Jón Frímann Jónsson, stjórnandi Facebook-hópsins Jarðfræði á Íslandi, virkni, framtíð og fortíð, telur að merki séu um að eldvirkni á Svartsengissvæðinu sé að færast í nýjan og öflugri farveg. Jón hefur vakið athygli fyrir að hafa reynst ótrúlega sannspár þegar kemur að eldgosum á svæðinu.

Í nýjum færslum sínum í hópnum segir hann að breytingar hafi orðið á síðustu sólarhringa sem bendi til aukinnar virkni:

„Það er að sjá á myndum að heitu svæðin hafa stækkað síðasta sólarhring og meiri gufa er að koma upp að sjá. Þenslan er kominn upp fyrir hæsta hámark og það er bara spurning um tíma hvenær jarðskorpan gefur sig í kvikuhólfinu,“ skrifaði Jón fyrir nokkrum dögum.

Hann bendir á að jarðskorpan á svæðinu sé orðin mjög heit og því breytt í eðli sínu undir þrýstingi á nokkurra kílómetra dýpi:

„Jarðskorpan á svæðinu er orðin mjög heit og því er hún teigjanlegri undir þeim þrýstingi sem er á um 5 km dýpi. Þar sem á því dýpi og vegna þrýstings, þá hagar grjót sér meira en eins og seigfljótandi vökvi eða gúmmí eins og sérfræðingar hafa lýst þessu.“

Jón segir einnig í annarri færslu að þróunin geti markað endalok smærri gosa og upphaf stærri atburða:

„Ég er búinn að gera útreikninga í huganum og þeir benda sterklega til þess að kafla sé mögulega lokið. Það er, litlum smágosum sem vara í stuttan tíma. Næsti kafli er væntanlega stórgos sem mögulega vara í lengri tíma.“

Að hans mati gæti slíkt gos staðið yfir í langan tíma, jafnvel mánuðum eða árum saman:

„Þá allt í að 6 til 24 mánuði í einu sem eldgos. Hvernig það þróast verður að koma í ljós með tímanum.“

Jón, sem er nokkuð umdeildur, hefur lýst sér sem borgaralegum vísindamanni og byggir mat sitt á lestri fjölda vísindagreina og eigin athugunum. Hér má sjá viðtal við hann sem Víkurfréttir tók árið 2024.