og sá dýr­asti fyrir mann­kynið. Þeir sem eru með athygl­is­brest klára ekki nám sitt, lenda oftar í slysum en aðrir, skiln­aði, eru oftar frá vinnu og fara oftar til læknis. Þetta á við um margt ungt fólk hjá okkur. Það kemst ekki í vinnu á morgn­ana, heldur ekki út vinnu­dag­inn og líður illa út af því seinni­part dags,“ segir Haraldur og vill aukna vit­und um athygl­is­brest og með­ferð við honum.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Heimur

Hin sænska Karin hvarf áður en hún átti að sækja börnin sín

Sendi dularfull smáskilaboð viku fyrir hvarfið
Heimur

Þrír féllu þegar dróni réðst á bíl við mat­ar­út­hlutun á Gaza

Fólk

Fjórum árum eftir að heil­inn hót­aði upp­sögn á Karl Ágúst tvö verk á sviði

Heimur

Lögregla fjar­lægði mót­mæl­anda eftir að hafa rugl­ast á áletrun á bol hans

Fólk

Af hverju getur lyktin af mak­anum verið svona ómót­stæði­leg?

Innlent

Lög­reglan kölluð til eftir að hitn­aði í kol­unum við tölvu­leikja­spil

Sjö gist fangageymslur lögreglunnar eftir nóttina.

Innkalla leik­fang úr Tiger vegna köfn­un­ar­hættu

Tölvu­þrjót­arnir sem réð­ust á 1984 skemmdu sjö vef­síður tengdar Palest­ínu

Ógn­vekj­andi umfang tölvu­árásar á íslenskt hýs­ing­ar­fyr­ir­tæki

Dæmdur í níu ára fang­elsi fyrir kóka­ínsmygl með Norrænu

Talninga-Tómas verður Dómara-Tómas