Jódís Skúladóttir
„Ég nenni ekki að hlusta á þennan tappa snúa út úr orðum mínum“
Jódís Skúladóttir
Minning

Lárus Heið­ars­son lát­inn

Heimur

Alanis Moris­sette kemur út sem pankyn­hneigð

Heimur

Fyrsti dagur Brands í Wandsworth-fang­els­inu sagður nið­ur­lægj­andi

Minning

Sæmi Rokk er fall­inn frá

Heimur

Ungur maður lést í umferð­ar­slysi á Kanarí­eyjum

Heimur

Þjóðerni fórn­ar­lamba skotárás­ar­innar í Kraká stað­fest

Fólk

Garðar var sendur til Kabúl eftir árás­ina í Kjúklinga­stræti

Innlent

Kristrún segir ekki þörf á fastri við­veru banda­rísks her­liðs á Íslandi

Heimur

Huckabee segir Satan stjórna and­stæð­ingum Íran­stríðs­ins

Heimur

Ísra­elskur sjón­varps­maður lát­inn víkja eftir rasísk ummæli

Baráttan, fánarnir og kynslóðaskiptin

Anna Krist­jáns­dóttir horfir yfir far­inn veg

Baráttan, fánarnir og kynslóðaskiptin
Saga Önnu Krist­jáns­dóttur Lífs­hlaupið og talan sjö

Í til­efni þess að sjö ár eru liðin frá ákveðnum tíma­mótum lítur Anna Krist­jáns­dóttir til baka yfir langan og strangan bar­áttu­feril trans fólks á Íslandi. Í ein­lægum pistli rifjar hún upp hvernig það var að vera nán­ast ein á báti í sam­fé­lagi sem skildi ekki orð­ræð­una og hvernig trans­fán­inn átti eftir að breyta ásýnd gleði­göng­unnar til fram­búðar.

Fórnarlömb haturs

Anna veitti því sér­staka athygli í gleði­göng­unni á dög­unum hversu trans­fán­inn var mikið áber­andi, en staðan var önnur hér á árum áður. Það var ekki fyrr en árið 2013 sem trans­fán­inn sást í fyrsta sinn í göng­unni.

„Ég hafði pantað einn fána frá Bret­landi og svo heppi­lega vildi til að Hilmar Hildar Magn­ús­son hafði einnig pantað fána,“ segir Anna. Í göng­unni það árið gengu þær tvær, Anna og Anna Margrét Grét­ars­dóttir, með sinn hvorn trans­fán­ann í broddi fylk­ingar fyrir atriði Trans-Íslands. Nokkur ung­menni tóku að sér að vera fórn­ar­lömb hat­urs gegn trans fólki í atrið­inu, sem heppn­að­ist ljóm­andi vel, og var þetta lík­lega í fyrsta skipti sem trans fólk var með sér­at­riði í gleði­göng­unni.

Tíminn undir regnbogahlífinni

Anna minn­ist þess að það hafi ekki alltaf verið sjálf­gefið að trans fólk fengi að vera með sem það sjálft. Á síð­ustu öld og fram á þá næstu var hún auka­með­limur í Sam­tök­unum '78, sem á þeim tíma voru sam­tök homma og lesbía, „enda trans fólk ekki til að mati flestra,“ útskýrir hún.

Samtökin '78 sýndu þeim þó fullan stuðn­ing, meðal ann­ars við stofnun Trans-Íslands árið 2007. Fljót­lega eftir það breytt­ust Samtökin '78 í sam­tök hinsegin fólks og fékk Trans-Ísland þar með inni undir regn­boga­hlíf þeirra. Anna mætti sjálf á opið hús sam­tak­anna í fyrsta sinn árið 1984 og oft eftir 1987, áður en hún flúði land árið 1989. Hún sneri aftur sjö árum síðar sem breytt mann­eskja.

„The only trans in the village“

Fyrstu árin eftir heim­kom­una ein­kennd­ust af bar­áttu, ekki aðeins við for­dóma og fáfræði, heldur einnig við orð­færi sam­fé­lags­ins. Rang­nefnið „kyn­skipt­ingur“ var nán­ast und­an­tekn­ing­ar­laust notað í opin­berri umræðu. Anna stóð í ströngu stappi við fjöl­miðla og almenn­ing í nokkur ár uns orðið trans hlaut almenna við­ur­kenn­ingu með hjálp góðra vina.

