Valur Gunnarsson
„Getur ekkert gert nema reynt að hefna sín á óbreyttum borgurum.“
Valur Gunnarsson
Innlent

Áttundi bekkur í ensku­tíma varð vitni að kyn­lífi starfs­manna

Pólitík

Hæddist að Snorra og Mið­flokknum í pontu

Pólitík

Þor­gerður svar­aði Sigmundi fullum hálsi eftir frammí­kall á Alþingi

Pólitík

Guð­mundur Ingi greindi frá „einum léleg­asta laga­brand­ara“ Alþingis

Innlent

Starfs­menn sagðir hafa stundað kyn­líf í skól­anum

Fólk

Fyrrum for­stjóri selur hús með heims­frægan fyrr­ver­andi eig­anda

Innlent

Segir hús­næð­is­mark­að­inn vera „eina stóra svika­myllu“

Innlent

„Ég valdi ekki bílslysið, krabba­meinið eða fötl­un­ina“

Fólk

Flúði Talibana fimm ára en hlaut íslensku­verð­laun þremur árum seinna

Heimur

„Ein­hyrn­ingur“ fannst í Eist­landi

Meta framleiði heilsuvörur úr hampi: „Komst að því hvað þetta er margslungin planta“

Meta Pahernik
Meta Pahernik

Meta Pahernik flutti hingað til lands ásamt eig­in­manni sínum, Jurij, fyrir fáeinum árum en í heima­land­inu Slóveníu rækt­uðu þau hamp á bóndabæ sínum. Hjónin flytja sló­vensk mat­væli til lands­ins auk þess sem Meta fram­leiðir heilsu­vörur úr hampi undir heit­inu Jara. Meta er við­mæl­andi í nýjum þætti HAMPKASTSINS, umræðu­þætti Hamp­fé­lags­ins, þar sem hún rekur sögu sína og hvernig hamp­ur­inn kom inn í líf hennar.

Áhuginn kviknaði í háskólanum

Áhuginn á hamp­rækt kvikn­aði hjá Metu á öðru ári í námi sínu í land­bún­að­ar­fræði við háskól­ann í Maribor, annarri stærstu borg Slóveníu. „Þetta var fyrsta rit­gerðin sem ég skrif­aði þetta skóla­árið og eftir að ég hafði skoðað bók um jað­ar­ræktun (e. alt­ernative crop). Við lest­ur­inn komst ég að því hvað þetta er marg­slungin planta sem gefur af sér textíl, elds­neyti, mat­vöru, bygg­ing­ar­efni og pappír og áfram mætti telja.“

Meta tekur það sér­stak­lega fram að það hafi ekki verið vímu­gjaf­inn kanna­bis sem hún hafði hug á. „Ég hafði ekki áhuga á kannabínóðum á þessum tíma. Auðvitað þekkti ég þá sögu alla enda sam­ofin plönt­unni sjálfri en ég var tví­tug að velja mér fram­tíð og það var ekki heilla­væn­legt að gera vímu­gjaf­anum í plönt­unni hátt undir höfði. Þetta var auð­vitað þunn lína þarna á milli en ég var að vinna með aðra hluti plönt­unnar.“

Í skól­anum rann­sak­aði Meta kanna­bis­plönt­una frá öllum hliðum, þar á meðal sögu hennar í Slóveníu. Þannig á plantan sér langa sögu í þorp­inu sem hún ólst upp í en Meta er úr Drava-dalnum í norð­ur­hluta Slóveníu. „Íbúar sem eru komnir á níræð­is­aldur muna eftir því að kanna­bis­plöntur var víða að finna í þorp­inu þegar þau voru börn en þau vita samt ekki alveg hvernig þær voru not­aðar.“ Plantan óx vilt í þorp­inu og telur Meta að aðal­lega hafi fræ hennar verið notuð og þá til mat­ar­gerðar.

Kanna­bis­plöntur voru rækt­aðar í stórum stíl í Slóveníu og á sínum tíma var landið annar stærsti útflytj­andi heims­ins á textíl úr hampi. „Það var verið að rækta hamp á um tvö þús­und hekt­urum árlega. En þetta var iðn­aður sem dó út, vél­arnar voru bræddar til að nota í annað,“ segir Meta og bætir við: „Þetta var vegna bann­ár­anna. Banda­ríkja­menn lögðu stefn­una sem önnur ríki heims­ins tóku upp eftir þeim og plantan sem slík var bönnuð í Slóveníu, allir hlutar hennar og mis­mun­andi teg­undir. Þannig að þetta bara dó út og þessi iðn­aður gleymd­ist. Núna, ekki hund­rað árum síðar, erum við að reyna vekja fólk til vit­undar um þennan gleymda iðnað.“

