Valur Gunnarsson
„Getur ekkert gert nema reynt að hefna sín á óbreyttum borgurum.“
Valur Gunnarsson
Innlent

Áttundi bekkur í ensku­tíma varð vitni að kyn­lífi starfs­manna

Pólitík

Hæddist að Snorra og Mið­flokknum í pontu

Pólitík

Þor­gerður svar­aði Sigmundi fullum hálsi eftir frammí­kall á Alþingi

Pólitík

Guð­mundur Ingi greindi frá „einum léleg­asta laga­brand­ara“ Alþingis

Innlent

Starfs­menn sagðir hafa stundað kyn­líf í skól­anum

Fólk

Fyrrum for­stjóri selur hús með heims­frægan fyrr­ver­andi eig­anda

Innlent

Segir hús­næð­is­mark­að­inn vera „eina stóra svika­myllu“

Innlent

„Ég valdi ekki bílslysið, krabba­meinið eða fötl­un­ina“

Fólk

Flúði Talibana fimm ára en hlaut íslensku­verð­laun þremur árum seinna

Heimur

„Ein­hyrn­ingur“ fannst í Eist­landi

Bjarni Benediktsson bannaði blökkumanni að skemmta á Íslandi: „Einhliða og heimskuleg ráðstöfun“

Árið 1947 hafði und­ir­bún­ingur staðið yfir um langt skeið við að koma hinum heims­þekkta djassista, Rex Stewart til lands­ins ásamt hljóm­sveit sinni. Átti hann að koma fram á 2-3 tón­leikum en allt kom fyrir ekki. Dóms­mála­ráð­herran Bjarni Bene­dikts­son setti lög sem bann­aði erlendum tón­list­ar­mönnum að koma til lands­ins. Þótti mörgum það skrítin til­viljun að þessi lög hafi verið sett rétt áður en blökku­maður boð­aði komu sína með hljóm­sveit sinni.

Þjóð­vilj­inn skrif­aði harð­orða grein um málið og spurði hvort um kyn­þátta­of­sóknir væru að ræða:

Er Bjarni Ben. að heyja kyn­þátta­of­sóknir hér á landi?

Að því er Vísir skýrði frá í gær hefur hinni banda­rísku blökku­manna­hljóm­sveit Rex Stewarts verið neitað um land­vist­ar­leyfi hér á landi. Bjarni Bene­dikts­son dóms­mála­ráð­herra hefur bannað allar skemmt­anir útlend­inga hér á landi. Síðustu árin hafa flykkzt hingað til lands alls­konar lodd­arar og trúðar og aug­lýstir sem lista­menn. Hafa flest borg­ara­blöðin lofsungið hástöfum þenna dáleiðslu- og fettu­brettu­lýð sem lista­menn af guð­snáð, enda hafa þeir rakað saman fé með „skemmt­unum“ sínum. Það hefði vit­an­lega verið eðli­leg og sjálf­sögð ráð­stöfun að tak­marka eða banna með öllu starf­semi slíkra manna — og hefði átt að gerazt fyrir löngu. En það er þá fyrst að Bjarni Ben. vaknar í þessu efni þegar blökku­manna­hljóm­sveit er vænt­an­leg til lands­ins. Henni var ekki ætlað að halda hér nema 2 hljóm­leika og átti hún ekki að fá eyri hér í erlendum gjald­eyri, heldur ein­ungis far­gjald frá New York til Kaup­manna­hafnar greitt í ísl. pen­ingum og uppi­hald meðan hún dveldi hér. Henni synjar Bjarni Ben. um land­vist­ar­leyfi, og mun hún þó vera mun betri í sinni grein en trúðar þeir sem hér hafa verið að flækj­ast und­an­farið. Það vekur því illan grun um að Bjarni Bene­dikts­son láti hér stjórn­ast af kyn­þátta­for­dómum sínum, einkum þegar þess er gætt að á sama tíma eru erlendir trúðar á hring­för um landið að raka saman því fé sem þeim er unnt, en ekki hefur heyrzt getið að starf­semi þeirra hafi verið bönnuð. Að banna skemmt­anir allra útlend­inga er ein­hliða og heimsku­leg ráð­stöfun. Und­an­farin sumur hafa komið hingað á vegum Tón­list­ar­fé­lags­ins nokkrir af beztu tón­list­ar­mönnum heims­ins. Ef banna ætti með öllu komu slíkra manna værí það ein­ungis til þess að setja skræl­ingja­stimpil á íslenzku þjóð­ina.

