Fara í efni
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
„Fer svo heim að taka upp podcast þar sem hann titlar sig Ritstjórann“
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
Skoðun

Nakin og blaut í Reyn­is­fjöru

Fólk

Vigtuð viku­lega og sett á mat­ar­plan aðeins tíu ára gömul

Heimur

Macaulay Culkin snýr aftur sem Kevin McCallister

Innlent

Lög­reglan lýsir eftir Nikulási Snorra­syni

Heimur

„Guðfaðir gervi­greindar“ varar við yfir­vof­andi stór­slysi

Heimur

Faðir skaut eig­in­konu sína og þrjú ung börn til bana

Pólitík

„Af tvennu illu er skárra að böð­ull­inn sé ekki í felu­litum frjáls­lyndis“

Heimur

Banda­rísk stjórn­völd birta þrjú ný mynd­skeið af óþekktum fljúg­andi fyr­ir­bærum

Heimur

Kærasti Heidi Gardner lát­inn, 43 ára að aldri

Innlent

Ók á 126 km hraða þar sem hámarkið er 80

Nýjar venjur í kringum mat sem gætu haft jákvæð áhrif: „30% af framleiddum mat endar í ruslinu“

Rakel Jónsdóttir.
Rakel Jóns­dóttir. Mynd: MYND/Kristinn Ingvarsson

Flest hugsum við mikið um mat og á hverjum degi tökum við ákvarð­anir um það bæði hvað við borðum og hversu mikið af því. Matur er enda for­senda fyrir því að við höldum lífi. Markmið neð­an­greinds verk­efnis er að fá fólk til að hugsa um mat­inn á annan hátt. En í verk­efn­inu segir að allir þurfi að leggja sitt af mörkum til að draga úr mat­ar­sóun og um leið stuðla að sjálf­bær­ari og umhverf­is­vænni heimi.

Rakel Jóns­dóttir er útskrif­aður menn­ing­ar­miðl­ari frá Háskóla Íslands og sjálf­stætt starf­andi kvik­mynda­gerð­ar­kona. Hún hefur fjallað um í útvarps­þætti sínum um mat­ar­sóun.

„Það er erfitt að horfa á eitt­hvað sem er okkur svo mik­il­vægt í dag­legu lífi á annan hátt. Og enn erf­ið­ara sem eitt­hvað fyr­ir­bæri sem verið er að rann­saka. En ég held að það sé mik­il­vægt í þessu sam­hengi til þess að búa til nýjar teng­ingar, nýtt hegð­un­ar­munstur og til þess að skapa nýjar venjur í kringum mat sem gæti haft jákvæð áhrif. Það er þörf á heild­rænni lausnum hvað varðar fæðu­ör­yggi og mat­ar­sóun. Matur og mat­ar­sóun teng­ist svo líka lofts­lags­vánni og umhverf­is­vernd.  Þar með gæti hann mögu­lega einnig verið ein af mörgum leiðum til þess að bregð­ast við þeim vanda­málum sem við stöndum frammi fyrir í dag,“ útskýrir Rakel.

Skoða tengsl manna við mat 

Þætt­irnir Mata­sóf­íur voru fluttir á Rás 1 og  í þeim seg­ist Rakel skoða tengsl manns við mat á ólíkum sögu­skeiðum og spegla þau við orð­ræðu sam­tím­ans.

horfa í eigin barm og skoða sína eigin mat­ar­hegðun og þær teng­ingar sem það hefur við mat

„Leitast er við að koma með ann­ars konar nálgun á mál­efni sem varða mat­ar­sóun, fæðu­ör­yggi og virð­ingu gagn­vart mat. Verk­efnið er því eins konar til­raun til þess að bregð­ast við því ástandi sem við stöndum frammi fyrir í dag og vera um leið eins konar hug­vekja fyrir fólk til þess að horfa í eigin barm og skoða sína eigin mat­ar­hegðun og þær teng­ingar sem það hefur við mat.“

