Alþingi hefur samþykkt frumvarp Jóhanns Páls Jóhannssonar, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, um einföldun eftirlits með hollustuháttum og mengunarvörnum. Lögin fela í sér að heilbrigðisnefndir sveitarfélaga verða lagðar niður þann 1. janúar 2027 og framkvæmdin færð undir eitt stjórnsýslustig hjá Umhverfis- og orkustofnun.
Breytingin er liður í víðtækri stefnu ríkisstjórnarinnar um einföldun regluverks, hagræðingu og sameiningu stofnana. Ráðherra umhverfis-, orku- og loftslagsmála og atvinnuvegaráðherra hafa unnið náið saman að þessari heildstæðu uppstokkun á eftirliti með atvinnustarfsemi í landinu.
Nýju lögin byggja á tveggja áratuga greiningarvinnu sem ítrekað hefur sýnt fram á skort á samræmi milli landshluta og þörf á skýrari yfirstjórn.
Jafnræði tryggt með samræmdu eftirliti um allt land
Hingað til hefur framkvæmd eftirlitsins verið dreifð á níu ólík heilbrigðiseftirlitssvæði sveitarfélaga. Með því að færa verkefnin og útgáfu starfsleyfa til Umhverfis- og orkustofnunar verður stjórnsýslan einfaldari og skilvirkari.
Samhliða flutningnum verður innleitt nýtt, stafrænt upplýsinga- og verkefnastjórnunarkerfi. Helstu kostir þess fyrir eftirlitsþega eru:
- Samræmdar kröfur: Eftirlitsskýrslur, skráning frávika og eftirfylgni verða eins óháð staðsetningu.
- Færri ferðir til þeirra sem standa sig vel: Nýtt áhættumat mun fækka eftirlitsferðum og lækka kostnað hjá fyrirtækjum sem eru með allt á hreinu.
- Aukin sjálfvirknivæðing: Afmarkaðir þættir starfseminnar verða tölvuvæddir til að flýta fyrir afgreiðslu.
Öflug starfsemi áfram tryggð í öllum landshlutum
Innleiðingarvinna er þegar hafin og er lögð rík áhersla á að halda utan um þekkingu núverandi starfsfólks heilbrigðiseftirlitanna. Starfsfólk sem sinnt hefur þessum verkefnum mun njóta forgangs til nýrra starfa hjá Umhverfis- og orkustofnun.
Þótt stjórnsýslan flytjist til ríkisins verður eftirlitið áfram framkvæmt í nærumhverfi fyrirtækja. Með sérstakri breytingartillögu sem samþykkt var á Alþingi er tryggt með lögum að Umhverfis- og orkustofnun skuli hafa starfsfólk staðsett í öllum kjördæmum og landshlutum:
