Fara í efni
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
„Fer svo heim að taka upp podcast þar sem hann titlar sig Ritstjórann“
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
Skoðun

Nakin og blaut í Reyn­is­fjöru

Fólk

Vigtuð viku­lega og sett á mat­ar­plan aðeins tíu ára gömul

Heimur

Macaulay Culkin snýr aftur sem Kevin McCallister

Innlent

Lög­reglan lýsir eftir Nikulási Snorra­syni

Heimur

„Guðfaðir gervi­greindar“ varar við yfir­vof­andi stór­slysi

Fólk

Björgvin Franz fagnar eins árs sam­bands­af­mæli með kærust­unni

Pólitík

„Af tvennu illu er skárra að böð­ull­inn sé ekki í felu­litum frjáls­lyndis“

Heimur

Banda­rísk stjórn­völd birta þrjú ný mynd­skeið af óþekktum fljúg­andi fyr­ir­bærum

Heimur

Faðir skaut eig­in­konu sína og þrjú ung börn til bana

Heimur

Hin sænska Karin hvarf áður en hún átti að sækja börnin sín

Við getum stjórnað draumum okkar

Okkur dreymir öll en munum ekki endi­lega draumana. Við getum þjálfað okkur til að muna og einnig hafa áhrif á draumana. Það er hægt að breyta þeim og það kemur fram hér í frá­sögnum þriggja íslenskra kvenna sem tókst að breyta end­ur­teknum draumum sínum.

Ekki er mjög langt síðan farið var að rann­saka drauma á vís­inda­legan hátt en vís­inda­menn eru þó ekki allir sam­mála um af hverju fólk dreymir.

Samkvæmt vís­indum er ekk­ert yfir­nátt­úru­legt við drauma. Þeir eru starf­semi hug­ans í svefni, á sama hátt og hugs­anir okkar eru starf­semi hug­ans í vöku, segir á Vís­inda­vefnum. Þar segir einnig að ein hug­mynd sé að draumar séu hrein­lega afleið­ing af þeirri miklu heila­virkni sem á sér stað í svefni. Í REM-svefni sé heila­virkni mikil og draumar sömu­leiðis algengir. Ein kenn­ingin sé að í REM-svefni styrk­ist nýjar minn­ingar og teng­ist við eldri. Þess vegna skýrist algengi drauma á þessu svefn­stigi ef til vill ein­fald­lega af því að verið sé að „taka til“ í heil­anum. Draumar verði því til vegna starf­semi heil­ans í svefni.

Skírdreymi

Stigið sem kall­ast lucid-dream­ing, eða skír­dreymi á íslensku, er þegar við erum með­vituð um að okkur sé að dreyma, ekki ósvipað því að vera á milli svefns og vöku. Draumar á skír­dreym­is­stig­inu hafa áhrif á lík­amann og ljúfur draumur gæti því dregið úr kvíða og streitu. Á þessu stigi svefns­ins gætum við einnig fengið ýmiss konar hug­ljómun.

Fólk sem fær oft martraðir ætti að geta þjálfað sig til að stöðva draum­inn og vakna strax. Eða, eins og kemur fram í einni reynslu­sög­unni hér, breyta martröð­inni með­vitað.

En til að breyta draumum sínum þarf að muna þá og ráð til þess er að end­ur­taka nokkrum sinnum hvert kvöld fyrir svefn­inn: „Ég ætla að muna það sem mig dreymir.“

Þegar þú finnur að þetta ber árangur get­urðu farið að stjórn­ast í draumunum. Ef þú þarft að leysa vanda­mál skaltu hugsa um það fyrir svefn­inn og láta það vera þína síð­ustu hugsun áður en þú fellur í svefn. Ef vanda­málið teng­ist mann­eskju skaltu hugsa um hana. Gott er líka að æfa í hug­anum sér­staka senu yfir dag­inn til að hún birt­ist í draumum þínum, eins og sam­tal eða aðstæður. Á meðan þú sefur reynir und­ir­með­vit­undin nefni­lega að leysa málið.