30% af framleiddum mat endar í ruslinu

Mikil umræða hefur verið um mat­ar­sóun und­an­farin ár og sam­kvæmt skýrslu íslenskra stjórn­valda um aðgerða­á­ætlun gegn mat­ar­sóun, sem kom út í fyrra, er áætlað yfir yfir 30% af þeim mat sem fram­leiddur er í heim­inum nýt­ist ekki sem skyldi og endi í rusl­inu. Rakel bendir á að fjöldi vís­inda­legra gagna sýni mik­il­vægi þess að end­ur­hugsa mat­væla­kerfið á rót­tækan hátt. „Í þessu verk­efni var matur hins vegar rann­sak­aður og skoð­aður á hug­læg­ari hátt og leit­ast við að vekja hjá hlust­endum hug­renn­ing­ar­tengsl,“ segir hún enn fremur.

Hug­myndin að þátt­unum kvikn­aði þegar Rakel vann að meist­ara­verk­efni sínu í hag­nýtri menn­ing­ar­miðlun við Háskóla Íslands en því lauk hún fyrir um ári. Í loka­verk­efn­inu rýndi hún í mögu­leika svo­kall­aðs borg­ar­bú­skapar sem snýst um að nýta auð eða van­nýtt rými innan borg­ar­marka til mat­væla­fram­leiðslu, ýmist utan- eða inn­an­dyra.

„Í því ferli mátti sjá að þrátt fyrir þau fræði­legu gögn sem liggja fyrir í tengslum við mál­efni er varða mat­ar­sóun og fæðu­ör­yggi þá eru breyt­ingar að hálfu yfir­valda hæg­fara og auk þess má greina ákveðið aðgerð­ar­leysi og jafn­vel van­mátta­kennd hjá almenn­ingi. Ég rit­aði niður í þessu ferli á blað orðin „mat­ar­sóun“ og „nihil­ismi“ og út frá því hóf ég að rann­saka tengsl manns við mat í þessu sam­hengi. Ég leit­að­ist eftir því að horfa á mat líkt og hann væri tungu­mál, sem hann vissu­lega er að ein­hverju leyti, og í því sam­hengi að greina orð­ræð­una sem er í gangi og hvað hún end­ur­spegl­aði um tíð­ar­and­ann. Ég skoð­aði þannig hvaða aðrar leiðir væri mögu­lega hægt að fara til þess að bregð­ast við þessu ástandi, hvernig hægt er að nálg­ast þessi vanda­mál á til­finn­inga­legan hátt,“ útskýrir Rakel.

Rakel er meðal þátt­tak­enda á Hug­vís­inda­þingi sem fram fer dag­ana 11. og 12. mars.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Fólk

Fjórum árum eftir að heil­inn hót­aði upp­sögn á Karl Ágúst tvö verk á sviði

Eftir að hafa greinst með heilaæxli fyrir fjórum árum lýsir Karl Ágúst þakklæti fyrir að verk hans séu nú aftur á sviði.
Heimur

Lögregla fjar­lægði mót­mæl­anda eftir að hafa rugl­ast á áletrun á bol hans

Fólk

Af hverju getur lyktin af mak­anum verið svona ómót­stæði­leg?

Innlent

Lög­reglan kölluð til eftir að hitn­aði í kol­unum við tölvu­leikja­spil

Heimur

Maður stung­inn í Las Palmas

Innlent

Tölvu­þrjót­arnir sem réð­ust á 1984 skemmdu sjö vef­síður tengdar Palest­ínu

Starfsmenn urðu fljótt varir við árásina og gripu inn í áður en árásarmennirnir gátu valdið frekara tjóni, að sögn framkvæmdastjóra fyrirtækisins.

Ógn­vekj­andi umfang tölvu­árásar á íslenskt hýs­ing­ar­fyr­ir­tæki

Dæmdur í níu ára fang­elsi fyrir kóka­ínsmygl með Norrænu

Talninga-Tómas verður Dómara-Tómas

Innkalla leik­fang úr Tiger vegna köfn­un­ar­hættu