Heitar teskeiðar og laukur í baráttunni gegn lúsmýi

Örfá ár eru síðan fyrsta lús­mýið fannst í Hval­firði en nú hefur það gert vart við sig á höf­uð­borg­ar­svæð­inu og víðar. Sum­ar­bú­staða­fólk hefur þurft að yfir­gefa bústaði sína víða á Suð­ur­landi vegna ónæðis frá mýinu en stungur þess geta valdið svæsnum ofnæm­is­við­brögðum. Til eru dæmi um fólk sem hefur selt sum­ar­bú­staði sína vegna far­ald­urs­ins svo ljóst er að smá­dýrin valda miklum usla.

Lúsmýið er rúmur milli­metri að stærð og sést vart með berum augum en lík­ist helst frjó­kornum sem virð­ast fjúka um loftið en stekkur á menn og dýr, nær­ist á blóði og skilur svo eftir sig ljót sár. Mýið bítur jafnt utan- sem inn­an­dyra og smýgur inn í fatnað sem og í hár­svörð svo erfitt er að verj­ast bitum. Húðin verður rauð, bólgin og hnúða­kennd en mik­ill kláði fylgir í kjöl­farið. Að öðru leyti ættu bitsár ekki að valda óþæg­indum nema við­kom­andi hafi ofnæmi fyrir skor­dýra­biti.

Lúsmýið er rúmur milli­metri að stærð og sést vart með berum augum.

Hægt er að taka ólyf­seð­ils­skyld ofnæm­is­lyf við óþæg­ind­unum en jafn­framt er gott að bera stera­krem á sárin. Vifta í svefn­her­bergi fælir mýið frá en tvennum sögum fer af því hvort flugna­fæla beri árangur á þessa teg­und bit­dýrs. Ótal hús­ráð er að finna til að var­ast plág­una, meðal ann­ars að skera lauk í sneiðar og raða upp í glugga­syllur, tea tree-olía á jafn­framt að vera árang­urs­rík ásamt B-vítamíni sem raðað er í kringum rúmið, after bit-pennar og flugna­sprey standa jafn­framt fyrir sínu en sjóð­andi heit teskeið sett á sárið á líka að hjálpa.

Fyrst eftir bit er best að láta sárið í friði og til að draga úr bólgu­myndun er gott að kæla með ísmolum í þvotta­stykki. Hægt er að draga úr kláða með stað­deyf­andi kremi. Sé við­kom­andi bit­inn í munn eða kok getur slím­húð bólgnað og stíflað önd­un­ar­veg. Ef útbrot og bólga eykst í stað þess að hjaðna skal alltaf leita læknis.

Flestir verða fyrir skor­dýra­biti að nóttu til og þegar vafi leikur á um hvers kyns bit sé að ræða er gott að athuga hvort fleiri bit finn­ist víðar á lík­am­anum. Flær stinga sem dæmi nokkur bit í senn og þá er hægt að finna bit vítt og breitt um lík­amann. Eins er algengt að vera bit­inn af hópi mýflugna þegar sofið er við opinn glugga. Besta vörn gegn skor­dýra­biti er að vera vel klæddur. Síðar ermar, buxur og skór geta komið í veg fyrir bit.

Sítrónur geta kælt og dregið úr kláða.

• Hun­angs­fl­ugur, geit­ungar, flær og mý eru algeng­ust skor­dýra á Íslandi en sífellt fleiri bæt­ast í hóp­inn ár hvert.
• Best er að fjar­lægj­ast býfl­ugur- eða geit­unga með því að ganga hægt í burtu. Varist að slá til flugna því þannig eykst hættan á að þær bregð­ist við með árás.
• Moskítófl­ugur finn­ast alls staðar í ver­öld­inni, mest þar sem hiti og raki er mik­ill og allra mest í fenjum og mýrum.
• Nuddið ferskri sítrónu eða epla­ediki á stungu­svæðið, það kælir, sótt­hreinsar og slær á kláða.
• Smyrjið tann­kremi á sárið og látið þorna í um það bil hálf­tíma.