Ef þú ert mynd­lista­maður sem hefur misst anda­gift­ina sjáðu fyrir þér auðan striga áður en þú festir svefn. Rit­höf­undur með rit­stíflu gæti fundið nýjan flöt á sögu­þræði eða kom­ist áfram með bók­ina með því að láta sig dreyma um það … og svo fram­vegis. Það eru engar tak­mark­anir nema eigið ímynd­un­ar­afl.

Haltu endi­lega drauma­dag­bók. Áður en þú opnar augun skaltu rifja draum­inn vel upp til að þú gleymir engu og skrif­aðu draum­inn niður. Smám saman finn­urðu teng­ingu á milli draumanna og getur farið að lesa í merk­ing­una.

Laus við martraðirnar

„Í vöku er ég ekk­ert sér­lega loft­hrædd en hins vegar sner­ust allar martraðir mínar árum saman um ein­hverjar hremm­ingar sem ég lenti í þegar ég var að klifra óvarin utan á alls kyns húsum við óör­uggar aðstæður. Ef ég var undir álagi sóttu þessar martraðir frekar á mig. Þegar ég gekk í gegnum erfitt tíma­bil í líf­inu, skilnað og sárs­auka­fullan missi kvað sér­lega rammt að þessum ósköpum og ég var farin að kvíða því að fara að sofa. Draum­arnir voru hræði­lega skýrir, þótt ég vissi hálf­part­inn af því að mig væri að dreyma. Ég byrj­aði að klifra upp still­ansa, eða jafn­vel upp eftir veggjum með því að halda mér í syllur og ójöfnur, og ég er alls ekki íþrótta­mann­eskja og dytti ekki í hug að taka upp á svona lög­uðu í vöku. Mig dreymdi aldrei nákvæm­lega að ein­hver væri að elta mig en það hlýtur samt að hafa verið svo því ég varð að gera þetta. Stundum fór ég utan á svölum í mik­illi hæð á háhýsum og þá lárétta leið en oftar var ég að klífa upp bygg­ingar og það var hátíð ef ég hafði still­ansa til að halda mér í. En jafn­vel þá var ég skít­hrædd og sá hræði­lega raun­veru­legt landið fyrir neðan mig. Oftast voru það steypt bíla­plön og eitt­hvað sem var sjálf­gefið að myndi drepa mig ef ég dytti.

Fjöl­breytnin í þessum draumum eða martröðum var óend­an­leg og hræðslan var þannig að ég hrökk stundum upp með and­fælum en gat samt ekki losað mig út úr draumnum og þurfti að halda áfram að sofa og glíma við þessa erf­iðu áskorun.

„Ef ég var undir álagi sóttu þessar martraðir frekar á mig.“

Mikil til­viljun olli því að mér tókst að rjúfa þennan víta­hring. Ég var í langri lestar­ferð í Mið-Evrópu og það var farið að líða á kvöldið. Þessi lest var með klefum, ekki þó svefn­klefum, og með mér í klefa var kona nokkuð eldri en ég, frá Banda­ríkj­unum. Hún var, eins og margir Kanar, mjög skraf­hreifin, og búin að segja mér hálfa ævi­sög­una, frá skiln­uðum tveimur, hvað tán­ings­dóttir hennar hataði hana og hvað hún væri rosa­lega flinkur sál­fræð­ingur. Ég kemst yfir­leitt í vörn þegar ég sit með svona opin­skáu fólki en þegar leið nærri mið­nætti stakk hún upp á að við legðum okkur á þokka­lega þægi­legum sætum í þessum klefa, þrjú sæti hvor.

