Valur Gunnarsson
„Getur ekkert gert nema reynt að hefna sín á óbreyttum borgurum.“
Valur Gunnarsson
Peningar

Prett­yboitjokkó stofnar fyr­ir­tæki með fyrrum lands­liðs­manni

Peningar

Elís seg­ist hafa tapað 100 millj­ónum í við­skiptum við fjár­festa

Innlent

„Börn eiga ekki að þurfa að bera afleið­ing­arnar“

Fólk

„Mér líður gjör­sam­lega djöf­ul­lega“

Pólitík

Segir flokks­menn Guðrúnar und­ir­búa mót­fram­boð gegn henni

Innlent

Fékk aldr­aðan mann til að selja rað­hús skömmu fyrir and­lát

Fólk

Fyrrum for­stjóri selur hús með heims­frægan fyrr­ver­andi eig­anda

Pólitík

Guð­mundur Ingi greindi frá „einum léleg­asta laga­brand­ara“ Alþingis

Pólitík

Þor­gerður svar­aði Sigmundi fullum hálsi eftir frammí­kall á Alþingi

Fólk

Selja ein­býli með turn­stofu og verð­launa­garði

Sakar nei-hliðina um grófa upplýsingaóreiðu

60 millj­óna lán gæti lækkað um 113 þús­und á mán­uði við ESB-inn­göngu

Gauti B. Eggertsson, prófessor í hagfræði
Gauti B. Egg­erts­son, pró­fessor í hag­fræði „Atkvæði íslensks kjós­anda vægi um þrett­án­falt á við hið þýska“ Mynd: econfip.org

Gauti B. Egg­erts­son, pró­fessor í hag­fræði, gagn­rýnir umræð­una um hugs­an­lega inn­göngu Íslands í Evr­ópu­sam­bandið harð­lega í opin­berri færslu og kallar mál­flutn­ing and­stæð­inga aðildar „grófa upp­lýs­inga­óreiðu“. Hann segir það hafa verið „mjög pirr­andi lífs­reynslu“ að fylgj­ast með umræð­unni hér á landi og vill hliðra henni frá leið­rétt­ingum yfir í skýr tæki­færi sem inn­ganga gæti skapað.

Í ítar­legri sam­an­tekt útlistar Gauti þrettán meg­in­rök fyrir aðild, þar sem hann fer yfir allt frá stór­auknum valda­á­hrifum yfir í millj­arða­hags­muni fyrir íslensk heim­ili, sjáv­ar­út­veg og land­búnað.

Völdin myndu margfaldast: „Atkvæði íslensks kjósanda vægi um þrettánfalt á við hið þýska“

Gauti vísar á bug þeim rökum and­stæð­inga aðildar að Ísland yrði valda­laust innan sam­bands­ins vegna þess að atkvæða­vægi lands­ins í ráð­herra­ráð­inu yrði aðeins um 0,1 pró­sent. Hann segir þessa tölu setta fram til að villa um fyrir fólki:

„Talan er rétt svo langt sem hún nær, hún er ein­fald­lega íbúa­hlut­fall Íslands í sam­band­inu. En hún er valin vegna þess að hún er minnsta talan sem finnst í valda­kerfi ESB.“

Í raun bendir Gauti á að Ísland inn­leiði í dag um þrjá fjórðu af reglum ESB í gegnum EES-samn­ing­inn án þess að hafa neitt um þær að segja og sé vægi lands­ins því „núll“ í dag. Með fullri aðild fengi Ísland hins vegar full­trúa í fimm af sex mik­il­væg­ustu stofn­unum ESB með nákvæm­lega sömu völd og stærstu þjóðir álf­unnar, þar á meðal eigin fram­kvæmda­stjóra, dóm­ara við Evr­ópu­dóm­stól­inn og sæti í leið­toga­ráð­inu.

Á Evr­ópu­þing­inu fengi Ísland að lág­marki sex þing­menn sem þýðir að um 66 þús­und íbúar stæðu á bak við hvern íslenskan þing­mann sam­an­borið við 871 þús­und að baki hverjum þýskum. „Atkvæði íslensks kjós­anda vægi um þrett­án­falt á við hið þýska,“ full­yrðir Gauti.

Milljarða hagnaður fyrir heimilin: 113 þúsund króna sparnaður á mánuði

Hag­fræði­legu rökin vega þungt í færsl­unni og dregur Gauti upp skýrt dæmi um hvernig upp­taka evru og afnám sér­ís­lensks vaxta­stigs myndi gjör­breyta stöðu venju­legra fjöl­skyldna. Raun­vextir á Íslandi eru marg­falt hærri en á evru­svæð­inu og telur Gauti að evr­ópskir bankar gætu loks­ins hafið sam­keppni um íslensk hús­næð­is­lán í sömu mynt og tekjur fólks eru í.