Hún var iðu­lega spurð hvers vegna hún stofn­aði ekki félag trans fólks á Íslandi, en lengi vel voru þau ein­fald­lega of fá: „Mér leið oft eins og má líkja við í bresku sjón­varps­þátt­unum Little Britain: the only trans in the village.“

Alþjóðlegt starf og kynslóðaskipti

Árið 2005 tók Anna þátt í að stofna sam­tökin Trans­gender Europe og sat þar í stjórn fyrstu þrjú árin, en tengd­ist stjórn­inni sem skoð­un­ar­maður reikn­inga eftir það, eða í sam­tals sjö ár til árs­ins 2012. Þegar Trans-Ísland var loks­ins stofnað árið 2007 ákvað Anna að sitja hjá við fyrstu stjórn félags­ins vegna trún­að­ar­starfa sinna erlendis, og hefur haldið þeirri reglu síðan.

Hún dregur hlið­stæðu á milli þess og þegar hún bað um starfs­lok í vinn­unni sinni þegar vinnu­fé­lagar vildu breyta vakta­fyr­ir­komu­lagi gegn hennar vilja. Henni þótti betra að stíga til hliðar en að vera „fúl á móti“. Hún leggur áherslu á að félagið eigi svo sann­ar­lega rétt á sér en hún sé ekki sam­mála öllu og því sé best að láta unga fólkið um að reka það á þann hátt sem því þykir best.

Talan sjö sem rauður þráður

Eftir önnur sjö ár erlendis mætti Anna aftur á Skóla­vörðu­holtið, án þess að vera neitt annað en hún sjálf, og horfði á atriðin líða hjá án þess að taka beinan þátt. Hún veltir því fyrir sér hvort hún hefði átt að rölta af stað með Öld­unga­deild­inni, enda fari hún að nálg­ast þann aldur, hana vanti senni­lega sjö ár upp á það.

„Þessi sjö ár virð­ast alltaf sitja í mér,“ segir Anna að lokum um þennan dul­ar­fulla en sterka rauða þráð sem fylgir lífs­hlaupi hennar.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

6
Minning

Lárus Heið­ars­son lát­inn

Lárus Heið­ars­son, skóg­ar­bóndi og fyrr­ver­andi odd­viti Fljóts­dals­hrepps, var bor­inn til grafar á föstu­dag. Hann lést 28. októ­ber síð­ast­lið­inn eftir skamma en erf­iða bar­áttu við bráða­hvít­blæði. Aust­ur­frétt greindi frá and­lát­inu. Lárus gegndi fjöl­mörgum trún­að­ar­störfum fyrir Fljóts­dals­hrepp og sat í sveit­ar­stjórn frá árinu 2010, fyrst sem vara­odd­viti og síðar odd­viti. Hann kom einnig að mótun Svæð­is­skipu­lags Aust­ur­lands og var í stjórn Sambands...

Mest lesið í vikunni

Peningar

Fyr­ir­tæki sem eig­in­maður Kristrúnar á hlut í orðið gjald­þrota

Minigarðinum í Skútuvogi hefur verið lokað og rekstrarfélagið Munnbitinn ehf. tekið til gjaldþrotaskipta.
Heimur

Þrjár háskóla­stúlkur sak­aðar um kyn­þátta­for­dóma eftir að upp­taka fór á flug á net­inu

Heimur

Gefur and­virði 300 ára gam­als ætt­ar­óð­als til barna á Gaza

Innlent

Mat­vöru­verð hækkar þrátt fyrir boð­aðar verð­lækk­anir

Innlent

Lang­tíma­spá bendir til þurr­ari vetrar á Íslandi

Fólk

Viðtal
Fólk

Líf á mörkum friðar og átaka

Garðar Forberg hefur víða komið við á starfsferlinum. Hann ólst upp í Lúxemborg, er liðsforingi að mennt úr liðsforingjaskóla þýska hersins, rak flugfélag um árabil í Litháen, hefur starfað í friðargæslu í Kósóvó og Afganistan, var um tíma hermálafulltrúi Íslands í hermálanefnd NATO í Brussel, var varnarmálafulltrúi Íslands í Washington DC og í dag kemur hann að ýmsum fyrirtækjum og þá aðallega erlendis. Þá er hann í ráðgjafaráði Vörðu sem er hugveita sem leggur áherslu á þjóðaröryggi og viðnámsþrótt. Garðar segist fyrst og fremst vera Íslendingur.
Fólk

Glæsileg fjöl­skyldupara­dís í Graf­ar­vogi leitar nýrra eig­enda

Fólk

Sjö ein­föld ráð sem gera vetr­ar­hlaupin örugg­ari

Fólk

Lítil en ofur­krútt­leg íbúð með útsýni sem heillar til sölu

Fólk

Stóð á haus í 6.935. sinn á afmæl­is­dag­inn

Fólk

Fimm góðar ástæður fyrir því að stunda meira kyn­líf