Af ein­hverri rælni fór ég að segja henni að ég væri stundum hálf­kvíðin að fara að sofa þegar ég væri mjög þreytt og undir álagi, eins og í þess­ari ferð, vegna þess­ara martraða sem sæktu á mig. Hún bað mig að segja sér mjög nákvæm­lega frá draumunum og ég sá ekk­ert því til fyr­ir­stöðu. Hún hlust­aði af athygli og greip ekk­ert fram í, eins og ég hefði búist við, og þegar ég lauk frá­sögn­inni fann ég að ég var orðin tals­vert miður mín. Hún greip um báðar hend­urnar á mér, nokkuð sem mér fannst full­mikil nánd, hall­aði sér fram og horfði í augun á mér. „Viltu losna við þetta?“ spurði hún. „Já, auð­vitað,“ svar­aði ég, svo­lítið snúð­ugt. „Hlustaðu þá,“ sagði hún með mjög sef­andi röddu. „Það sem þú þarf að gera er að „fara inn í draum­inn“ og fara eins nákvæm­lega gegnum dæmi­gert ferli, þangað til þú kemur að þeim hluta þar sem þú ert hrædd­ust. Þá skaltu fara aftur út úr draumnum og hugsa þér hvernig þú getur leyst þetta af hendi þannig að þú sért ekk­ert hrædd og komir út úr draumnum sem sig­ur­veg­ari. Lausnin þarf að vera senni­leg en alls ekki sönn.

Þú verður sjálf að finna út úr því hvað hentar þér best, en það gæti til dæmis verið að þú minntir sjálfa þig á að þú hefðir fengið sér­staka þjálfun í klifri og værir meist­ari í því, værir með hanska sem væru alveg öruggir við þessar aðstæður, eða að þegar þú horfðir niður þá átt­aðir þú þig á því að þú værir ekki svona hátt uppi eins og þú hélst, heldur bara tæpan metra frá jörðu. Farðu aftur og aftur í gegnum þessa atburða­rás eftir að þú ert búin að snúa henni þér í hag, svo þú gleymir henni örugg­lega ekki. Þá mun þessi draumur vera auð­veldur þegar hann sækir næst á þig og smátt og smátt, lík­lega fljót­lega, hættir þig að dreyma þetta.

Ég hugs­aði með mér að það sak­aði ekk­ert að láta reyna á þetta og fór að upp­hugsa hvernig mín saga yrði. Merki­legt nokk þá hent­aði mér best að telja sjálfri mér trú um að ég væri haldin ofur­krafti sem gerði svona ferða­lög utan á húsum að skemmtun í stað­inn fyrir ógn­ina sem hafði fram til þessa steðjað að mér. Því oftar sem ég fór í gegnum atburða­rás­ina, þeim mun senni­legri fannst mér hún og ég var búin að máta þetta „trikk“ við næstum allar aðstæður sem ég mundi eftir að höfðu komið upp í draumunum vondu.

Á hót­eli mínu í áfanga­stað, eftir þungan dag í vinnu­tengdum verk­efnum, lagð­ist ég til svefns. Ég gætti þess vel að fara yfir „sög­una“ mína áður en ég fór að sofa, og eins og við var að búast fór draum­ur­inn af stað ein­hvern tíma undir morgun. Og ég vissi hálft í hvoru að mig var að dreyma en nú leysti ég með miklu stolti hverja klif­ur­þraut­ina af annarri og vakn­aði bara nokkuð ánægð með sjálfa mig og mjög með­vituð um að nú hefði ég notað þessa ótrú­legu tækni, sem mér fannst hálf­fjar­stæðu­kennd þegar ég heyrði þessa konu segja mér af henni, en virk­aði í fyrstu til­raun. Ég ætla ekki að líkja líðan minni dag­inn eftir við það sem hún hefði verið, hefði ég vaknað af martröð­inni eftir ítrek­aðar til­raunir eins og svo oft áður fyrr. Ég segi ekki að ég hafi hlakkað til að detta í þennan draum aftur, enda fór svo að hann yfir­gaf mig eftir dálít­inn tíma. En van­líð­anin var horfin. Vit­neskjan um að ég þekki aðferð til að losa mig úr þessum aðstæðum hefur styrkt mig og gert líf mitt auð­veld­ara á álags­tímum.“