„Með evru borg­aði fjöl­skylda með nýtt 60 millj­óna króna lán 220 þús­und krónur á mán­uði í stað 333 þús­und króna. Í ofaná­lag væri þessum 220 þús­undum ekki fleygt út um glugg­ann í vaxta­kostnað: á evru­kjörum eign­að­ist fjöl­skyldan um 75 þús­und krónum meira í hús­inu í hverjum mán­uði en á íslenskum kjörum, þótt hún borg­aði minna.“

Vöruverð lækkar og tollar hverfa á mat og fiski

Gauti bendir á að Ísland sé minnsta mynt­svæði heims með fljót­andi gengi, sem bjóði upp á óstöð­ug­leika. Með ESB-aðild myndu allir tollar á mat­væli, líkt og kjúkling og ost, hverfa og mat­ar­k­arfan lækka. Net­verslun yrði sömu­leiðis ódýr­ari og ein­fald­ari þar sem auka­gjöld og toll­skýrslur á landa­mærum tækju sig upp og pakk­inn kæmi „beint heim að dyrum, eins og hann væri sendur inn­an­lands.“

Fyrir útflutn­ing dregur hann fram að EES-samn­ing­ur­inn hafi aldrei tryggt fullt toll­frelsi fyrir íslenskan fisk, sér­stak­lega unnar sjáv­ar­af­urðir. Með inn­göngu myndu þeir tollar hverfa með öllu inn á stærsta markað lands­ins.

Stuðningur við landbúnað og vörn gegn náttúruhamförum

Gauti telur enga ástæðu til að ótt­ast um hag íslensks land­bún­aðar og vísar til samn­inga Svía og Finna um ótíma­bundnar heim­ildir til að styðja við norð­lægan land­búnað, en allt Ísland fellur undir þau land­svæði.

Að auki nefnir hann tvo mik­il­væga örygg­is­þætti:

  • Varn­ar­mál: ESB-ríkin hafa lofað að verja hvert annað verði á þau ráð­ist, sem virkar sem „belti og axla­bönd“ með NATO-aðild Íslands.
  • Nátt­úru­ham­farir: Ísland fengi aðgang að sam­starfs­sjóði ESB sem tekur þátt í að bæta tjón af völdum eld­gosa, jarð­skjálfta og flóða, sem Gauti kallar „alvöru trygg­ingu“ fyrir eld­fjalla­eyju.

„Dyr sem eru opnar í dag geta lokast á morgun“

Að mati Gauta er tíma­punkt­ur­inn núna mik­il­vægur þar sem Noregur og Bretland standa fyrir utan. Ísland yrði stærsta fisk­veiði­þjóð sam­bands­ins og fengi þar með sterka sér­stöðu í samn­ingum sem gætu breyst ef hin ríkin gengju inn á undan okkur. Hann áréttar að lokum að ekk­ert sé að ótt­ast þar sem aðild­ar­samn­ingur færi alltaf í þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu: „Þjóðin fær alltaf loka­orðið.“

Helstu lykiltölur úr dæminu:

  • Mán­að­ar­legur sparn­aður í greiðslu­byrði: Fjöl­skyldan greiðir 113.000 kr. minna á mán­uði með evru­kjörum (220.000 kr. í stað 333.000 kr.).
  • Viðbótar eigna­myndun: Þrátt fyrir lægri greiðslu fer minna í hreinan vaxta­kostnað, sem verður til þess að fjöl­skyldan eign­ast 75.000 kr. meira í hús­inu í hverjum ein­asta mán­uði.
  • Heild­ar­á­vinn­ingur á mán­uði: Sam­an­lagður fjár­hags­legur ávinn­ingur (lægri greiðsla + meiri eigna­myndun) telur 188.000 kr. á mán­uði fyrir heim­ilið.
Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Innlent

„Ég valdi ekki bílslysið, krabba­meinið eða fötl­un­ina“

Eftir 180 daga á sjúkrahúsi segir Ingólfur Marteinn Jones greiðslur sínar falla niður. Hann hafði vænst um 400 þúsund króna í desember.
Heimur

Segja Rússa hafa skipu­lagt árás undir fölsku flaggi í Póllandi

Heimur

Meintur flug­dólgur sleppur með hluta skrekks­ins

Heimur

Ísraelar hefja hern­að­ar­að­gerð í mið­hluta Gaza

Heimur

Greene telur trufl­an­irnar eftir kosn­ing­arnar ekki til­viljun

Innlent

Innlent

Stakk starfs­mann í háls­inn með blý­anti

Maðurinn braut rúðu í útidyrahurð starfsmannsins rúmum sjö mánuðum eftir árásina til að komast inn á heimili hans.
Innlent

Valur telur sigur Úkraínu sífellt lík­legri

Innlent

Ásdís Rán vill að Alþingi hringi bjöll­unni

Innlent

Tinna vill kenna börnum að láta sér leið­ast

Innlent

Segir hús­næð­is­mark­að­inn vera „eina stóra svika­myllu“

Innlent

Eigna­spjöll til rann­sóknar í Reykja­vík og Garðabæ