Framleiðir heilsuvörur úr hampi

Meta leggur sitt lóð á vog­ar­skál­arnar þegar kemur að vit­und­ar­vakn­ing­unni um kanna­bis­plönt­una og alla þá mögu­leika sem hún býður upp á. Hún hannar og fram­leiðir heilsu­vörur úr hampi, þar á meðal tölvumúsarpúða sem seldir eru í verslun Elko í Lindum, undir nafn­inu Jara. „Áður en ég hóf fram­leiðsl­una var ég að lesa mér aðeins til um rúnir og sá þá að Jara þýðir upp­skera. Mér fannst það svo flott að ég ákvað að ef ég skyldi setja á fót fyr­ir­tæki þá yrðu vör­urnar undir því nafni. Ég kaupi efni­við­inn frá Rúmeníu og kemur hann úr einni af verk­smiðj­unum sem stóðu af sér bann­árin. Það væri gaman að geta gert alís­lenskar vörur og ég vona að það verði að veru­leika á næstu árum.“ Meta hefur fram­leitt ýmsar vörur, til dæmis bangsa og brjósta­gjafa­púða, og tekur við sér­pönt­unum. Salan hefur gengið vel á Íslandi og framar vonum. „Ég reyndi að setja þessar sömu vörur á markað í Slóveníu en mark­að­ur­inn hafn­aði mér. Vörurnar þóttu of dýrar og versl­anir vildu helst ekki sam­sama sig við kanna­bis­vörur.“

Spurð út í fram­tíð hamp­rækt­unar á Íslandi segir Meta að gera verði grein­ar­mun á ræktun utandyra og í gróð­ur­húsum. Veðr­áttan á Íslandi sé með því móti að vart sé hægt að rækta kanna­bis­plöntur utandyra nema til að nota í bygg­ing­ar­efni eða líf­efni (e. biom­ass). Aftur á móti séu gríð­ar­leg tæki­færi fólgin í ræktun kanna­bis­planta í gróð­ur­húsum en með því móti megi ná miklum gæðum sem nýst gætu í heilsu­vörur á borð við þær sem inni­halda CBD.

Meta er ekki sjálf í bús­störfum hér á landi en horfir fram á veg­inn. „Ef ein­hver býður mér akur til að rækta á þá bý ég yfir allri nauð­syn­legri þekk­ingu. Heima í Slóveníu var ég með bóndabæ en við sjáum til hvað ger­ist hér á landi. En von­andi fæ ég tæki­færi til að rækta hamp á Íslandi því við fjöl­skyldan stefnum á að búa hér til fram­tíðar.“

Þáttinn má sjá í heild sinni í spil­ar­anum hér að neðan. Gunnar Dan Wiium, stjórn­ar­maður í Hamp­fé­lag­inu, tók við­talið við Metu Pahernik. Mickael Omar Lakhlifi sá um tækni­mál og Andri Karel um frétta­skrif.

Fræðast má nánar um vör­urnar hennar Metu á eft­ir­far­andi vefslóðum:

https://www.facebook.com/jara.products

https://www.instagram.com/jara_products/

Hér má horfa á við­talið í heild sinni:

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Pólitík

„Það er eng­inn öruggur í sam­fé­lagi þar sem stjórn­málin leit­ast við að keppa í grimmd“

Atli Þór Fanndal Guðlaugsson gagnrýnir meirihlutann í Reykjavík fyrir að loka fyrir vatn og rafmagn hjá íbúum hjólhýsabyggðarinnar á Sævarhöfða.
Heimur

Setti bráð­skemmti­legt heims­met

Heimur

Pútín hótar „sárs­auka­fullum“ hefndum vegna árása á Krímbrúna

Heimur

Shenk varar við nýju tíma­bili óstöð­ug­leika í tækni­málum

Innlent

Lög­reglan á Vest­ur­landi lýsir eftir 14 ára dreng

Innlent

Innlent

Dæmdur fyrir að stela flíkum úr gámi við Zo-On í Kópavogi

Maðurinn mætti ekki við þingfestingu
Innlent

Ásdís Rán vill að Alþingi hringi bjöll­unni

Innlent

Tveir menn ákærðir fyrir kyn­ferð­is­leg atlot í barna­laug

Innlent

Vilja bæta við hæð í Sóltúni og fjölga bíla­stæðum við Kletta­garða

Innlent

Stakk starfs­mann í háls­inn með blý­anti