Nýtt svindl hefur farið á kreik á Facebook þar sem reynt er að hafa fé af fólki með falsaðri frétt sem lítur út fyrir að vera frá RÚV. Í svindlinu er andlát Davíðs Oddssonar notað til að vekja athygli og byggja upp trúverðugleika.
Um er að ræða svokallaða „gervifrétt“ sem er sett fram með útliti og framsetningu sem líkist frétt á vef RÚV. Þar er haldið fram að Davíð hafi skilið eftir sig leynilegan fjárfestingarreikning sem hafi margfaldast í verðmæti með notkun á svokölluðum gervigreindarvettvangi.
Í textanum eru settar fram óraunhæfar fullyrðingar um gríðarlega ávöxtun á skömmum tíma og lesendur hvattir til að skrá sig á fjárfestingarsíðu með lágmarksinnborgun. Þá fylgja jafnframt fölsuð ummæli og athugasemdir frá einstaklingum með íslensk nöfn til að auka trúverðugleika efnisins, þar á meðal frá ekkju Davíðs, Ástríður Thorarensen og Vilhjálmi Bjarnasyni, viðskiptafræðingi og fyrrverandi þingmanni Sjálfstæðisflokksins.
Þá er einnig minnst á son Davíðs og Ástríðar, Þorstein og birt gervigreindarmynd af þeim feðgum nema hvað að „sonurinn“ er ekkert líkur hinum raunverulega syni Davíðs.
Líkist frétt en er augljóst svindl
Í textanum eru settar fram óraunhæfar fullyrðingar um gríðarlega ávöxtun á skömmum tíma og lesendur hvattir til að skrá sig á fjárfestingarsíðu með lágmarksinnborgun. Þá fylgja jafnframt fölsuð ummæli og athugasemdir frá einstaklingum með íslensk nöfn til að auka trúverðugleika efnisins, þar á meðal frá ekkju Davíðs, Ástríður Thorarensen og Vilhjálmi Bjarnasyni, viðskiptafræðingi og fyrrverandi þingmanni Sjálfstæðisflokksins. ns sem ekki sóttist eftir lúxus“, „Fjármálastefna sem enginn vissi af“ og „Baráttan um stafræna arfleið“.
Í lok „fréttarinnar“ er síðan lesendum beint í skráningarferli þar sem þeir eru hvattir til að leggja inn fé með loforðum um mikinn hagnað og enga áhættu, sem eru klassísk einkenni netsvindls.
Fyrir neðan falsfréttina má svo sjá fjöldi athugasemda frá gervifólki sem bera íslensk nöfn.
„Jón Jónsson“ segir til dæmis:
„Þeir lögðu þetta nokkuð fljótt. Mjög kurteis stúlka hringdi í mig og útskýrði allt. Ég byrjaði með litla upphæð, 30.000 króna og núna er ég með meira en 1 milljón króna á reikningnum mínum. Ég er að fara í frí.“
Lögreglan varar við
Slík svik eru ekki ný af nálinni en hafa færst í aukana á samfélagsmiðlum. Lögreglan hefur ítrekað varað við fjárfestingartilboðum sem lofa óraunhæfri ávöxtun, sérstaklega þegar þau eru kynnt í dulbúningi frétta eða með stuðningi nafngreindra einstaklinga sem hafa ekkert með málið að gera.
Almenningur er hvattur til að sýna aðgát, smella ekki á grunsamlega hlekki og forðast að skrá persónuupplýsingar eða leggja inn fé á óþekktum síðum.
Hvernig þekkja má netsvindl
Helstu einkenni svindls af þessu tagi eru:
- Frétt sem virðist koma frá þekktum miðli en er í raun fölsuð
- Óraunhæf loforð um mikinn og skjótan hagnað
- Þrýstingur um að skrá sig strax eða „tryggja sér sæti“
- Vitnisburðir frá óstaðfestum aðilum eða fölskum notendum