Tókst að stöðva sjóganginn

„Ég þjáð­ist af sjó­veiki sem barn og kveið því mikið að þurfa stundum að taka Akra­borg­ina. Þessi kvíði elti mig inn í drauma mína og iðu­lega dreymdi mig að ég væri um borð í ferj­unni í miklum sjó­gangi með til­heyr­andi velt­ingi og van­líðan. Eina nótt­ina sem oftar dreymdi mig þennan draum nema þá virt­ist ég gera mér grein fyrir að mig væri að dreyma því ég sagði upp­hátt í draumnum: „Æ, nei, ekki þessi draumur aftur.“ Við þetta kyrrð­ist sjór­inn og velt­ing­ur­inn hætti. Mig dreymdi þennan draum aldrei aftur. Ekki hefði mig grunað áður en þetta gerð­ist að hægt væri að hafa áhrif á drauma sína.“

Óskýrar óskir

„Skömmu eftir útför föður míns dreymdi mig hann. Við töl­uðum ekki mikið saman en það var svo mik­ill ham­ingju­hljómur í rödd hans að ég vakn­aði mun glað­ari og sátt­ari. Mig hefur ekki dreymt hann síðan. Þegar upp­á­halds­systir mín lést, tæpum tutt­ugu árum síðar, átti ég von á að mig dreymdi hana fljót­lega sem gerð­ist þó ekki. Rúmu ári eftir að hún dó ákvað ég með sjálfri mér þegar ég lagð­ist í rúmið að það væri löngu tíma­bært að mig dreymdi hana. Um nótt­ina fannst mér ein­hver segja að mig dreymdi hana oft, ég bara myndi ekki eftir því.

„Rúmu ári eftir að hún dó ákvað ég með sjálfri mér þegar ég lagð­ist í rúmið að það væri löngu tíma­bært að mig dreymdi hana.“

Ég vildi muna og nokkrum kvöldum seinna sofn­aði ég með þann ásetn­ing og í þeim draumi sá ég systur mína úr fjar­lægð. Næsta kvöld hugs­aði ég sterkt um að mig lang­aði að heyra í henni. Þá um nótt­ina dreymdi mig að ég heyrði rödd hennar en röddin barst frá ókunnri konu. Meiri stæl­arnir í und­ir­með­vit­und­inni, hugs­aði ég. Ég gafst upp í bili en fannst þó magnað að getað stjórnað draumum mínum á þennan hátt. Næst þegar ég geri þessa til­raun ætla ég að forma hugs­anir mínar betur, hafa óskir mínar skýr­ari. Nú veit ég að ég get haft áhrif á það hvað mig dreymir og mér finnst það frá­bær upp­götvun.“

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Heimur

Prestur rifjar upp óþægi­lega reynslu úr æsku

„Þú getur treyst barninu sem þú varst. Jesús gerir það“
Innlent

„Sterkar vís­bend­ingar eru núna um að hryðju­verk­a­ríkið Ísrael hafi gert tölvu­árás á íslenska inn­viði“

Innlent

Ekið á mann á raf­hlaupa­hjóli

Innlent

Að minnsta kosti þrjár Palest­ínu­tengdar vef­síður eyði­lagðar í netárásinni á 1984

Heimur

Raun­veru­leika­stjarnan Sheila Mangubat látin 35 ára að aldri

Fólk

Fjórum árum eftir að heil­inn hót­aði upp­sögn á Karl Ágúst tvö verk á sviði

Eftir að hafa greinst með heilaæxli fyrir fjórum árum lýsir Karl Ágúst þakklæti fyrir að verk hans séu nú aftur á sviði.

„Í dag eru tíu ár síðan ég varð fyrir nauðgun“

Af hverju getur lyktin af mak­anum verið svona ómót­stæði­leg?

Sáttasex leysir ekki ágrein­ing­inn

„Nið­ur­lægj­andi að smækka fólk niður í tölur“

Notalegt fjöl­skyldu­hús með nægu rými úti og inni til sölu