Fara í efni
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
„Fer svo heim að taka upp podcast þar sem hann titlar sig Ritstjórann“
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
Innlent

Áttundi bekkur í ensku­tíma varð vitni að kyn­lífi starfs­manna

Sport

Hver er Theodór Elmar?

Pólitík

Hæddist að Snorra og Mið­flokknum í pontu

Innlent

Starfs­menn sagðir hafa stundað kyn­líf í skól­anum

Fólk

Stefán og Egill furða sig á kossa­hneyksl­inu í Haga­skóla

Innlent

Skóla­stjóri áréttar alvar­leika máls­ins eftir að myndir bár­ust

Innlent

Lög­reglan á Vest­ur­landi lýsir eftir 14 ára dreng

Heimur

Khloe Kar­dashian er demikyn­hneigð

Pólitík

Sagði frá kær­leik­anum sem hún finnur á Alþingi

Innlent

Myglu­eitur í hveiti

Maðurinn sem giftist dóttur eiginkonu sinnar og eignaðist með henni fimm börn

Lydía, Guðmundur og Theresia um 1930. Ljósmyndari: Óþekktur
Lydía, Guð­mundur og Theresia um 1930. Ljós­mynd­ari: Óþekktur

Guð­mundur Ein­ars­son frá Miðdal í Mos­fells­sveit (1895-1963) var íslenskur lista­maður sem var allt í senn: teikn­ari, graf­ík­lista­maður, mál­ari, mynd­höggv­ari, ljós­mynd­ari, kvik­mynda­gerð­ar­maður, rit­höf­undur og fjall­göngu­maður. Hann var oft­ast kall­aður Guð­mundur frá Miðdal og tal­inn einn af merk­ustu lista­mönnum Íslands. Seinni kona Guð­mundar hét Lydíu Páls­dóttir og var hún dóttir fyrr­ver­andi eig­in­konu hans.

Guð­mundur Ein­ars­son frá Miðdal var tví­giftur. Árið 1926 flutt­ist hann frá Þýska­landi með Therese Zeitner, fyr­ir­sætu og bóhem til Íslands. Therese fædd­ist árið 1888 og var þar af leið­andi sjö árum eldri en Guð­mundur. Hún átti eina dóttur fyrir með efna­fræð­ingnum Paul Stern­berg í München árið 1911 en þau giftu sig aldrei. Þremur árum eftir komu hjón­anna til Íslands fengu þau Lydíu dóttur Theresu til sín en hún var þá nýbúin að ljúka námi í leir­muna­gerð.

Árið 1929 urðu miklar breyt­ingar í lífi Lydiu þegar hún flytur til móður sinnar og Guðmunds til hrjóstugrar eyju í norðri sem hún vissi lítið sem ekk­ert um. Lydía var ung stúlka þegar hún flutt­ist til Íslands til móður sinnar sem þá var gift Guðmundi frá Miðdal. Stuttu eftir komu sína til Íslands hófst ást­ar­sam­band þeirra Lydiu og Guð­mundar.

Guð­mundur, Lydía, Theresa, Auður, Egill og Ari Trausti í Lynghól, 1958.

Guð­mundur og Theresa skildu að lokum en hún bjó meira eða minna með Guðmundi, Lydiu og ömmu­börn­unum til dauða­dags. Guð­mundur og Lydia gift­ust síðar og áttu börnin; Yngva Örn, Auði Valdísi, Ara Trausta og Egil Má.

Lydía ötul og fær
Ást­ar­sam­band þeirra var umdeilt, en stóð til ævi­loka lista­manns­ins, það hneyksl­aði marga.

Lydia var mjög mik­il­væg per­sóna í lífi Guð­mundar. Hún var ötul og fær leir­kera­smíða­meist­ari List­vina­húss­ins, veiði­maður, ferða­fé­lagi, fjalla- og

Lydia situr við renni­bekk­inn. Hér sést vel hversu dökkur íslenski leir­inn var.

jöklafari og við heim­il­is­hald á stóru og umsvifa­miklu heim­ili ásamt Theresu móður sinni.

Árið 1932 eign­uð­ust Guð­mundur og Lydía fyrsta barnið sitt saman, Einar Steinólf, fáeinum vikum eftir að hann eign­að­ist Guðmund (Erró) með Soffíu Krist­ins­dóttur. Erró ólst ekki upp hjá Guðmundi heldur með móður sinni sem flutt­ist til Kirkju­bæj­ar­klaust­urs og gift­ist þar.

Guð­mundur var mennt­aður í mynd­list hér heima (1911–13 hjá Stefáni Eiríks­syni og 1916 hjá Ríkarði Jónssyni og Þórarni B. Þor­láks­syni), í Kaup­manna­höfn (1919–20) og loks í München (1920–25).

Viðhorf hans byggð­ust meðal ann­ars á klassíkri mynd­list, róm­an­tík, virð­ingu fyrir þjóð­legum gildum, áhuga á fram­andi þjóðum, and­legum hefðum og hlut­bundnum verkum en ekki abstrakt list þó svo að hann hafi hneigst í þá átt á síð­ari árum.

Við­horfin þóttu umdeild og mála­fylgni hans öflug; sér­stak­lega eftir að módern­ism­inn vann á hér­lendis upp úr síð­ari heims­styrj­öld.

Guð­mundur var umdeildur meðan hans naut við. Um skeið var hans sjaldan minnst á

Hópur starfs­fólks í verk­stæð­inu Funa

fræði­legum vett­vangi en und­an­far­inn ár hefur áhugi á verkum hans, fjöl­hæfni og afstöðu vaxið.

Eftir Guðmund liggja þús­undir verka; olíu­mál­verk, skúlp­t­úrar, gler­l­ist­ar­verk, vatns­lita­myndir, grafík og ker­amik (í þeim greinum var hann braut­ryðj­andi), teikn­ingar, hús­gögn sem hann hann­aði, ásamt skart­gripum, kopar- og silf­ur­munum, görðum, stökum húsum og veggskreyt­ingum. Enn fremur liggja eftir hann bækur, ljós­myndir og kvik­myndir.

Guð­mundur var einn frum­herja fjalla­mennsku á Íslandi, land­könn­uður, ötull nátt­úru­vernd­ar­maður, skóg­rækt­ar­maður, ferða­langur og ferða­fröm­uður, auk þess að vera meðal slyng­ari veiði­manna lands­ins.

Heimild.

Guð­mundur frá Miðdal. 2021, 02. nóv­em­ber.  Slóðin er: https://www.mithdalur.com/hver-var-hann

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Innlent

Ógn­vekj­andi umfang tölvu­árásar á íslenskt hýs­ing­ar­fyr­ir­tæki

Fjársterkir tölvuþrjótar taldir hafa ráðist á 1984
Innlent

Dæmdur í níu ára fang­elsi fyrir kóka­ínsmygl með Norrænu

Heimur

Nýtt lyf í töflu­formi vekur vonir í bar­átt­unni við briskrabba­mein

Innlent

Talninga-Tómas verður Dómara-Tómas

Fólk

Sáttasex leysir ekki ágrein­ing­inn

Innlent

Innkalla leik­fang úr Tiger vegna köfn­un­ar­hættu

Gæti skap stórhættu fyrir börn

Dæmdur fyrir að stela flíkum úr gámi við Zo-On í Kópavogi

Strauk henni um lærið þótt hún bæði hann að hætta

Styrkja Bjarka­hlíð um tæpar 40 millj­ónir

Hljóp á brott eftir inn­brot í bíl í aust­ur­bænum

Bens­ín­verð hækkar hér á landi á meðan heims­mark­aðs­verð lækkar