Rex Stewart

Í Tíma­rit­inu Jazz var ráð­herr­ann dreg­inn sundur og saman í háði vegna máls­ins:

Það kom eins og þruma úr heið­skíru lofti er það frétt­ist að dóms­mála­ráð­herr­ann, Bjarni Bene­dikts­son, hefði bannað hljóm­sveit Rex Stewart að skemmta á Íslandi, og ekki varð þetta bann skilj­an­legra við það, að litlu seinna kom út sú til­skipun frá sama manni, þess efnis að við­ur­kenndum lista­mönnum sé land­vist heimil en trúðum bönnuð.
Því var almennt trúað áður en þessi til­skipan var send út að hinn hljóm­list­ar­elsk­andi ráð­herra væri vel að sér í íslenzkri tungu, þar sem hvert manns­barn veit, að „trúður“ er nafn á fjöl­leika­fólki og öðru fólki, er gerir það að atvinnu sinni að leika á fjórar munn­hörpur, standa á höndum og hafa í frammi önnur skrípa­læti, og getur því ekki átt við hljóm­lista­menn, eða vill Bjarni Bene­dikts­son kalla íslenzka hljóm­lista­menn trúða, þar sem hann veit að flestir hljóm­lista­menn hér leika jazz.

En þar sem íslenzkukunnátta þessa manns var svo bág­borin, hleypti hann inn hinu munn­hörpu­leik­andi og hopp­andi fjöl­leika­fólki, en stöðv­aði hina frægu hljóm­sveit Stewarts, með þeim for­sendum að þetta gætu Íslend­ingar sjálfir, og vill með öðrum orðum halda því fram, að hinum klassisku hljóm­lista­mönnum vorum veitti ekki af að læra.
Það allra skemmti­leg­asta við þennan atburð er hinn mikli hljóm­lista­á­hugi hins sjálf­skip­aða „tón­lista­mála­ráð­herra“, og hér eftir er það Bjarni Bene­dikts­son, sem velur og hafnar þeim lista­mönnum, er til lands­ins vilja koma, og er það virð­inga­vert hve mikla auka­vinnu „tón­lista­mála­ráð­herr­ann“ leggur á sig, enda er hann þreyttur mjög um helgar og er skilj­an­legt að hann tali þá ekki við hvern sem er, sér­stak­lega ekki ef það á við þessa vit­lausu tón­lista­menn, er vilja ekki láta hann hafa vit fyrir sér, og vita ekki að Bjarni Bene­dikts­son hefir miklu meira vit á tón­list en þeir.

Ungur maður hér í bæ sagði við mig í sam­bandi við þetta mál: „Þetta minnir mig á þann atburð, er kven­fé­lög í Washington bönn­uðu Marion Anderson, hinni svörtu söng­konu að syngja í söng­höllum Washington-borgar vegna þess að hún var svört, en Marion var ekki að baki dottin og söng undir Lincoln-minn­is­merk­inu fyrir 40,000 áheyr­endum“. Hvílíkur sigur tón­list­ar­innar yfir hug­mynda­snauðum og kreddu­fullum and­stæð­ingum. Þetta bann Bjarna Bene­dikts­sonar á skemmt­unum Stewarts á Íslandi minnir á, er Duke Ell­ington var bannað að leika í Þýzkalandi á stjórn­ar­tímum Hitlers sál­uga, en hann var einnig mik­ill jazzhatari og urðu þýzku jazzklúbbarnir að fara „undir jörð­ina“ eins og það var orðað, og sigur banda­manna í styrj­öld­inni var einnig sigur jazzins yfir kreddum í flestum löndum.

Bak­sýn­is­speg­ill þessi birt­ist fyrst 10. júlí 2022.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Pólitík

„Það er eng­inn öruggur í sam­fé­lagi þar sem stjórn­málin leit­ast við að keppa í grimmd“

Atli Þór Fanndal Guðlaugsson gagnrýnir meirihlutann í Reykjavík fyrir að loka fyrir vatn og rafmagn hjá íbúum hjólhýsabyggðarinnar á Sævarhöfða.
Heimur

Setti bráð­skemmti­legt heims­met

Heimur

Pútín hótar „sárs­auka­fullum“ hefndum vegna árása á Krímbrúna

Heimur

Shenk varar við nýju tíma­bili óstöð­ug­leika í tækni­málum

Innlent

Lög­reglan á Vest­ur­landi lýsir eftir 14 ára dreng

Innlent

Innlent

Dæmdur fyrir að stela flíkum úr gámi við Zo-On í Kópavogi

Maðurinn mætti ekki við þingfestingu
Innlent

Ásdís Rán vill að Alþingi hringi bjöll­unni

Innlent

Tveir menn ákærðir fyrir kyn­ferð­is­leg atlot í barna­laug

Innlent

Vilja bæta við hæð í Sóltúni og fjölga bíla­stæðum við Kletta­garða

Innlent

Stakk starfs­mann í háls­inn með blý­anti