Benjamin Netanyahu, forsætisráðherra Ísraels, hefur verið harðlega gagnrýndur fyrir ræðu sem hann flutti við upphaf nýs þingtímabils í Knesset í gær. Í grein sem birtist í ísraelska dagblaðinu Haaretz er hann sakaður um að hafa notað hátíðlega athöfn til að ráðast á arabíska þingmenn og kynda undir kynþáttahatri.
Höfundur greinarinnar segir Netanyahu hafa vikið frá hefðbundnum ræðustíl við þetta tilefni og þess í stað notað 21 mínútu ræðu sína til að ráðast harkalega á fulltrúa arabíska minnihlutans, sem er um 21 prósent íbúa Ísraels.
Að mati höfundarins hafi ræðan verið í algjörri andstöðu við yfirlýst markmið Netanyahus um þjóðarsátt. Hefði hann raunverulega viljað stuðla að samstarfi hefði hann þurft að flytja sáttamiðaða ræðu í stað þess að ráðast á pólitíska andstæðinga sína.
Í greininni segir að Netanyahu sé meðvitaður um að hann sé ekki traustur samstarfsaðili og að pólitískir andstæðingar hans eigi það sameiginlegt að vilja koma í veg fyrir að hann fái áfram að sitja við völd.
Höfundurinn gagnrýnir jafnframt að Netanyahu hafi rifjað upp ummæli arabískra þingmanna frá því fyrir tíu og fimmtán árum. Hann bendir á að forsætisráðherrann hafi sjálfur átt í nánu pólitísku samstarfi við Mansour Abbas, leiðtoga Sameinaða arabíska listans, fyrir rúmum fimm árum.
Netanyahu hafi einnig vísað til Yassers Arafat og Óslóarsamkomulagsins, þrátt fyrir að hafa sjálfur átt í samningaviðræðum við Arafat, afhent honum Hebron aftur og lýst yfir stuðningi við stofnun palestínsks ríkis í Bar-Ilan-ræðunni.
Í ræðu sinni krafðist Netanyahu einnig rannsóknar á meintum kosningasvikum og þess að hömlur yrðu afnumdar á rannsókn málsins. Hann beindi jafnframt gagnrýni að Gali Baharav-Miara ríkissaksóknara. Höfundur Haaretz segir hins vegar engar slíkar hömlur vera til staðar og bendir á að ekki liggi fyrir að refsiverð brot hafi verið framin.
Í greininni er Netanyahu einnig gagnrýndur fyrir að beina sjónum að meintum stuðningi arabískra þingmanna við hryðjuverk, á sama tíma og ráðherrar hans séu sakaðir um að líta undan eða styðja með öðrum hætti hryðjuverkahópa gyðinga á Vesturbakkanum.
Telur ræðuna geta flýtt fyrir stjórnarskiptum
Að mati höfundarins er eitt helsta markmið Netanyahus nú að koma í veg fyrir að Gadi Eisenkot geti myndað ríkisstjórn með stuðningi arabískra flokka. Hann telur jafnframt að forsætisráðherrann sé að reyna að æsa stuðningsmenn sína til að mótmæla við Knesset næsta þriðjudag, þegar skipt verður um forseta þingsins.
Netanyahu hafi einnig reynt að vara þingmenn öfgatrúaðra gyðinga við því að ganga til liðs við stjórnarandstöðuna. Hann sagði þeim að loforð væntanlegrar vinstristjórnar myndu hverfa um leið og hún tæki við völdum.
Höfundurinn bendir á að Netanyahu hafi hins vegar ekki tekist að koma á lögum sem veita öfgatrúuðum gyðingum undanþágu frá herþjónustu, þrátt fyrir að hafa notið stuðnings meirihluta á þingi.
Í greininni er ræðan sögð enn eitt dæmið um það sem höfundurinn telur vera hnignun ísraelsks lýðræðis undir stjórn Netanyahus.
Ekki eru þó allir á einu máli um að ræða forsætisráðherrans hafi styrkt stöðu hans. Samkvæmt Haaretz var sú skoðun áberandi í stjórnmálakerfinu í gær, bæði meðal stjórnarandstæðinga og annarra, að ræðan hefði fremur aukið líkurnar á stjórnarskiptum en dregið úr þeim.
Þar er meðal annars bent á að leiðtogar breytingabandalagsins kunni nú að vera reiðubúnir til að leita víðtækara samstarfs við flokka öfgatrúaðra gyðinga til að tryggja myndun nýrrar ríkisstjórnar.
Bennett og Golan mótmæltu ræðunni
Naftali Bennett og Yair Golan voru meðal þeirra sem brugðust við ræðu forsætisráðherrans. Golan, formaður ísraelska Demókrataflokksins, gekk út úr salnum þegar Netanyahu hóf að ráðast á arabíska þingmenn.
Bennett hrópaði meðal annars til forsætisráðherrans og spurði hvers vegna hann hefði ekki samþykkt stofnun rannsóknarnefndar ríkisins vegna árásarinnar 7. október 2023. Hann spurði einnig hvers vegna Katar hefði ekki verið lýst óvinaríki og vakti athygli á tengslum Netanyahus við ráðgjafa frá Katar.
Í greiningu Haaretz eru þessi ummæli sögð draga saman helstu ástæður þess að Bennett telur Netanyahu ekki geta setið áfram sem forsætisráðherra. Þar sé meðal annars vísað til ábyrgðar hans á öryggisbrestinum 7. október, ásakana um að hann hafi reynt að skjóta sér undan ábyrgð og spurninga um tengsl hans við Katar.
Veistu meira? Láttu okkur vita
Það tókst ekki að sækja formið. Reyndu aftur eftir augnablik.
Athugasemdir